پيام ترافيكي

حرکت با دنده عقب در آزادراه ها و بزرگراه ها يکي از مرگبارترين دلائل تصادفات است از اين کار پرهيز کنيد.

نظر سنجي سايت

نظر شما در باره قوانین جدید راهنمائی و رانندگی به خصوص سیستم صدور گواهینامه های هوشمند چگونه است؟

مشاهده نتايج

Loading ... Loading ...

آمار سایت

وضعيت آب و هوا



 

ماده ۱ : اصطلاحاتی که دراین آئین نامه ، دستورالعمل ها وپیوست های مربوط به کاررفته اند ، دارای معانی مشروح زیر می باشند :
   آزاد راه : آزاد راه به راهی گفته میشود که حداقل دارای دو خط اتومبیل رو ویک شانه حداقل به عرض ۳ متر برای هرطرف رفت وبرگشت بوده و دوطرف آن به نحوی محصور بوده ودرتمام طول آزاد راه از هم کاملاً مجزا باشد وارتباط آنها باهم تنها به وسیله راه های فرعی که از زیر یا بالای آزاده راه عبورکند تامین شود وهیچ راه دیگری آن راقطع نکند .
 ابطال گواهی نامه : سلب اعتبار قانونی گواهی نامه رانندگی
 اتومبیل : هرنوع خودرو که لااقل دارای دوچرخ در جلو ودو چرخ دیگر درعقب بوده وبرای حمل بار یا انسان به کار رود
 اتومبیل آموزشی : خودرویی است که برای آموزش رانندگی اختصاص داده شده وباید دارای دو پدال کلاچ ودو پدال ترمز، دو آئینه ، تابلوی ویژه روی سقف وعلایم مشخص روی بدنه ومتعلق ویاتحت پوشش یکی از آموزشگاه های مجاز آموز رانندگی باشد.
    اتومبیل مدارس : خودرویی جمعی است که برای رفت وآمد دانش آموزان مدارس اختصاص داده شده است ودارای رنگ وعلایم مشخص کننده می باشد
 ارتفاع چراغ : فاصله مرکز چراغ خودرو بدون بار یامسافر تاکف راه
 اعتبار برگ معاینه فنی : زمان درج شده درمتن برگ معاینه فنی وسیله نقلیه راست 
     خط کمکی: خط عبوری است که به منظور تغییر سرعت ، انجام حرکات گردشی ویا افزایش ظرفیت راه ، درکنارخط عبورایجاد میشود
اوراق کردن وسیله نقلیه : عبارت است از جداکردن قطعات اصلی وسیله نقلیه ، امحای شماره های شناسایی ( درمورد شاسی به صورت برش) وبریدن سقف یا ستون های اتاق ویا پرس اتاق آن وفک واخذ پلاک ها وابطال اسناد مربوط 
 ایستادن : ایست وسیله نقلیه در زمان کوتاه
 ایستادن ممنوع ( توقف مطلقاً ممنوع ): ایست وسیله نقلیه برای هرمدت ممنوع است
   بارکش : هرنوع خودرویی که برای حمل بار ساخته شده است ، ودارای انواع زیر است
    الف ـ کامیون : وسیله نقلیه موتوری باری که قسمت بارگیر آن به صورت پیوسته به کشنده متصل است 
    کامیون ها به طور کلی باوضعیت حداقل دومحور وجود داشته وظرفیت حمل ۶تن بار وبیشتردارند 
    الف ـ۱ـ کامیون اتاق دار: کامیونی که حداکثر ارتفاع دیواره مقاوم اتاق بار آن از کف اتاق ۵/۱ متر باشد 
    الف ـ۲ـ کامیون لبه دار : کامیونی که حداکثر ارتفاع دیواره مقاوم اتاق بار آن ازکف اتاق ۸۰ سانتیمتر باشد
    الف ـ ۳ـ کامیون تیغه دار : کامیونی که قسمت بار آن به وسیله تیغه ای طولی به دونیمه مساوی تقسیم شده باشد 
    الف ـ ۴ـ کامیونی کفی : کامیونی که قسمت بار آن دیواره نداشته باشد 
    الف ـ ۵ ـ کامیون سقف دار( مسقف) : کامیونی که قسمت بارآن به صورت محفظه سرپوشیده ساخته شده است 
    الف ـ ۶ـ کامیون یخچال دار : کامیون سقف داری که قسمت بار آن دارای تجهیزات سردکننده باشد 
    الف ـ ۷ـ کامیون تانکر ( باری مخزنی ) : کامیونی که قسمت بارآن به صورت مخزن بسته وبرای حمل انواع مایعات ساخته شده است
    الف ـ ۸ـ کامیون بونکر : کامیونی که قسمت بارآن به صورت مخزن بسته وبرای حمل انواع جامدات شکل پذیر ( فله ) ساخته شده است 
    الف ـ ۹ ـ کامیون مخلوط کن (میکسر) : کامیونی که قسمت بار آن به صورت مخزن بسته ودارای دستگاه مخلوط کن باشد
    الف ـ۱۰ـ کامیون کمپرسی : کامیون اتاق داری که تخلیه بار آن به وسیله دستگاه کمپرس انجام می شود 
    الف ـ۱۱ ـ کامیونت : به دو صورت زیر وجود دارد 
    ـ۱ـ خودروی ون باربری : وسیله نقلیه موتوری باری است که اتاق راننده واتاق بار به صورت دومحفظه جداگانه وبرروی یک شاسی باشد و مجموع وزن وسیله نقلیه وظرفیت حمل بار آن از ۵/۳ تن تا کمتر از ۵ تن است .
ـ۲ ـ لوری : وسیله نقلیه موتوری باری است که اتاق راننده واتاق بار به صورت دومحفظه جداگانه وبر روی یک شاسی باشد و مجموع وزن وسیله نقلیه وظرفیت حمل بارآن از ۵ تن یا کمتر از ۶ تن است .
    الف ـ۱۲ـ کشنده : وسیله نقلیه ایست که یدک و یا نیمه یدک را به دنبال خود کشیده وبه حرکت درمی آورد .
    الف ـ۱۳ـ وانت دوکابین : وسیله نقلیه موتوری دو منظوره که اتاق راننده وسرنشینان واتاق بار به صورت دومحفظه جداگانه باشد وبرای حمل بار واشخاص به کارمی رود .
    الف ـ۱۴ـ وانت یک کابین : وسیله نقلیه موتوری که اتاق راننده واتاق بار به صورت دومحفظه جداگانه وبر روی یک شاسی باشد وبرای حمل بار ساخته شده ومجموع وزن خودرو وظرفیت حمل بار آن کمتر از ۵/۳ تن است .
    ب ـ تریلر( یدک ) : عبارت از وسیله نقلیه ایست که با یک وسیله نقلیه موتوری کشیده می شود .
    پ ـ نیمه تریلر( نیمه یدک ) : عبارت از یدکی است که به یک وسیله نقلیه دیگر به طوری متصل می گردد که بخشی از وزن بارآن به وسیله کامیون یاکامیون های کشنده حمل میشود .
   ـ برگ یابرچسب معاینه فنی : گواهی انجام معاینه فنی که از سوی ستادهای معاینه فنی خودرو یامراکز فنی مجاز صادر وبرگه به درخواست کننده تحویل وبرچسب به سمت راست شیشه جلو الصاق می گردد .
  ـ بزرگراه : راهی است که حداقل دارای دوخط عبور درهرطرف بوده وترافیک دوطرف آن به وسیله موانع فیزیکی از هم جدا شده باشد وبه طورمعمول دارای تقاطع های غیر همسطح است . بزرگراه می تواند تعداد معدودی تقاطع همسطح کنترل شده داشته باشد .
  ـ پلاک : قطعه فلزی است با ابعاد ، طرح ورنگ های زمینه مختلف که شماره روی آن حک می شود وانواع آن عبارتند از : شخصی ، دولتی ، عمومی ، سیاسی ، سرویس ، کنسولی ، نظامی ، انتظامی ، تعمیری ، گذرموقت ، بین المللی ، ترانزیت ، کشاورزی ، عمرانی وویژه .
    15 ـ پلاک غیرمجاز: پلاکهای غیر مجاز عبارتند از :
    الف ـ پلاکی که به موجب آگهی قبلی راهنمایی ورانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ، که از این پس دراین آیین نامه به اختصار راهنمایی ورانندگی گفته میشود ، باید تجدید گردد .
    ب ـ پلاکی که درکشورخارجی روی وسیله نقلیه نصب شده وپس از ورود به ایران باوجود سپری شدن مدت اعتبار آن تعویض نشده باشد .
    پ ـ پلاک بین المللی که برای مسافرت با اتومبیل به خارج ازکشورازسوی راهنمایی ورانندگی صادر وبه اتومبیل های پلاک داخلی داده میشود و استفاده از آن درکشور ممنوع است .
    ت ـ پلاکی که اشخاص در ارقام ومشخصات اولیه آن تغییر ایجاد کنند و یاپلاک وسیله نقلیه دیگری به یک وسیله نقلیه الصاق گردد ویا برای آن پلاک تقلبی به کاربرده مشود .
    ث ـ پلاک دست ساز ودست نوشته ای که بدون مجوز راهنمایی ورانندگی به کاربرده میشود .
    ج ـ پلاک خودرویی که با اعلام مراجع صلاحیت دار فرسوده اعلام میشود .
    16ـ پلیس راه : واحدهایی از راهنمایی ورانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران که نظارت وکنترل براجرای قوانین ومقررات راهنمایی ورانندگی در
    جاده های کشور دارند
 ـ پایس مدرسه : دانش آموز آموزش دیده ای که بالباس ویژه وتجهیزات تعیین شده ازطرف مسئولین مدرسه برای عبور ایمن دانش آموزان از عرض سواره رو راه ها مامور می گردد .
   ـ پیاده : شخصی غیر سوار که بدون استفاده از هیچ نوع وسیله نقلیه موتوری یا غیرموتوری حرکت می نماید و یا مبادرت به جا به جایی کالسکه ، چرخ دستی ، جامه دان ، سبدهای چرخ دار ومانند آن می نماید .
ـ پیاده رو: بخشی جدا شده از خیابان که در امتداد آن واقع شده وبرای عبور ومرور پیادگان اختصاص یافته است .
 ـ پیچ ( قوس افقی ) : انحراف مستقیم راه درسطح افق .
 ـ ترافیک (شد آمد) : آمد وشد وسایل نقلیه واشخاص و حیوانات در راه ها .
  ـ تراموا ( قطار خیابانی ) : قطاری شهری است که به طور معمول درخطوط ریلی واقع درسطح سواره رو و سایل نقلیه دیگر حرکت می نماید .
    ـ تقاطع : محدوده ای است که درآن دو یاچند مسیر به صورت همسطح یا غیر همسطح با یکدیگر تلاقی می کند.
    ـ توقف : ایست وسیله نقلیه در زمان طولانی بدون حضور راننده .
 ـ توقف سنج (پارکومتر) : دستگاهی است که با انداختن سکه یاپرداخت حق توقف ، استفاده ازکارت های اعتباری یا روش های دیگر، اجازه توقف را درزمان معین به خودرو میدهد .
ـ توقف ممنوع (پارکینگ ممنوع ) : توقف وسیله نقلیه ممنوع است ، جز برای سوار وپیاده کردن ، مشروط به استقرار راننده درپشت فرمان . .
    ـ توقیف گواهینامه رانندگی : اخذ و ضبط گواهینامه رانندگی ومحروم نمودن موقت دارنده ازمزایای قانونی آن .
ـ جاده : راه خارج ازشهربرای عبور ومرور .
ـ جاده اصلی : راهی است که دربرخورد باراه دیگر به طور معمول عریض تر است وبانصب علائم راهنمایی ورانندگی ، اصلی تقلی می گردد .
ـ جاده خصوصی : راهی که اشخاص یامؤسسات برای کاربرد شخصی ساخته اند واستفاده دیگران ازآن منط به اجازه مالک است .
ـ جاده فرعی : راهی که از راه اصلی منشعب شده و یا به آن می پیوندد وبه طور معمول کم عرض تر است وبانصب علائم راهنمایی ورانندگی ،فرعی تلقی می شود .
ـ چراغ توقف ( چراغ ترمز) : عبارت از چراغ هایی است که هنگام به کاربردن ترمز پایی برای کاهش سرعت یاتوقف به کار می رود تاتوجه لازم را به استفاده کنندگان از راه در پشت سروسیله نقلیه بدهد .
ـ چراغ جانبی جلو(چراغ های کوچک جلو) : عبارت از چراغ هایی است که حضور وسیله نقلیه وعرض آن را از سمت جلو نشان می دهد .
ـ چراغ جانبی عقب ( چراغهای کوچک عقب ): عبارت از چراغ هایی است که حضور وسیله نقلیه وعرض آن را ازسمت عقب نشان میدهد .
   ـ چراغ جانبی وسایل نقلیه طویل : عبارت از چراغ هایی است که درامتداد طول وسایل نقلیه طویل به کارمی رود تا رانندگان وسایل نقلیه دیگرقادر به تشخیص طول آن شوند . این چراغ ها برای هردو طرف درنظرگرفته شده ودرقسمت عقب قرمز رنگ ودرقسمت جلو زرد رنگ می باشند ودر حدود هر۳ متر از طول وسیله نقلیه نصب می شوند .
 ـ چراغ دنده عقب : عبارت از چراغی است که راننده وسیله نقلیه به کارمی برد تا راه را به طرف عقب وسیله نقلیه روشن کرده وبه این ترتیب به دیگر استفاده کنندگان از راه اخطار نماید که وسیله نقلیه درحال راندن به عقب بوده ویا می خواهد به عقب براند .
  ـ چراغ رانندگی ( نور بالا) : عبارتست از چراغ هایی که جلوی وسیله نقلیه را تافاصله دور روشن می کند .
 ـ چراغ راهنما : عبارت از چراغی است که راننده وسیله نقلیه به کارمی برد تابه دیگراستفاده کنندگان از راه اخطار نماید که راننده قصد تغییر جهت به راست ویاچپ ، گردی ویا توقف را دارد .
 ـ چراغ عبور ( نور پائین ) : عبارتست از چراغ هایی که جلو وسیله نقلیه را درفاصله نزدیک روشن می کند وموجب خیره شدن چشم یا ناراحتی رانندگانی که از طرف مقابل می آیند ودیگر استفاده کنندگان از راه نخواهد شد
  ـ چراغ مه : عبارت از چراغی است که دراتومبیل نصبدشده وبرای بهتر دیدن راه درهنگام مه وبرف وباران سیل آسا وگردوغبارومانندآن به کارمی رود
    41ـ چرخ فلزی : چرخی است که محل تماس آن باسطح زمین فلزی باشد .
ـ حریم تقاطع : محدوده ای است درتقاطع راه ها که به منظور سهولت حرکت وایمنی تردد اختصاص می یابد.
ـ حق تقدم عبور: اولویت حق عبور وسیله نقلیه ای نسبت به وسایل نقلیه دیگر یانسبت به پیادگان وبالعکس .
ـ خط ایست : خط کشی عرضی است که در ورودی تقاطع وبه منظور تعیین مرز توقف وسایل نقلیه پیش ازگذرگاه پیاده برسطح راه ترسیم میشود .
  ـ خط تغییر سرعت : نوعی خط عبورکه خودروهای ورودی به مسیراصلی یاخروجی از آن میتوانند درطول آن ، سرعت خود رابرای هم گرایی ویاواگرایی باجریان ترافیک افزایش یا کاهش دهند .
 ـ خط عبور : بخشی از سواره رو است که درطول مسیر، به عبور یک ستون وسیله نقلیه اختصاص یافته وبا خط کشی حدود آن مشخص می گردد.یک راه می تواند درهرجهت یک یاچند خط عبور داشته که این خط های عبور از سمت راست به چپ از شماره یک به بالا شماره گذاری میشوند.
ـ خط عبور دوچرخ : عبارتست از مسیر ویژه دروچرخه درسطح معابر که با تابلو، خط کشی ویارنگ حدود آن مشخص می گردد .
ـ خط کمکی: خط عبوری است که به منظور تغییر سرعت ، انجام حرکات گردشی ویا افزایش ظرفیت راه ، درکنارخط عبورایجاد میشود .
ـ خط ویژه : مسیری است که بوسیله خط کشی بارنگ متفاوت ازخطوط دیگر ویا علایم ویاموانعی از بقیه مسیرها مشخص گردیده وبرای عبور ومرور یک یاچند نوع وسیله نقلیه اختصاص دارد .
 ـ خم (قوس عمودی ) : انحراف مسیر مستقیم راه درسطح قائم .
 ـ خودرو: هرنوع وسیله نقلیه قابل حرکت در راه ها که نیروی محرکه آن از موتور باشد ، به استثناء وسایل نقلیه ریل رو وعبارتند از :
    الف ـ سواری : خودرویی است که برای حمل انسان ساخته شده وظرفیت آن باراننده حداکثر ۶ نفر است .
    ب ـ سواری استیشن (سفری ): نوعی خودروسواری است که فضای بار بافضای سرنشین یکسره باشد وظرفیت آن با راننده حداقل ۷ وحداکثر ۹ نفراست .
    پ ـ سواری کار: اتومبیلی است دو دیفرانسیل کمک دار با اتاق جدا ازشاسی یا اتومبیلی که ظرفیت آن با راننده بین ۱۰ تا ۱۵نفرباشد.
    ت ـ اتوبوس : هرنوع وسیله نقلیه موتوری مسافربری که ظرفیت آن با راننده وکمک راننده ۲۷ نفر یابیشترباشد .
    ث ـ اتوبوس برقی : اتوبوسی که نیروی محرکه آن به وسیله باتری یا نیروی برق تامین میشود.
    ج ـ اتوبوس دوطبقه : وسیله نقلیه موتوری مسافربری که قسمت حمل مسافر آن در دوطبقه جداگانه روی هم وبایک سازه مشترک بوده وظرفیت آن با راننده حداقل ۲۷ نفر است.
    چ ـ مینی بوس : خودروی مسافربری است که ظرفیت آن با راننده بین ۱۶ تا ۲۶ نفر می باشد .
    ح ـ تراکتور : نوعی خودرو است که برای کارهای کشاورزی ، صنعتی وعمرانی مانند شخم زدن ، حفاری ، بارگیری وکشیدن دنباله بند وغیره به کارمی رود .
   ـ خیابان : راه عبور ومرور درمحل سکونت وفعالیت مردم که عرض آن بیش از ۶ متر باشد .
ـ خیابان اصلی : راهی است که دبرخورد با راه های دیگر، عرض سواره روی آن بیشتر است ویا بانصب علائم راهنمایی ورانندگی ، اصلی تلقی شده ودرغیراین صورت درسمت راست راه دیگر قراردارد .
ـ خیابان فرعی : راهی است که دربرخورد با راه وهای دیگر ، عرض سواره روی آن کمتر است و یا بانصب علائم راهنمایی ورانندگی ، فرعی تلقی شده ودرغیر این صورت درسمت چپ راه دیگر قرارگرفته باشد .
  ـ دستگاه تهویه : به دستگاه هایی اعم از پبکه ، کولر ویا بخاری گفته میشود که هوای درون وسیله نقلیه راجا به جا و یا دمای آن راکاهش یا افزایش دهد.
 ـ راننده : کسی که هدایت وسیله نقلیه موتوری وغیرموتوری وهمچنین حرکت دادن حیوانات رابه صورت واحد یاگله ورمه برعهده داشته باشد.
  ـ راه : عبارتست ازتمامی سطح خیابان ، جاده ، کوچه وتمام معابری که برای عبور ومرور عموم اختصاص داده میشود .
ـ راه آهن : ریل های آهنی موازی ثابتی که قطار و وسایل نقلیه ریلی دیگر بر روی آن حرکت می کنند .
ـ راه عمومی : به راه هایی گفته می شود که برای عبور ومرور عموم مورد استفاده قرارمی گیرد .
 ـ روز : ازطلوع تاغروب آفتاب .
ـ سازنده وسایل نقلیه : شخص یا موسسه یاکارخانه ای که وسایل نقلیه ای راکه مطابق آئین نامه باید شماره گذاری شود می سازد، یاقطعات ساخته شده آنها راسوار ( مونتاژ ) می نماید .تشکیلات متمرکز برای برنامه ریزی ، هدایت ، نظارت وکنترل فعالیت مراکز فنی معاینه خودرو و مراکز معاینه فنی مجاز که از سوی شهرداری ها وسازمان راهداری وحمل ونقل جاده ای ایجاد می گردد .
ـ سطح روشن : درمورد چراغ ها عبارت از سطح قابل دیدی است که نور از آن منتشر می شود ودرمورد منعکس کننده نور عبارت از سطح قابل دیدی است که نور را منعکس می کند .
ـ شانه راه : بخشی از بدنه راه است که در دوطرف خط های عبور رفت وبرگشت قرارداشته وبرای توقف اضطراری وسایل نقلیه به کار می رود .
ـ شب : از غروب تا طلوع آفتاب .
ـ شماره وسیله نقلیه : عدد یک یا چند رقمی وحروفی که ازطرف راهنمایی ورانندگی روی پلاک های ویژه منقوش ودرعقب وجلوی وسیله نقلیه نصب می شود.
  ـ شناسنامه خودرو : سندی است که مشخصات خودرو، مالک ونشانی کامل محل سکونت وی وتاریخ انتقالات وتغییرات انجام شده از سوی راهنمایی ورانندگی در آن درج وبه آخرین مالک تسلیم می گردد .
  ـ شیب ( سربالایی ـ سرازیری : تغییرتدریجی ارتفاع سطح تمام شده راه در امتداد طولی مسیر .
  ـ ظرفیت وسیله نقلیه : وزن بار یا تعداد مسافری که ازطرف کارخانه سازنده با تایید وزارت صنایع ومعادن برای وسیله نقلیه تعیین گردیده است .
  ـ علائم : هرنوع علامت عمودی وافقی مانند تابلو، چراغ راهنمایی ورانندگی ، خط کشی ، نوشته وترسیم ، وهمچنین تجهیزات هدایت کننده ، سوت وحرکت دست وغیره که به وسیله مقامات صلاحیت دار برای کنترل وتنظیم عبور ومرور تعیین وبه کاربرده می شود .
    ـ قطارشهری : نوعی وسیله حمل ونقل عمومی است که درشهرها وحومه به جابه جایی مسافر پرداخته وبه طور معمول باچرخ های فلزی بر روی ریل حرکت می کند .
    ـ قطعات وقسمت های اصلی : تمامی قسمت های اساسی وسیله نقلیه شامل محور، موتور، شاسی ، اتاق و رنگ که تعویض آنها باعث تغییر مشخصات اساسی وسیله نقلیه می گردد .
 ـ کارت پارک : کارت بابرگه ای است که باپرداخت پول تهیه می گردد و به وسیله آن اجازه توقف درمکان وزمان معین به خودرو داده می شود.
 ـ کارت شناسایی خودرو : کارتی که مشخصات مالک و وسیله نقلیه شماره گذاری شده درآن ثبت واز سوی راهنمایی ورانندگی صادر وبه مالک وسیله نقلیه تسلیم می گردد .
 ـ کاروان : کاروان یا خانه سیار وسیله نقلیه غیر موتوری است که برای سکونت ویا کار استفاده شده وعرض آن از ۶/۲ متر و طول آن از ۱۲ متر بیشترنباشد.
    ـ کلاه ایمنی : کلاهی است که راننده وسرنشین موتورسیکلت ها آن را برای محافظت سرخود در برابر ضربات احتمالی ناشی از بروز سوانح به کارمی برند.
    ـ کمربند ایمنی : تسمه ای که نیم تنه بالای راننده و هریک از سرنشینان راتحت کنترل ومهار ایمن خود قرارمیدهد تا در هنگام ضرورت ، همچون کاهش ناگهانی سرعت یاتوقف آنی خودرو که ممکن است ناشی از ترمز یا برخورد باجسم دیگر یاحوادث دیگرباشد ، مانع از جداشدن سرنشینان وراننده از صندلی خود واصابت به شیسه جلو یا دیگر قسمت های درونی ویا پرتاب شدن به بیرون خودرو شود وحداقل دارای دونقطه اتکا باشد .
   ـ کوچه : راهی درمناطق مسکونی که عرض آن حداکثر ۶ متر باشد .
   ـ گذر گاه پیاده : گذر گاهی درتقاطع راه ها ، امتداد پیاده روها ، سواره روها ، روگذرها یازیر گذرها یاهرمحل دیگری از سواره رو که به وسیله خط کشی یا میخکوبی یا علائم دیگر ، برای عبور پیادگان اختصاص داده شده است .
   ـ گواهی نامه بین المللی رانندگی : گوهی نامه ای است که به اعتبار گواهی نامه داخلی طبق مفاد قانون الحاق ایران به کنوانسیون عبور ومرور درجاده ها وکنوانسیون مربوط به علائم راه ها ـ مصوب ۱۳۵۴ ، توسط راهنمایی ورانندگی صادر می گردد ومدت اعتبار آن یک سال می باشد .
    ـ گواهی نامه رانندگی (پروانه رانندگی ) : اجازه نامه برای رانندگی وسایل نقلیه که ازطرف راهنمایی ورانندگی به نام افراد صادر می شود .
    ح ـ تراکتور : نوعی خودرو است که برای کارهای کشاورزی ، صنعتی وعمرانی مانند شخم زدن ، حفاری ، بارگیری وکشیدن دنباله بند وغیره به کارمی رود .
    ـ مجوزرانندگی باوسایل نقلیه عمومی : اعم است از پروانه تاکسی رانی ، بهره برداری ، کارت ویادفترچه کار( برگ فعالیت) که ازطرف مراجع صلاحیت دار به نام اشخاص صادر واجازه رانندگی با وسایل نقلیه عمومی رابه آنان می دهد .
   ـ مرجع صلاحیت دار: وزارتخانه ، سازمان ، نهاد ودیگر دستگاه های مسئول که به موجب قانون ویاتصویب هیئت وزیران درموردی خاص وظایف و مسئولیت هایی به عهده آنها گذاشته شده است
  ـ مراکز فنی مجاز: مراکزی که به وسیله اشخاص حقیقی یاحقوقی بارعایت ضوابط ومقررات ستاد معاینه فنی وابسته به شهرداری ویاسازمان راهداری وحمل ونقل جاده ای ، حسب مورد برای انجام معاینه فنی وسایل نقلیه درون شهری وبرون شهری ایجاد می گردد .
     ـ راه های شریانی درجه یک : معابری هستند که درطراحی وبهره برداری ازآنها به جابه جایی وسایل نقلیه موتوری برتری داده می شود. این معابر ارتباط باراه های برون شهری راتامین می نماید . راه های شریانی درجه یک براساس نحوه کنترل دسترسی تقاطع ها به دو گروه آزاد راه وبزرگراه تقسیم می گردند که ضوابط اجرایی انها را شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور تعیین می نماید .
   ـ راه های شریانی درجه دو: معابری هستند که درطراحی وبهره برداری ازآنها به جابه جایی ودسترسی وسایل نقلیه موتوری برتری داده می شود . برای رعایت این برتری حرکت پیادگان ازعرض خیابان کنترل می شود . راه های شریانی درجه دو شبکه اصلی راه های شهری راتشکیل می دهند که ضوابط اجرایی آنها راشورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور تعیین می نماید وعبارتند از :
    الف ـ شریانی اصلی : راهی است که ارتباط بین خیابان های جمع و پخش کننده وبزرگراه ها رابرقرارمی کند . دراین معابر فاصله های بین تقاطع ها نسبت به بزرگراه ها کمتر است .
    ب ـ شریانی فرعی ( خیابان جمع وپخش کننده ) : راهی است که ارتباط بین خیابان های محلی وخیابان های شریانی اصلی را برقرارمی کنند . دراین خیابان ها محل عبور عابران پیاده از عرض خیابان باید مشخص باشد .
    ـ معابر محلی : راه هایی هستند که در طراحی وبهره برداری از آنها نیازهای وسایل نقلیه وعابران پیاده ، با اهمیت یکسان درنظرگرفته میشود وارتباط بین کوچه ها وخیابانهای شریانی فرعی رابرقرارمی کنند .
    ـ معاینه فنی : بازدیدظاهری وآزمایش های فنی برای تشخیص اصالت خودرو و سنجش میزان سلامت فنی ، ایمنی و زیست محیطی وسیله نقلیه .
   ـ منطقه ممنوعه : منطقه و محلی که آمد وشد وسایل نقلیه درآنها به وسیله علائم خاص یا اعلام قبلی مراجع صلاحیت دار ممنوع شده باشد .
    ـ منعکس کننده نور: عبارت از بازتاب کننده ای است که حضور وسیله نقلیه را ازطریق انعکاس نوری که از چراغ وسیله نقلیه دیگر به آن تابیده می شود ویا ازطریق انعکاس نور محیط ، اعلام می دارد .
    ـ موادخطرناک : هرنوع مواد رادیواکتیو ، منفجره ، محترقه ، مایعات وجامدات آتش زا یا سمی و یااسیدی ، گازهای فشرده ، زباله ویژه وفاضلاب ومانند آن .
    ـ موتورسیکلت :وسیله نقلیه ای برای حمل انسان که دارای دو یاسه چرخ با اتاقک پهلو (سایدکار) یابدون آن ومجهز به یک موتور محرکه باشد.
   ـ موتورسیکلت گازی (موتورگازی): موتورسیکلتی است که هم دارای موتور وهم دارای ادوات پایی برای راندن باشد .
    ـ نقص فنی : هرنوع نقصان یاتغییر دروضعیت ظاهری وفنی وسیله نقلیه که موجب کاهش ضریب ایمنی در رانندگی ویا افزایش بیش از حد مجاز گازهای آلاینده هوا ویا آلودگی بیش از حد مجازصدا گردد.
     ـ واحد انتظامی : منظور واحدهای نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران که به صورت پاسگاه ها وکلانتری ها درنقاط مختلف کشورمستقرهستند.
    ـ وزن با بار : وزن وسیله نقلیه به اضافه وزن بار آن .
  ـ وزن بازگیری شده : عبارت است ازمجموع وزن مسافران وکارکنان ومحمولات
   ـ وزن بدون بار: عبارت است از وزن وسیله نقلیه بدون راننده ومسافر وبار ولی بامخزن پر از سوخت وبا ابزار وآلاتی که به طور معمول وسیله نقلیه همراه دارد.
    ـ وسیله نقلیه : وسایل موتوری وغیرموتوری وموتورسیکلت که برای جا به جایی انسان وکالا در راه به کارمی رود .
   ـ وسیله نقلیه امدادی : وسیله ویژه خدمات انتظامی ، ترافیکی ، پزشکی ، آتش نشانی وامداد اضطراری آب ، برق وگاز که به وسیله راهنمایی ورانندگی تعیین وبا علائم ویژه مشخص می شود.
  ـ وسیله نقلیه طوبل ( long vehicle): وسیله نقلیه ای است که طول آن بیش از ۵/۱۲ متر باشد .
   ـ وسیله نقلیه عمرانی : وسیله نقلیه موتوری است که ویژه انجام کارهای فنی ، عمرانی ومانند آن می باشد وشامل لدوزر، گریدر، غلطک ، اسکریپر (زمین تراش ) وغیره است .
    ـ وسیله نقلیه غیرموتوری : هرنوع وسیله نقلیه ای که نیروی محرکه آن از موتورنباشد .
    ـ وسیله نقلیه فوق سنگین : انواع خودرو وادوات مربوط است که توانایی حمل محمولات وزین با وزن ناخالص بالاتر از۴۰ تن وحجیم باحجمی با ابعاد مازاد بر اندازه های زیر را داشته باشد : طول ۵/۱۶ متر ، عرض ۶/۲ متر وارتفاع ۵/۴ متر .
    ـ وسیله نقلیه کشاورزی : به وسایل نقلیه موتوری گفته می شود که علاوه برحمل ونقل خود، ادوات دیگر ودنباله بندهای کشاورزی را نیز جابه جا نموده ویا از نیروی محرکه تولیدی آنها برای انجام عملیات مختلف کشاورزی استفاده میشود وشامل انواع تراکتور، کمباین ، تیلر وماشین های خود کششی دیگردر بخش کشاورزی است .
   ـ وسیله نقلیه مرکب : عبارت است از چند وسیله نقلیه متصل به هم که به عنوان واحد در راه حرکت کنند .
   ـ وسیله نقلیه مفصل دار : وسیله نقلیه ای که شامل یک کشنده ویا وسیله نقلیه موتوری ویک نیمه یدک متصل به آن باشد که با بار محفظه حمل مسافر دارای عرض حداکثر ۶/۲ متر ، طول حداکثر ۳۵/۱۸ متر ، ارتفاع حداکثر ۵/۴ متر و وزن حداکثر ۴۰ تن است .
   ـ وسیله نقلیه موتوری : هرنوع وسیله نقلیه ای که دارای حداقل یک جرخ در جلو ودو چرخ درعقب بوده ودارای موتور وسامانه انتقال قدر است وبرای حمل بار یا انسان به کار می رود که به آن خودرو نیز گفته می شود

آیین نامه جدید راهنمایی و رانندگی
توضیحات:
ماده ۲ـ هروسیله نقلیه موتوری وغیرموتوری ویدک متصل که در راه ها حرکت می کند وهمچنین وسایل نقلیه موتوری ویژه کشاورزی ، سنعتی وعمرانی باید دارای شماره باشند. رانندگی با وسایل نقلیه ایکه شماره یاپلاک نداشته یا دارای شماره ویا پلاک غیرمجاز باشند ، ممنوع است ، مگر این که پیشتر مجوز حرکت از راهنمایی ورانندگی دریافت کرده وهمراه داشته باشند . ماموران راهنمایی ورانندگی وپلیس راه از تردد خودروهای متخلف از این ماده ، تا انجام شماره گذاری جلوگیری به عمل خواهند آورد .
    تبصره ۱ ـ تازمانی که انجام عملیات شماره گذاری وسایل نقلیه کشاورزی ، صنعتی وعمرانی به طور کامل از سوی راهنمایی ورانندگی صورت نپذیرفته است وپس از آن ، تردد این وسایل براساس دستورالعملی که به تایید وزارتخانه های کشور وراه وترابری می رسد ، انجام خواهد شد .
    تبصره ۲ ـ خودروها وموتورسیکلت ها ودروچرخه های ساخت داخل و وارداتی از نظر ایمنی وکیفیت باید استانداردهای مصوب موسسه استاندارد وتحقیقات صنعتی ایران را دارا باشند وبعلاوه ازنظر آلودگی های زیست محیطی ، استانداردهای مصوب شورای عالی حفاظت محیط زیست را رعایت نموده باشند .
    تبصره ۳ ـ : تشخیص انواع وسایل نقلیه غیرموتوری که باید شماره گذاری شوند با راهنمایی ورانندگی است ، مگر درمواردی که قانون خاصی وجود داشته باشد.
 

ماده ۳ ـ مالک وسیله نقلیه موضوع ماده قبل مکلف است خود و ابه وسیله نماینده قانونی خود، بامراجعه به نزدیکترین واحد شماره گذاری یامرکزی که به همین منظور تعیین واعلام می گردد، مدارک لازم را ارائه نماید . واحد شماره گذاری پس از بررسی آنها، اقدام به تخصیص پلاک به شخص وتحویل آن می نماید. نصب پلاک با نظارت نماینده راهنمایی ورانندگی صورت می پذیرد . چگونگی انجام شماره گذاری شامل مدارک مورد نیاز وخدمات پس از شماره گذاری وعوارض ومالیات مصوب ومانند آنها دردستورالعمل مربوط از سوی راهنمایی ورانندگی مشخص واعلام خواهد شد .
تبصره ۱ـ انواع پلاک ها وابعاد ورنگ های آنها برای وسایل نقلیه مختلف در دستورالعمل یاد شده مشخص می گردد .
تبصره ۲ـ هرگاه اشخاص دیگری درمالکیت وسیله نقلیه شریک بوده و یا نسبت به آن حق عینی داشته باشند ، نام ونشانی دقیق آنان نیز باید در درخواست قید شود .
ماده ۴ ـ درموارد زیر راهنمایی ورانندگی از انجام عمل شماره گذاری خودداری می نماید :
الف ـ درصورتی که مفاده تبصره (۲) ماده (۲) رعایت نشده باشد ویا اصالت وسیله نقلیه هنگام بازدید به وسیله ماموران مربوط تایید نگردد .
ب ـ چنانچه مشخصات وسیله نقلیه باآنچه دراسناد مربوط ذکر شده مطابقت نداشته باشد .
پ ـ اگر تخصیص شماره به نام مالک به لایل قانونی ممنوع باشد .
    ت ـ چنانچه وسیله نقلیه ، علائم وتجهیزات پیش بینی شده دراین آئین نامه رانداشته باشد .
    ث ـ هرگاه حقوق دولتی وعوارضی که به طور قانونی به وسیله نقلیه تعلق گرفته پرداخت نشده باشد .
    ج ـ درصورت نداشتن برگ معاینه فنی به به استثناء وسایل نقلیه ای که از تاریخ ساخت آنها دوسال سپری نشده است .
    ماده ۵- به هنگام نقل وانتقال مالکیت ، اوارق شدن و یا از بین رفتن وسیله نقلیه ، پلاک ها در واحد شماره گذاری یا مراکز مجاز از روی وسیله نقلیه فک و نزد راهنمایی ورانندگی نگهداری می شود .
    تبصره : در صورت خرید خودرو ، صاحب پلاک ها یا نماینده قانونی وی باید برای دریافت مجوز نصب پلاک بر روی وسیله نقلیه خریداری شده به واحد شماره گذاری یا مراکر مجاز مراجعه نماید.
    ماده ۶ – اشخاص حقیقی یا حقوقی دارنده پلاک ، مکلف اند پس از گذشت حداکثر ده روز از زمان تغییر محل اقامت یا فعالیت ، نشانی و کد پستی خود را به طور کتبی به نزدیکترین واحد شماره گذاری اعلام نمایند . مسئولیت های قانونی مربوط به اطلاع ندادن تغییر محل اقامت یا مرکز فعالیت به عهده مالک یا نماینده قانونی وی خواهد بود .
    ماده۷- در صورتی که وسیله نقلیه از سوی مراجع صلاحیت دار توقیف ، تملیک ، ضبط یا مصادره شود ، باید مراتب حداکثر ظرف ۱۵ روز از سوی مرجع مربوط و یا منتقل الیه یا نماینده قانونی وی به واحد شماره گذاری محل اعلام گردد .
    ماده ۸- چنانچه پلاک به نام شخص حقوقی باشد ، مدیر مربوط مکلف است حداکثر ظرف ۴۸ ساعت پس از تاریخ درج آگهی انحلال در روزنامه ، مراتب را به نزدیکترین واحد شماره گذاری به طور کتبی اعلام نماید .
    ماده ۹- در صورت فوت یا محجور شدن مالک وسیله نقلیه ، برحسب مورد ، نماینده قانونی وراث با ارائه گواهی تسلیم د ادخواست حصر وراثت به دادگاه و یا وصی و یا قیم مکلف است حداکثر ظرف مدت دو ماه از تاریخ فوت یا حجر به نزدیکترین واحد شماره گذاری برای اعلام استفاده کننده مجاز از وسیله نقلیه مراجعه نماید .
    ماده۱۰ – اشخاص مندرج در موارد ( ۸و۹) فوق مکلفند حداکثر ظرف مدت شش ماه برای معرفی مالک و یا متصرف قانونی جدید وسیله نقلیه ، به منظور مالیکت وثبت آن ، به راهنمایی ورانندگی مراجعه نماید . مراجعه نکردن در مهلت مقرر و سپری شدن مدت یاد شده موجب خواهدشد پلاکهای وسیله نقلیه از درجه اعتبار ساقط و غیر مجاز تلقی شود .
    ماده ۱۱- سازمان ثبت احوال کشور موظف است از طریق شبکه رایانه ای ، اطلاعات فوت شدگان را حداکثر ظرف مدت یک هفته از تاریخ فوت دراختیار راهنمایی ورانندگی محل قرار دهد .
    ماده ۱۲- نصب پلاک بر روی وسیله نقلیه به طریق زیر انجام می گیرد:
    الف: برای وسایل نقلیه سه چرخ یا بیشتر با وزن خالی بیش از ۴۰۰ کیلوگرم ، یک پلاک در جلو و پلاک دیگر در عقب آن نصب می شود .
    ب : بر روی وسایل نقلیه دو چرخ تنها یک پلاک ، آن هم در عقب وسیله نقلیه نصب می گردد .
    ت : پلاک یا پلاکها باید در محل تعیین شده نصب شوند .
    ماده ۱۳- به همراه یک زوج پلاک ، پلاک سوم وسیله نقلیه نیز به صورت برچسب از سوی راهنمایی ورانندگی یا اشخاص مورد تایید او صادر و بر روی شیشه جلو یا عقب وسیله نقلیه نصب می گردد . این برچسب دارای اطلاعات شماره پلاک ، تاریخ سپری شدن اعتبار پلاک ، تاریخ سپری شدن اعتبار پلاک ، کد واحد شماره گذاری و شماره شناسایی وسیله نقلیه ( Vehicle identification number – VIN ) میباشد ، پلاک سوم با هر بار تمدید اعتبار پلاک ، نقل وانتقال مالیکت و تعویض قطعات اصلی و رنگ وسیله نقلیه با اطلاعات جدید تولید و جایگزین پلاک سوم پیشین خواهد شد .زمان اجرای این ماده را راهنمایی و رانندگی تعیین مینماید
    ماده ۱۴- در صورت مفقود شدن و یا سرقت پلاک ، شماره پلاک یاد شده از فهرست پلاکهای فعال خارج و در فهرست پلاکهای سرقتی و مفقود شده قرار داده خواهد شد .تخصیص پلاک جدید به مالک وسیله نقلیه پس از سیر مراحل موضوع دستورالعمل ماده (۳) این آئین نامه صورت خواهد گرفت .
    تبصره : برای پلاکی که زایل می شود ، بنا به درخواست مالک و با مراجعه به واحد شماره گذاری بر اساس دستورالعمل یاد شده پلاک جدید صادر می شود .
    ماده ۱۵- راهنمایی ورانندگی پس از تخصیص شماره پلاک به مالک وسیله نقلیه و ورود اطلاعات مالک ( شماره ملی ) ووسیله نقلیه به سامانه ،‌کارت مشخصات و شناسنامه مالکیت وسیله نقلیه را صادر و بر حسب مورد ،‌به نشانی ( کد پستی ) مالک ارسال و یا به وی تسلیم مینماید .
    ماده ۱۶- هر گاه پلاک ، کارت مشخصات یا شناسنامه مالکیت وسیله نقلیه مفقود و یا از بین برود مالک یا نماینده قانونی وی مکلف است مراتب را حداکثر ظرف (۴۸ ) ساعت به واحد شماره گذاری راهنمایی و رانندگی و یا مراکز مجاز اعلام کند و اقدام به دریافت پلاک جدید ، کارت مشخصات یا شناسنامه مالکیت المثنی نماید .
    ماده ۱۷- سازندگان و فروشندگان وسایل نقلیه موتوری موظفند به منظور عرضه و انتقال وسایل نقلیه از محلی به محل دیگر یا برای انجام آزمایش فنی وسیله نقلیه بدون انجام تشریفات شماره گذاری از راهنمایی ورانندگی پلاک ویژه دریافت نمایند دستورالعمل مربوط به مدت اعتبار و همچنین نحوه استفاده از پلاک ویژه و چگونگی ارائه اطلاعات مورد نیاز از سوی راهنمایی ورانندگی تعیین و اعلام می گردد .
    ماده ۱۸- راهنمایی و رانندگی میتواند پلاک ویژه تحویلی به سازندگان یا فروشندگان وسایل نقلیه را ، به علت نداشتن نیاز به استفاده یا استفاده بر خلاف مقررات پس بگیرد .
    ماده ۱۹- کلیه کارخانجات سازنده و مونتاژ خودرو و موتورسیکلت مکلفند تولیدات خود را پیش از عرضه به بازار و فروش به اشخاص ، با نظارت و برابر دستورالعمل اعلامی راهنمایی ورانندگی شماره گذاری نمایند .
    ماده ۲۰ـ هنگام نقل وانتقال مالکیت وسایل نقلیه ، متعاملین یا قائم مقام قانونی آنها ابتدا درخواست خود رابه راهنمایی ورانندگی نیروی انتظامی یامراکز مجاز تعیین شده ارائه می نمایند تاپس از احراز اصالت خودرو وتطبیق مدارک آنها، نسبت به فک پلاک منصوبه بر روی خودرو مورد معامله واختصاص پلاک جدید وصدور شناسنامه جدید وثبت تغییرات مزبور درنظام رایانه ای راهنمایی ورانندگی اقدام گردد سپس مراتب به طور کتبی توسط راهنمایی ورانندگی نیروی انتظامی یامراکز مجاز تعیین شده به دفتر اسناد رسمی جهت تنظیم سند رسمی انتقال ، منعکس می گردد. کارت خودرو ازسوی راهنمایی ورانندگی بعد از تایید مراتب تنظیم سند دردفترخانه اسناد رسمی که بوسیله پست سفارشی یا رایانه ای به سیستم راهنمایی ورانندگی منعکس میشود، به خریدار تحویل می گردد. گواهی راهنمایی ورانندگی وشناسنامه صادره تا ۲ ماه اعتبار دارد ودرخلال مدت مذکور متعاملین یا قائم مقام قانونی انها موظفند برای ثبت معامله ودرج آن در ذیل شناسنامه (محل مخصوص ) به دفتر اسناد رسمی مراجعه نمایند .
    تبصره ـ شرایط ونحوه واحراز صلاحیت مراکز مجاز موضوع این فصل ونحوه نظارت برآنها به موجب دستورالعملی خواهد بود که باپیشنهاد راهنمایی ورانندگی به تصویب وزیر کشور می رسد .
    ماده ۲۱ـ مالک وسیله نقلیه چنانچه قصد تغییر رنگ یاتعویض هریک از قطعات اصلی وسیله نقلیه شامل موتور، شاسی واتاق را داشته باشد باید بیشترمجوز لازم را از واحد شماره گذاری راهنمایی ورانندگی دریافت نماید .
    تبصره ـ وسایل نقلیه عمومی باری ومسافری مشمول مقررات مربوط می باشند .
    ماده ۲۲ ـ تعویض قطعات اصلی وهمچنین، تغییر رنگ وسایل نقلیه وارداتی پیش از شماره گذاری نیز منوط به دریافت مجوز کتبی از واحدهای شماره گذاری می باشد .
    ماده ۲۳ـ درصورت سرقت ، مفقود شدن و یا اگر به هرعلتی وسیله نقلیه ای مورد تصرف غیرقانونی قرارگیرد، مالک ویا نماینده قانونی وی مکلف است بلافاصله مراتب رابه نزدیکترین واحد انتظامی اعلام نماید .
    ماده ۲۴ـ هرگاه پلاک به اشتباه بر روی وسیله نقلیه نصب شده باشد، راهنمایی ورانندگی موظف است پلاک مالک وسیله نقلیه را اخذ وپس از رفع اشتباه پلاک را باز گرداند .
    ماده ۲۵ ـ هرشخص حقیقی یاحقوقی می تواند به تعداد وسایل نقلیه ملکی خود مطابق ماده (۳) پلاک دریافت نماید . نقل و انتقال هریک از وسایل نقلیه تابع مقررات این آئین نامه خواهد بود
فصل سوم = گواهینامه رانندگی ( ماده ۲۶ تا ۲۷ )
ماده ۲۶ـ هرکس بخواهد باهرنوع وسیله نقلیه موتوری زمینی رانندگی نماید باید گواهینامه متناسب رانندگی با آن وسیله نقلیه را دارا باشد . بامتخلفان برابرقوانین ومقررات رفتار می شود .
    ماده ۲۷ ـ انواع گواهی نامه های رانندگی به شرح جدول پیوست شماره (۱) وتوضیحات آن است ، که باشرایط زیر از سوی راهنمایی ورانندگی صادر
    می شود :
    الف ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه موتورسیکلت گازی یاموتورگازی (گواهی نامه الف ـ ۱ ) ۰
    1ـ حداقل ۱۵ سال تمام
    2ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    3ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باموتور گازی
    ب ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه موتورسیکلت های با حجم موتور تا۲۰۰سی سی ( گواهی نامه الف ـ ۲ ) .
    1ـ حداقل ۱۷سال تمام
    2ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    3ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باموتور سیکلت مربوط
    پ ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه موتورسیکلت های باحجم موتور بالای ۲۰۰ سی سی وسه چرخ باوزن تا۴۰۰ کیلومتر(گواهی نامه الف ـ ۳ ) .
    1ـ حداقل ۱۸سال تمام
    2ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    3ـ دارابودن گواهی نامه موتورسیکلت تا۲۰۰ سی سی حجم موتور( الف ـ ۲) که حداقل یک سال تمام از تاریخ صدور آن گذشته باشد
    4ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باموتور سیکلت مربوط
    ت ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه ( گواهی نامه ب ـ ۱ ) .
    1ـ حداقل ۱۷سال تمام
    2ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    3ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه مربوط ، این نوع گواهی نامه برای درخواست کنندگان دراولین مرحله با اعتبار موقت یک ساله صادر می شود ودرمدت یاد شده دارنده آن مکلف به رعایت محدودیت ها وشرایط ویژه ای می باشد که درصورت رعایت آنها ورعایت مقررات این آیین نامه ومرتکب نشدن تخلف ، به گواهی نامه رانندگی با اعتبار موضوع تبصره ( ۶ ) این ماده تبدیل خواهد شد . شرایط و ضوابط مربوط به رانندگی با گواهی نامه موقت ونحوه تبدیل آن ، به موجب دستورالعملی است که به پیشنهاد راهنمایی ورانندگی وتصویب وزیر کشور، مشخص واعلام می گردد
    
    ت ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه ( ب ـ ۲ ) .
    1ـ حداقل ۲۱ سال تمام
    2ـ سپری شدن حداقل دوسال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی ( ب ـ ۱) .
    3ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    4ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باوسیله نقلیه مربوط
    ج ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه ( پ ـ ۱) .
    1ـ حداقل ۲۳ سال تمام
    2ـ سپری شدن حداقل دوسال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی ( ب ـ ۱) .
    3ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    4ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باوسیله نقلیه مربوط
    ج ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه ( پ ـ۲) .
    1ـ حداقل ۲۳ سال تمام
    2ـ سپری شدن حداقل دوسال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی ( ب ـ ۱) .
    3ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    4ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باوسیله نقلیه مربوط
    ح ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه ( ت ـ ۱ ) .
    1ـ حداقل ۲۵ سال تمام
    2ـ سپری شدن حداقل دوسال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی ( پ ـ ۱) .
    3ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    4ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باوسیله نقلیه مربوط
    خ ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه ( ت ـ ۲ ) .
    1ـ حداقل ۲۵سال تمام
    2ـ سپری شدن حداقل دوسال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی ( پ ـ ۲) .
    3ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    4ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باوسیله نقلیه مربوط
    خ ـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه ( ت ـ ۲ ) .
    1ـ حداقل ۱۸سال تمام
    2ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    3ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باوسیله نقلیه مربوط
    
   

 فصل سوم = گواهینامه رانندگی ( ماده ۲۷ تا ۲۹ )
ذـ شرایط شرکت درآزمایش ها وصدور گواهی نامه رانندگی ویژه وسایل نقلیه سنگین عمرانی وکشاورزی ووسایل نقلیه فوق سنگین
    1ـ حداقل ۲۳سال تمام
    2ـ ارائه گواهی سلامت جسمی وروانی از مراجع صلاحیت دار پزشکی
    4ـ قبول شدن درآزمون های آیین نامه ومهارت عملی رانندگی باوسیله نقلیه مربوط درگواهی نامه های رانندگی ویژه ، نوع وسیله نقلیه ای که دارنده می تواند با آن رانندگی کند، قید می شود. برای رانندگی با وسایل نقلیه ویژه ای که سمرعت آنها از ۳۰ کیلومتر درساعت تجاوز می کند، درشهرها و راه های عمومی ، علاوه بر داشتن گواهی نامه ویژه ، ( پ ـ ۱) نیز ضروری است .
    تبصره ۱ـ در تمام موارد بالا علاوه بررعایت شرایط تعیین شده ، ارائه گواهی طی دوره آموزش آیین نامه ومقررات راهنمایی ورانندگی وهمچنین ارائه گواهی طی دوره کسب مهارت عملی رانندگی ، از آموزشگاههای رانندگی مجاز الزامی می باشد . درخواست کنندگان یا دارندگان گواهی
    نامه های ( ب ، پ و ت ) که خواستاررانندگی باوسیله نقلیه دارای یدک هستند، باید آموزشهای لازم راکسب نمایند . برای وسایل نقلیه ویژه باتوجه به کاربری مربوط ، ارائه گواهی کسب مهارت عملکرد ویژه از مراکز مجاز یاد شده الزامی است .
    تبصره ۲ ـ راهنمایی ورانندگی می تواند درصورت لزوم آزمایش مجدد مقررات راهنمایی ورانندگی را پیش از انجام آزمون مهارت عملی از درخواست کنندگان به عمل آورد .
    تبصره ۳ ـ مراجع انجام معاینات پزشکی وهمچنین ضوابط احراز سلامت جسمی و روانی درخواست کنندگان وهرگونه تغییر در آن به پیشنهاد وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی توسط کار گروهی متشکل از نمایندگان وزارتخانه های کشور ، راه وترابری ، بهداشت و درمان وآموزش پزشکی وراهنمایی ورانندگی تعیین می گردد ( پیوست شماره ۲ ) .
    تبصره ۴ ـ درتمام موارد بالا آزمون آیین نامه ومقررات راهنمایی ورانندگی به صورت نوشتاری ویا رایانه ای انجام می گیرد .
    تبصره ۵ ـ مدت اعتبار انواع گواهی نامه رانندگی ۵ سال است و پس از پایان اعتبار آن و درصورت احراز سلامت جسمی وروانی ، برای دوره های ۵ ساله تمدید می گردد . برای افرادی که بیش از ۷۰ سال تمام باشند ، لازم است سلامت جسمی وروانی هردوسال بررسی واحراز گردد .
    ماده ۲۸ ـ وضعیت ظاهری درخواست کننده ( نقص عضو ) با گواهی سلامت جسمی وروانی صادره از مراکز پزشکی مجاز تعیین شده به وسیله افسران کارشناس تطبیق داده میشود ودرصورت وجود مغایرت موضوع به کمیسیون پزشکی نیروی انتظامی ارجاع می گردد .
    ماده ۲۹ـ درخواست کننده هرنوع گواهی نامه رانندگی باید مدارکی را که ازطرف راهنمایی ورانندگی اعلام می شود به مراجع آگهی شده ارائه کند .
     ماده ۳۰ـ مندرجات گواهی نامه رانندگی شامل نوع یا پایه وگروه گواهینامه رانندگی ، مدت اعتبار، مشخصات راننده ( کد ملی )، نامه احد صادر کننده ، امضای صادرکننده ، شماره مسلسل ، تاریخ وشماره صدور، عکس درخواست کننده ، مهر واحد صدور ومشخصات ضروری دیگر باشد
    ماده ۳۱ ـ هرگاه درخواست کننده گواهی نامه رانندگی درآزمایش های مربوط موفق گردد، گواهی نامه رانندگی پس ازرویت مدارک لازم صادر وبه او تسلیم خواهد شد. دارنده گواهی نامه موظف است ظرف یک ماه پیش از پایان مهلت مقرر، برای تمدید مدت اعتبار یاتعویض آن به گواهی نامه معادل به راهنمایی ورانندگی مراجعه نماید . راهنمایی ورانندگی هنگام تمدید یاتعویض گواهی نامه ، ضمن دریافت گواهی سلامت جسمی وروانی از درخواست کننده ، می تواند آزمون های لازم را از وی به عمل آورد . ماموران راهنمایی ورانندگی وپلیس راه هنگام کنترل گواهی نامه رانندگان موظفند درصورتی که تاریخ اعتبارآن سپری شده باشد. گواهینامه را با ارائه رسید اخذ وپس از اعمال قانون، گواهی نامه یاد شده را برای تمدید ویا تجدید به اداره مربوط ارسال نمایند . دارنده گواهی نامه موظف است حداکثر ظرف مدت یک ماه بامراجعه به واحد مربوط برای دریافت گواهی نامه رانندگی جدید اقدام نماید .
    تبصره ۱ـ دارندگان گواهی نامه پایه بالاتر درگروه مربوط ، می توانند رانندگی وسایل نقلیه موضوع گواهی نامه های پایه پایین تر، ه جز پایه ( الف ) را انجام دهند .
    تبصره ۲ ـ دستورالعمل نحوه زمان بندی وضوابط چگونگی انجام آزمون ها ، تمدید اعتبار، تجدید آزمون درصورت مردود شدن درخواست کننده ونحوه ومیزان عوارض ومالیات مصوب قابل دریافت و نظایرآن از سوی راهنمایی ورانندگی تهیه وبه اطلاع عموم رسانده می شود.
    ماده ۳۲ ـ درصورتی که دارنده گواهی نامه بخواهد برای دریافت گواهی نامه از انواع دیگر اقدام نماید، موظف است درآزمون های مربوط شرکت کند پس از قبول شدن چنانچه، گواهی نامه قبلی پیشنیازگواهی نامه مورد درخواست باشد از درخواست کننده اخذ وگواهی نامه جدید صادروبه وی تحویل می گردد.
    ماده ۳۳ ـ رانندگی باهرنوع تاکسی ووسایل نقلیه عمومی درشهرهاو وسایل نقلیه عمومی جاده ای ، علاوه برگواهی نامه رانندگی متناسب، حسب مورد، نیازمند داشتن مجوز ازشهرداری ویادفترچه کار یا برگ فعالیت صادره از سوی وزارت راه وترابری می باشد.
    ماده۳۴ ـ درصورتی که گواهی نامه رانندگی مفقود شود یا ازبین برود، دارنده آن می تواند درخواست صدور المثنی نماید . پس از احراز درستی ادعای درخواست کننده ، بادریافت مدارک لازم وگواهی سلامت جسمی وروانی درخواست کننده و بارعایت ضوابطی که راهنمایی ورانندگی اعلام می نماید ، گواهی نامه المثنی صادر وبه وی تسلیم می گردد .
    ماده ۳۵ ـ دارندگان گواهی نامه های معتبر خارجی ( اعم از ایرانیان یاخارجیان ) می توانند تا شش ماه پس از ورود درایران، رانندگی نمایند . ولی درصورت تمایل به ادامه رانندگی درایران باید پیش از سپری شدن مدت یاد شده گواهی نامه خارجی خود را به گواهی نامه ایرانی تبدیل نمایند .
    تبصره ـ دارندگان گواهی نامه رانندگی کشورهای غیر از متعاهدین کنوانسیون های ۱۹۶۸ ، وین ( قانون الحاق ایران به کنوانیسیون عبورومروردر جاده ها وکنوانیسیون مربوط به علائم راه ها ـ مصوب ( ۱۳۵۴) ، باید ترجمه معتبرگواهی نامه راهمراه داشته باشند .
    ماده ۳۶ـ تبدیل کواهی نامه های رانندگی معتبر صادرشده از کشورهای خارجی ، که گواهی نامه صادره از ایران درقلمرو سرزمینی آنان برای رانندگی معتبر محسوب می شود ویا آن کشوراز متعاهدین کنوانسیون های ۱۹۶۸ ، وین راجع به مقررات عبور ومرور در راه ها وعلائم راه ها به شمارمی آید، بارویت اصل گواهی نامه خارجی و با احراز سلامت جسمی وروانی درخواست کننده صورت می پذیرد . درموارد دیگر تبدیل گواهی نامه های رانندگی با تایید وزارت کشورصورت می پذیرد .
    ماده۳۷ ـ ماموران سیاسی وکنسولی واعضای سازمان های بین المللی می توانند برای تبدیل گواهی نامه های خود مدرک مندرج درماده (۳۵) راازطریق وزارت امورخارجه به راهنمایی ورانندگی ارسال دارند .
    ماده ۳۸ـ صدور گواهی نامه مجدد برای کسانی که گواهی نامه رانندگی آنان اخذ ویاتوقیف شده باشد ممنوع است . ودرصورت صادر شدن از درجه اعتبار ساقط می باشد و به وسیله راهنمایی ورانندگی اخذ و ابطال خواهد شد .
    ماده ۳۹ ـ راهنمایی ورانندگی موظف است درصورتی که گواهی نامه رانندگی اشتباه یا ناقص صادر شده باشد از دارنده آن اخذ و پس از رفع اشتباه و نقص ، گواهی نامه صحیح را صادر و به وی باز گرداند .
    ماده۴۰ـ هرگاه دارنده گواهی نامه یکی از شرایط پزشکی موضوع تبصره (۳) ماده (۲۷) را از دست بدهد ، موظف است حداکثر ظرف یک ماه به راهنمایی ورانندگی مراجعه نماید. راهنمایی ورانندگی دارنده گواهی نامه رابرای انجام معاینات وآزمایش های ضروری پزشکی به مراکز پزشکی مجاز معرفی می نماید . درصورتی که نداشتن شرایط وصلاحیت رانندگی ضمن آزمایش جدید محرز گردد، گواهی نامه از وی اخذ وگواهی نامه متناسب باشرایط جسمانی وی تعیین پس از صدور به وی تسلیم می شود ودر صورت نداشتن صلاحیت رانندگی ، گواهی نامه ابطال می گردد. تبصره ـ درصورت کشف نقص عضو موثر، از سوی ماموران مراهنمایی ورانندگی وپلیس راه ، گواهی نامه مرانندگی اخذ وتا زمان بررسی های پزشکی واعلام امکان صدور گواهی نامه مجدد ، دارنده گواهی نامه حق رانندگی ندارد .
    ماده۴۱ ـ درصورتی که راننده به علت تکرار ارتکاب تخلفات مهم وحادثه ساز دریک سال ، حد نصاب نمره منفی را دریافت نماید، گواهی نامه وی به استناد قانونی نحوه رسیدگی به تخلفات واخذ جرائم رانندگی ( مصوب ۱۳۵۰) ، ضبط یا ابطال خواهد شد .
    ماده ۴۲ ـ نحوه شرایط و مسئول صدور گواهی نامه راهبران انواع وسایل حمل ونقل ریلی شهری وحومه ، برابر دستورالعملی خواهد بود که به تصویب شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور برسد .
    
    فصل چهارم = معاینه و آزمایش فنی وسایل نقلیه ( ماده ۴۳ تا ۴۷ )‌
    
    ماده ۴۳- رانندگی با وسیله نقلیه ای که برگ معاینه فنی معتبر نداشته باشد ، ممنوع است دارندگان وسایل نقلیه مکلفند وسایل نقلیه خویش را برای انجام معاینه فنی در مراکز فنی مجاز تعیین شده حاضر و پس از احراز شرایط لازم ، برگ یا برچسب معاینه دریافت نمایند . این گواهی که مدت اعتبار آن ومشخصات وسیله نقلیه در آن درج می شود باید بر سطح درونی قسمت بالای سمت راست شیشه جلو و یا بر روی پلاک وسیله نقلیه ، بر حسب اعلام مراجع مربوط ، نصب یا قرارداد شود ، به نحوی که برای کنترل ماموران راهنمایی ورانندگی و پلیس راه قابل دیدن باشد .
    تبصره : درطی مدتی که برچسب یا برگ معاینه فنی اعتبار دارد ، در صورت بروز نقص فنی ، مالک موظف است برای رفع نقص اقدام نماید .
    ماده ۴۴ – معاینه و آزمایش فنی وسایل نقلیه اعم است از تشخیص اصالت ، سلامت زیست محیطی ، فنی ، تجهیزاتی و ایمنی وسایل نقلیه .
    ماده ۴۵ – ضوابط ایجاد تشخیص صلاحیت ، اختیارات ، نحوه صدور مجوز و نظارت بر مراکز فنی مجاز و قسمت هایی که باید مورد معاینه قرار گیرند ، بر اساس دستورالعملی خواهد بود که از سوی کار گروهی با مسئولیت وزارت کشور و عضویت وزارتخانه های راه و ترابری ، صنایع ومعادن ، سازمان حفاظت محیط زیست و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تهیه و ابلاغ می شود .
    تبصره – معاینه فنی می باید به وسیله مهندسان یا کاردان های فنی و یا افراد با تجربه دارای گواهی انجام کار از مراجع صلاحیت دار صورت پذیرد .
    ماده ۴۶ – ستادهای معاینه فنی و مراکز معاینه فنی مجاز به منظور تشخیص اصالت خودرو در هنگام معاینه فنی ضمن هماهنگی با راهنمایی ورانندگی ازکارشناسان واجد شرایط استفاده مینمایند .
    ماده ۴۷- دوره های معاینه فنی نواع خودورها به شرح زیر می باشد :
    الف – انواع وسایل نقلیه عمومی مسافر بری و باربری در فاصله های سه ماهه یا بیشتر .
    ب – وسایل نقلیه متعلق به دولت ، نهادهای عمومی غیر دولتی مانند شهرداری ها ، نیروی نظامی و انتظامی در فاصله های سه ماهه یا بیشتر .
    پ – وسایل نقلیه دیگر و موتورسیکلت ها در فاصله های شش ماهه یا بیشتر .
    تبصره – خودروهای نو تا دو سال پس از تولید ، نیاز به دریافت برچسب یا برگ معاینه فنی ندارند .
    ماده ۴۸- در شهرهایی که امکانات معاینه و آزمایش فنی وجود ندارد رانندگان وسایل نقلیه عمومی باید بر اساس مفاد ماده (۴۷) این آئین نامه برای معاینه فنی وسیله نقلیه خود و دریافت گواهی معاینه به نزدیکترین محلی که امکانات لازم برای معاینه وجود دارد و یا محلی که از طرف مراجع صلاحیت دار تعیین و اعلام شده است مراجعه نمایند .
    ماده ۴۹- مراکز مجاز معاینه فنی برای وسایل نقلیه ای که سالم و بدون نقص فنی تشخیص داده شوند ، برگ معاینه فنی صادر می نمایند . چنانچه ضمن معاینه ، وسیله نقلیه ای معیوب یا ناقص تشخیص داده شود ، راننده یا مالک تنها میتواند وسیله نقلیه را تا تاریخی که در برگ اجازه نامه صادر شده به وی تسلیم می گردد ، به تعمیرگاه یا توقفگاه منتقل سازد .
    تبصره – چنانچه وسیله نقلیه ای بدون اصالت تشخیص داده شود ، ضمن صادر نکردن برگ معاینه فنی ، مراتب به مراجع انتظامی اطلاع داده میشود .
    ماده ۵۰- ستاد معاینه فنی خودرو ، شهرداری ها و سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای با همکاری نمایندگان سازمان حفاظت محیط زیست و نیروی انتظامی موظفند برنحوه عملکرد مراکز صدور برگ معاینه فنی بر اساس دستورالعمل موضوع ماده (۴۵) نظارت مستمر اعمال نمایند و در صورت مشاهده رعایت نکردن ضوابط ومقررات مربوط ، برای جلوگیری از ادامه تخلف ورفع آنها اقدام و در صورت تکرار ، مجوز مرکز برای انجام انجام معاینه و صدور برگ معاینه ابطال می گردد .
    ماده ۵۱ – تا پایان برنامه چهارم توسعه اقتصادی ، اجتماعی وفرهنگی جمهوری اسلامی ایران ، در شهرهایی که تجهیزات کامل انجام معاینه فنی وجود ندارد ، مراکز مجاز معاینه فنی میتوانند با تایید کارگروه موضوع ماده (۴۵) برای انجام معاینه فنی با رعایت حداقل شرایط مورد قبول شورای هماهنگی ترافیک استان ، اقدام نمایند .
    ماده ۵۲ – برگ و برچسب های معاینه فنی مورد استفاده در مراکز مجاز معاینه فنی سراسر کشور بر اساس طرح نمونه مورد تایید کار گروهی متشکل از سازمان شهرداری های کشور ، سازمان راهداری و حمل ونقل جاده ای ، راهنمایی ورانندگی و سازمان حفاظت محیط زیست می باشد .
    تبصره – برگ و برچسب معاینه فنی که از طریق ستاد معاینه فنی و مراکز مجاز صادر میشود در سراسر کشور معتبر است .
    ماده ۵۳ – درمواردی که حرکت وسیله نقلیه در راه های عمومی طبق نظر کارشناس راهنمایی ورانندگی یا پلیس راه به علت معایب و نواقص فنی ، خطرناک تشخیص داده شود ضمن اعمال قانون ، پلاک آن اخذ و با نصب پلاک تعمیری به تعمیرگاه اعزام می شود . پس از رفع عیب و نقص فنی لازم است مالک و یا نماینده قانونی وی برای پس گرفتن پلاک به راهنمایی ورانندگی محل مراجعه نماید .
فصل پنجم = تجهیزات ـ بخش اول تجهیزات وسایل نقلیه موتوری ( ماده ۵۴ تا ۵۵ )
ماده ۵۴ ـ اشخاص حق ندارند وسیله نقلیه ای راکه لوازم وتجهیزات یاد شده درمقررات وروش اجرایی تائید نوع وسایل نقلیه موتوری وتریلرهای آنها، موضوع استاندارد ملی ایران واین فصل رانداشته یا دارای لوازم وتجهیزات مخالف آن باشد ، در راه های عمومی برانند ویا این گونه وسایل نقلیه را برای رانندگی دراختیاردیگری بگذارند ، درصورت وجود مغایرت بین مفاد این فصل واستاندارد ملی ، ملاک عمل استاندارد ملی مربوط می باشد .
    ماده ۵۵ ـ تمام وسایل نقلیه ویدک کش ها وتراکتورهای بارکش حداقل باید دارای چراغ هایی به شرح زیر باشند :
    الف ـ دوچراغ بزرگ بانور سفید یازرد با قابلیت تبدیل به نور بالا وپایین در دوطرف جلو .
    ب ـ دوچراغ جانبی کوچک بانور زرد یا سفید برای تشخیص عرض جلو وسیله نقلیه درمنتهی الیه هریک از دو سمت جلو .
    پ ـ دوچراغ جانبی کوچک بانور قرمز برای تشخیص عرض عقب وسیله نقلیه درمنتهی الیه هریک از دوسمت عقب .
    ت ـ دوچراغ کوچک بانور قرمز برای توقف (چراغ ترمز) درعقب وسیله نقلیه که هم زمان باگرفتن ترمز روشن شده و از فاصله ۳۵متری دیده شود.
    ث ـ یک چراغ کوچک بانور سفید درعقب برای تشخیص شماره پلاک ، نور این چراغ باید برای تشخیص شماره پلاک از فاصله ۲۵مترکافی باشد.
    ج ـ دوچراغ کوچک به رنگ سفید یا زرد برای نشان دادن حرکت بادنده عقب (چراغ دنده عقب ) ، این چراغ ها باید طوری نصب گردد که تنهاهنگام راندن به عقب روشن شده وخیرگی و ناراحتی برای چشم دیگر استفاده کنندگان از راه فراهم ننماید .
    چ ـ دو چراغ راهنمای الکتریکی یاالکترونیکی با نور زرد دردوطرف جلو و دوتای دیگر از آن بارنگ قرمز یازرد در دوطرف عقب برای اعلام قصد گردش به چپ یا به راست ویاتغییر خط حرکت ، نوراین چراغ ها در روز باید از فاصله ۳۵ متری قابل دیدن باشد .
    ح ـ یدک ونیمه یدک های متصل باید دارای چراغ های مندرج دربندهای (ت) و(ث) و(ج) و دو راهنمای عقب موضوع بند ( چ) این ماده باشند. اگر وسیله نقلیه ای دارای چند یدک زنجیری باشد چراغ های یاد شده باید درعقب آخرین یدک نصب گردد .
    خ ـ دوچراغ چشمک زن درجلو و دو چراغ چشمک زن درعقب که به طور هم زمان برای اعلام هشدار، احتیاط و یاخطر به رانندگان دیگر به کاربرده میشوند
    تبصره ۱ ـ به کاربردن چراغ های جانبی در وسایل نقلیه طویل ، موضوع بند (۳۵) ماده (۱) الزامی است .
    تبصره ۲ ـ وسایل نقلیه سواری که پس از ابلاغ این آیین نامه تولید می شوند ، باید دارای یک چراغ ترمز در پشت شیشه عقب (چراغ ترمزسوم) باشند .
فصل پنجم = تجهیزات ـ بخش اول تجهیزات وسایل نقلیه موتوری ( ماده ۵۶ تا ۶۲ )‌
ماده ۵۶- نور چراغ های کوچک جلو و خطر عقب باید در شرایط جوی معمولی از فاصله ۱۵۰ متری دیده شود . نور چراغ های راهنما و ایست نبایستی خیره کننده باشد .
    ماده ۵۷- سامانه روشنایی چراغ های وسیله نقلیه باید طوری تعبیه و تنظیم گردد که هر وقت راننده چراغ های جلو و یا چراغ های کمکی را روشن نماید چراغ های عقب نیز هم زمان روشن شود .
    ماده ۵۸- ارتفاع چراغ های جلو نباید از ۱۳۵ سانتیمتر بیشتر و از ۷۰ سانتیمتر کمتر باشد ارتفاع چراغ های عقب نیز نباید از یک متر بیشتر و از ۵۰ سانتیمتر کمتر باشد .
    ماده ۵۹- چراغ های بزرگ جلو بایستی دارای وسیله تبدیل نور باشند که تابش نور را به بالا یا پایین به ترتیب زیر عوض کنند :
    الف : نور بالا ( چراغ رانندگی ) باید طوری تنظیم گردد که به وسیله آن وجود اشخاص یا اشیاء از فاصله ۱۵۰ متری تشخیص داده شود .
    ب : نور پایین ( چراغ عبور ) باید به نحوی تنظیم شود که به وسیله آن اشخاص یا اشیاء از فاصله ۳۵ متری مشخص شوند .
    ماده ۶۰-تمام وسایل نقلیه انتظامی ، بازرسی ، امدادی و خدماتی ویژه باید در مرتفع ترین نقطه خود دارای چراغ گردان همراه با آژیر که تولید صدای مشخص نماید ، باشند . نور این چراغ ها باید هنگام روشن بودن از فاصله ۱۵۰ متری قابل دیدن باشد . دستورالعمل استفاده از چراغ گردان ، شامل انواع رنگ ، ابعاد و ضوابط دیگر بنا به پیشنهاد راهنمایی ورانندگی به تصویب شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور می رسد .
    ماده ۶۱- داشتن تجهیزات زیر برای وسایل نقلیه مجاز است :
    الف :‌ دو عدد چراغ ویژه مه با نور زرد در دو طرف قسمت جلو که ارتفاع این چراغ ها نباید از یک متر بیشتر و از ۴۰ سانتیمتر کمتر باشد . نوراین چراغ ها باید طوری تنظیم گردد که در طول ۱۰ متر ، از سطح افقی محل نصب چراغ بالاتر نیاید ، هنگام به کاربردن چراغ های مه باید از نور پایین چراغ های بزرگ نیز استفاده شود .
    ب: دو چراغ رانندگی اضافی با نور سفید در جلو ( چراغ کمکی ) که ارتفاع آن نباید از ۵/۱ متر بیشتر و از ۴۰ سانتیمتر کمتر باشد . این چراغ ها در صورت لزوم می توانند همراه چراغ های بزرگ جلو به کار روند .
    پ : دو چراغ کوچک با نور زرد یا سفید روی گلگیر و یا دو طرف سپر که خیره کننده نباشد .
    ت : چراغ های کوچک اضافی در جلو با نور سفید یا زرد و در عقب با نور قرمز که هنگام استفاده باید به طور مرتب روشن و خاموش شده و از فاصله ۱۵۰ متری دیده شوند .
    ماده ۶۲- تمام وسایل نقلیه موتوری و انواع یدک ها و نیمه یدک ها که در جاده های عمومی عبور مینمایند باید دو نورتاب ( رفلکتور ) به رنگ قرمز یا شبرنگ قرمز در دوطرف قسمت عقب خود داشته باشند . هر گاه نورتاب هایی در سمت جلو نصب شوند باید رنگ آنها زرد باشد ارتفاع نورتاب ها بیشتر از ۵/۱ متر و کمتر از ۶۰ سانتیمتر نخواهد بود ، مگرآنکه بلندی خود وسیله نقلیه از کف زمین کمتر از ۶۰ سانتیمتر باشد ، نورتاب های عقب یدک های مستقل ممکن است در دو طرف آن یا در دو طرف بار نصب شود در تمام موارد یاد شده باید نورتاب ها به طور کامل قابل دیدن بوده و صفحه های آنها دارای اندازه و ویژگی هایی باشد که هنگام شب در مقابل نور چراغ های وسایل نقلیه دیگر از فاصله ۱۵۰ متری به طور کامل دیده شود .
فصل پنجم = تجهیزات بخش اول تجهیزات وسایل نقلیه موتوری ( ماده ۶۳تا۶۵ )‌
ماده ۶۳- هرگونه وسیله نقلیه موتوری غیر از موتور سیکلت باید دارای ترمزهایی باشد که به راحتی بتوان در حال راندن و در صورت لزوم آن را به کاربرد این ترمزها باید قادر باشند وظایف سه گانه ترمز را به شرح زیر انجام دهند :
    الف – ترمز پایی باید بتواند سرعت وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری شده و یا مسافر را حمل میکند و در سربالایی و یا سرازیری که حرکت می نماید کاهش داده و آن را به طور سریع و موثر و با ایمنی متوقف نماید . شتاب منفی این گونه ترمزها نباید کمتر از استاندارد تعیین شده باشد .
    ب – ترمز دستی باید بتواند وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری شده و یا مسافر حمل مینماید ، در شیب ۱۶ درصد سربالایی و یا سرازیری در حال توقف نگهدارد . در وسایل نقلیه ای که کمک ترمز و یا ترمز موتور پیش بینی شده است ، این گونه ترمزها باید در فاصله مناسبی حتی در صورت پایی بودن بتواند سرعت وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری یا مسافر گیری شده باشد کاهش داده و در نهایت متوقف سازد .
    ماده ۶۴- ترمز پایی باید روی تمام چرخ های وسیله نقلیه موثر بوده و عمل نماید باوجود این اگر وسیله نقلیه دارای بیش از دو محور باشد میتوان اجازه داد که روی چرخ های یکی از محورها عمل ننماید . کمک ترمز و یا ترمز موتور و همچنین ترمز دستی باید حداقل روی یکی از چرخ های هر طرف مقطع طولی وسیله نقلیه عمل نمایند .
    ماده ۶۵- ترمزهای یدک ها به استثنای یدک سبک باید دارای شرایط زیر باشند :
    الف – ترمز پایی که قادر باشد سرعت وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری شده ودر هر شیبی که باشد کاهش داده وآن را به طور سریع و موثر و با ایمنی متوقف سازد .
    ب – ترمز دستی که قادر باشد وسیله نقلیه را به هر صورتی که بارگیری شده باشد در شیب ۱۶ درصد سربالایی و یا سرازیری در حال توقف نگهدارد و سطوح ترمز کننده آن با وسیله ای که تنها مکانیکی بوده ، مورد استفاده قرارگیرد این مقررات در مورد یدک هایی که نمی توان بدون استفاده از ابزار وآلاتی ، آن را از وسیله نقلیه کشنده جدا نمود ، به کار برده نمی شود ، مشروط به این که آنچه از ترمز دستی انتظار می رود برای وسیله نقلیه مرکب ، موثر باشد .
    پ- تجهیزاتی که وظیفه ترمز پایی و ترمز دستی را انجام می دهند می توانند دارای اجزای مشترکی باشند .
    ت – ترمز پایی باید روی کلید چرخ های یدک عمل نماید .
    ث – ترمز پایی یدک باید به وسیله ترمز پایی وسیله نقلیه کشنده مورد عمل قرار گیرد . در هر حال، اگر حداکثر وزن مجاز یدک از ۳۵۰۰ کیلوگرم تجاوز ننماید ، می توان ترمزها را طوری ترتیب داد که با کم شدن فاصله بین یدک در حال حرکت وسیله نقلیه کشنده عمل نمایند .
    ج – ترمز پایی و ترمز دستی باید روی سطوح ترمز کننده ، که به طور دایم با کمک اجزایی با نیروی کافی به چرخ ها متصل بوده ، عمل نمایند .
    چ – ترمزها باید به نحوی باشند که در صورت شکستن یا پاره شدن وسایل اتصال با یدک در حال حرکت یدک به طور خودکار توقف نماید
فصل پنجم = تجهیزات ـ بخش اول تجهیزت وسایل نقلیه موتوری ( ماده ۶۶تا۷۳)‌
ماده ۶۶-تمام وسایل نقلیه موتوری تولیدی و یا وارداتی باید مجهز به کمر بند ایمنی استاندارد برای سرنشینان باشد .
    ماده ۶۷- رانندگی با وسایل نقلیه ای که دارای ترمزهای استاندارد ملی و یا بامشخصات و شرایط یادشده در این آیین نامه نباشد ممنوع است .
    ماده ۶۸ – هر وسیله نقلیه موتوری باید حداقل به یک وسیله اخطار شنیداری (بوق ) با صدای استاندارد مجهز باشد . این گونه تجهیزات باید تولید صدای مداوم و یکنواخت نموده و ایجاد صدای خشن و ناهنجار ننماید . ولی وسایل نقلیه ای که دارای حق تقدم عبور میباشند ( وسایل نقلیه امدادی و خدماتی و پلیس و مانند آن )‌میتوانند علاوه بر دارا بودن بوق ، وسایل اخطار شنیداری دیگری که مقید به این ویژگی ها نباشد برای استفاده هنگام لزوم داشته باشند . همچنین، وسایل نقلیه مسافربری و باربری عمومی برون شهری نیز می توانند وسایل اخطار شنیداری استاندارد دیگری باشند تا در زمان لازم در بیرون شهرها و مناطق غیر مسکونی استفاده نمایند .
 

ماده ۶۹- هر وسیله نقلیه موتوری باید مجهز به لوله خروجی گاز و صدای موتور باشد به نحوی که مانع خروج صدای ناهنجار در بیرون وسیله نقلیه و انتشار گاز ناشی از سوخت موتور در درون وسیله نقلیه گردد .
    ماده ۷۰- روی چرخ های وسایل نقلیه یا کنار آنها نباید اجسام اضافی و زائد مانند میخ و پیچ بلند یا هر شیئی که از سطح بیرونی چرخ ها تجاوز کند وجود داشته باشد ، مگر آنکه در تراکتورهای زراعتی و انواع کمباین لازم باشد .
    ماده ۷۱- تمام وسایل نقلیه شب ها هنگام حرکت در جاده ها باید سه چراغ یا سه مشعل الکتریکی با نور قرمز یا دو مثلث شبرنگ ایمنی که در شرایط جوی معمولی از فاصله ۱۵۰ متری قابل دیدن باشند همراه داشته باشند تا هنگام ضرورت ، برحسب مورد ، ازآنها استفاده نمایند .
    ماده ۷۲- وسایل نقلیه ای که مواد خطرناک حمل میکنند ضمن رعایت مفاد آئین نامه حمل مواد خطرناک ، باید سه چراغ قرمز الکتریکی ودو مثلث شبرنگ را همراه داشته باشند . حمل فانوس برای اینگونه وسایل نقلیه ممنوع است .به علاوه باید دارای دستگاه پمپ آتش نشانی آماده به کار باشند . این پمپ ها باید در محل هایی نصب شوند که هنگام ضرورت بتوان به سرعت آنها را مورد استفاده قرار داد
    ماده ۷۳- به منظور جلوگیری از انتشار گل و لای ، سنگ ریزه ومانند آن نصب تجهیزات مناسب لاستیکی ، فلزی و مانند آن در قسمت بیرونی آخرین محور انواع وسایل نقلیه به ویژه کامیون ، تریلر و اتوبوس الزامی است .
ماده ۷۴ – تجهیزات اختصاصی موتورسیکلت و دوچرخه باید براساس استاندارد مورد تایید موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران بوده واز نظر عدم آلودگی های زیست محیطی ، استانداردهای مصوب شورای عالی حفاظت محیط زیست را رعایت نموده باشند .
    ماده ۷۵- موتور سیکلت باید دارای دو نوع ترمز باشد که یکی از آنها حداقل روی چرخ عقب و یا همه چرخ ها و دیگری روی چرخ جلو و یا همه چرخ ها عمل نماید . اگر موتورسیکلت دارای اتاقک پهلو ( ساید کار) باشد ترمز چرخ اتاقک پهلو ضروری نمی باشد این ترمزها باید قادر باشند سرعت موتورسیکلت را به صورتی که دارای سرنشین می باشد در هر شیبی کاهش داده و آن را سریعا" و به طور موثر و با ایمنی متوقف سازد موتورسیکلت های سه چرخ که چرخ های آنها در ارتباط با محور طولی وسط موتورسیکلت به طور قرینه قرار گرفته باشد باید مجهز به یک ترمز دستی همانند وسایل نقلیه موتوری دیگر باشند .
    ماده ۷۶- موتورسیکلت ها باید حداقل دارای یک چراغ با نور سفید در جلو ، یک چراغ قرمز عقب همراه با چراغ قرمز ترمز ، دو چراغ راهنما در جلو و دو چراغ راهنما در عقب و یک نورتاب قرمز در عقب باشند .
    ماده ۷۷ – دوچرخه باید دارای تجهیزات زیر باشد :
    الف- یک چراغ سفید یا زرد در جلو که هنگام شب تا مسافت ۱۵ متری جلوی آن را به قدر کافی روشن سازد .
    ب – یک چراغ با نور قرمز در عقب که در هنگام شب از فاصله ۱۵۰ متری دیده شود .
    پ – یک نوتاب به رنگ قرمز در عقب و همچنین یک نورتاب برنگ زرد در جلو، که نور وسایل نقلیه پشت سر و جلو رااز فاصله ۲۰ متری منعکس نماید .
    ت – یک زنگ یا بوق که صدای آن از فاصله ۳۰ متری شنیده شود نصب و استفاده از زنگ های صوتی یا آژیر یا بوق خطر برای دوچرخه ها ممنوع است .
    ث – ترمزی که به هنگام گرفتن آن دوچرخه در فاصله مناسبی متوقف گردد .
   فصل ششم = مقررات حمل بار ( ماده ۷۸تا۸۲ )‌
    ماده ۷۸- طول و عرض ، ارتفاع و ظرفیت وسیله نقلیه بر طبق مشخصات ( کاتولوگ ) به وسیله کارخانه سازنده که به تایید وزارت صنایع و معادن می رسد تعیین میگردد . در هر حال، حداکثر ظرفیت تعیین شده نباید از مشخصات مندرج در کاتالوگ تجاوز نماید .تطبیق این مشخصات با افسر کارشناس راهنمایی ورانندگی میباشد .
    ماده ۷۹- ظرفیت ، ابعاد و وزن های مجاز وسایل نقلیه باری و مسافری در جاده ها تابع ضوابط وزارت راه و ترابری و در شهر ها تابع مقررات وزارت کشور میباشد .این مقررات در پیوست شماره ۳ این آئین نامه ذکر گردیده است .
    ماده ۸۰ – وسایل نقلیه مسافربری حق ندارند حیوانات و بارهایی راکه برای مسافران ایجاد مزاحمت یا تولید بوی نامطبوع وآلودگی مینمایند و همچنین بارهایی که از گلگیرها و یا از درون اتاق به اطراف تجاوز نماید حمل نمایند .
    ماده ۸۱- مقامات صلاحیتدار می توانند برای حمل محمولاتی که قابل تجزیه نبوده و بیش از ظرفیت یا بزرگتر ازحجم معین است پروانه ویژه ای که حاوی مشخصات و ظرفیت وسیله نقلیه حمل کننده ووزن و حجم بار و مسیر و تعداد دفعات و شرایط رفت وآمد یا مدت حمل و یا مستمر بودن آن است صادر کنند . این پروانه باید تا پایان مدت اعتبار آن نزد راننده موجود باشد و هنگام مراجعه به ماموران ارائه گردد .
    ماده ۸۲- وسایل نقلیه ا ی که در حدود ضوابط مندرج در پیوست شماره ۳ این آئین نامه حمل بار می کنند باید دارای شرایط زیر باشند :
    الف : شب ها دو چرغ قرمز در آخرین نقطه دو طرف عقب بار نصب نمایند به طوری که از فاصله ۱۵۰ متری دوطرف و عقب وسیله نقلیه دیده شود .
    ب- روزها دو پارچه قرمز رنگی که سطح هر یک حداقل نیم متر مربع باشد درانتهای بار آویزان کنند به نحوی که رانندگان پشت سر بتوانند آن را از فاصله ۱۵۰ متری ببینند .
    پ- دارای حفاظ و پوشش لازم و مناسب برای بار بوده و حفاظ نباید مانع دید راننده و یا پوشانیدن چراغ ها و یا موجب خطر برای دیگران باشد .
     ماده ۸۳- نصب مخزن ( باک ) اضافی و یا غیر استاندارد برای مصرف سوخت وسایل نقلیه عمومی باربری و مسافربری ممنوع است و همچنین حمل مواد خطرناک در جاده ها تنها با وسایل نقلیه ویژه و با رعایت مقررات مربوط مجاز است . اشخاص حقیقی و حقوقی مکلفند پیشتر اجازه این کار را از وزارت راه وترابری دریافت نمایند .
 

تبصره ـ حمل مواد سوختی خارج از مخزن ( باک ) و استفاده ازوسایل آتش زا مانند : اجاق گاز سفری ( پیک نیکی ) بخاری ومانند آن در وسایل نقلیه ممنوع است .
    ماده ۸۴- موسسات باید بارهای وسایل نقلیه را طوری بارگیری نمایند و محکم ببندند که هیچگونه خطر جابه جایی یا افتادن یا ریزش کردن یا باز شدن و یا پخش شدن در هوا وجود نداشته باشد و به طور کامل ثابت باشد . در هر حال راننده نیز مکلف است پس از اطمینان از درستی بارگیری و استحکام آن ، وسیله نقلیه را به حرکت درآورد .
    ماده ۸۵- یدک یا هر نوع وسیله نقلیه ای که با وسیله نقلیه دیگری کشیده می شود باید با وسایل اطمینان بخشی که خطر باز شدن یا گسیختن یا شکستن نداشته باشد طوری متصل گردند که هنگام یدک کشی با کاهش سرعت وسیله نقلیه کشنده فاصله اولیه حفظ گردد . در هر حال هر نوع وسیله نقلیه ای که کشیده می شود باید یک نفر راننده دارای پروانه مجاز رانندگی هدایت آن را به عهده گیرد تا در صورت وقوع خطر بتواند آن را بدون وقوع حادثه کنترل نماید . وسایل نقلیه ای که به وسیله جرثقیل با جداکردن محور یا محورهایی از زمین کشیده می شود ، از شرط داشتن راننده مستثنی هستند .
    ماده ۸۶- وسایل نقلیه باربری پس از بارگیری باید توزین شوند و راننده برگه توزین را تا مقصد همراه داشته باشد . رانندگان موظفند به دستور ماموران صلاحیتدار ، وسیله نقلیه را برای توزین به روی باسکول ببرند . هرگاه ضمن توزین معلوم شود که بیش از ظرفیت مقرر بارگیری شده ست بار اضافی تخلیه می شود . در این صورت مسئولیت انبار کردن و حفظ آن به عهده مالک و راننده است . ادامه مسیر وسیله نقلیه متخلف ، مشروط به پرداخت خسارت به وزارت راه وترابری و یا شهرداری است .
فصل هفتم = تصادفات ( ماده ۸۷تا ۹۰ )‌
    ماده ۸۷- راننده هر وسیله نقلیه ای که مرتکب تصادف منجر به جرح یا فوت گردد ، موظف است بلافاصله وسیله نقلیه را در محل تصادف متوقف ساخته و با نصب علایم ایمنی هشدار دهنده برابر ماده (۷۱) این آئین نامه ، رانندگان وسایل نقلیه دیگر را از وقوع حادثه آگاه سازد تا هنگامی که تشریفات مربوط به رسیدگی از سوی راهنمایی و رانندگی و پلیس راه پایان نیافته از تغییر وضع وسیله نقلیه یا صحنه تصادف خودداری نموده و بلافاصله اقدام به انتقال مجروحان به مراکز درمانی نماید .
    تبصره : در تصادفات منجر به جرح در صورتی که وسیله نقلیه دیگری برای انتقال فوری مجروحان به مراکز درمانی موجود نباشد ، راننده وسیله نقلیه در تصادف میتواند با علامت گذاری محل قرارگرفتن چرخ ها در سطح راه اقدام به حمل مجروحان با وسیله نقلیه خود نماید .
    ماده ۸۸- واحدهای راهنمایی و رانندگی و پلیس راه موظفند پس از اطلاع از وقوع تصادف ، در اسرع وقت اقدام به اعزام کارشناس تصادف به همراه تجهیزات و امکانات نظیر کمک های اولیه ، دوربین عکاسی و فیلمبرداری ، آمبولانس ، جک بادی و یا جرثقیل و مانند آنها ، بر حسب نیاز نمایند . کارشناس رسیدگی کننده به تصادف موضوع را به نزدیکترین واحد انتظامی اعلام ودر صورت ضرورت و برحسب مورد ، برای درخواست کمک از نزدیکترین واحد فوریت های پزشکی ( اورژانس ) امداد و نجات ، آتش نشانی ، مراکز راهداری ، شهرداری و یا دهیاری اقدام نموده و تا پایان رسیدگی به تصادف و برقراری ایمنی تردد د رمحل وقوع ، سانحه را مدیریت می نماید .
    تبصره : نحوه همکاری و وظیفه دستگاه های یاد شده و همچنین اعمال مدیریت از سوی کارشناس تصادف ، برابر دستورالعملی خواهد بود که به تصویب کمیسیون ایمنی راه های کشور می رسد .
    ماده ۸۹- هر گاه تصادف فقط منجر به خسارت مالی شود به نحوی که امکان حرکت از وسیله نقلیه سلب نشده باشد ، رانندگان موظفند بلافاصله وسیله نقلیه را برای رسیدگی و بازدید کارشناس تصادفات در محل حادثه ،‌به کنار راه منتقل کند تا موجب سد معبر نگردد .
    ماده ۹۰- در نقاطی که کارشناس راهنمایی ورانندگی و یا پلیس راه وجود ندارد و یا حضور به هنگام آنان مقدور نباشد مسئولان امر میتوانند از نظرات مستدل حداقل سه نفر از رانندگان پایه یکم و یا پایه (ت) استفاده نمایند .
    ماده ۹۱- رانندگان وسایل نقلیه هنگام تصادف منجر به جرح یا فوت موکلفند نام و نشانی صحیح و مشخصات گواهی نامه رانندگی وسیله نقلیه خود را به ماموران انتظامی اعلام دارند و در صورت درخواست مدارک قانونی اعم از گواهی نامه ، کارت شناسایی خودرو و بیمه نامه از سوی ماموران مربوط ، این مدارک را به آنان تسلیم نمایند .
    ماده ۹۲- رانندگانی که با وسیله نقلیه متوقفی که سرنشین ندارد تصادف می نمایند نباید محل وقوع تصادف را ترک کنند و در صورت مراجعه نکردن راننده و یا مالک آن ،‌باید صاحی یا راننده وسیله نقلیه و یا ماموران راهنمایی و رانندگی و یا پلیس راه را از هویت و نشانی کامل خود آگاه سازد و درصورت دسترسی نداشتن به ایشان ، نام و نام خانوادگی و نشانی دقیق خویش و شماره و مشخصات دیگر وسیله نقلیه خود را بر روی کاغذی نوشته و در محلی قابل دیدن بر روی وسیله نقلیه متوقف ،‌الصاق نمایند .
    ماده ۹۳- رانندگانی که با حیوانات ، اشیاء تاسیسات و مانند آنها تصادف وایجاد خسارت مینمایند ، باید به منظور جلوگیری از بسته شدن راه و پیشگیری از بروز احتمالی دیگر ، در صورت امکان حیوان مرده یا مصدوم و همچنین، اشیا باقیمانده در محل تصادف را از سطح سواره رو بیرون برده و موظفند صاحبان و مالکان آنها یا ماموران راهنمایی ورانندگی و یا پلیس راه را از وقوع تصادف آگاه نمایند .
    ماده ۹۴- هر گاه راننده وسیله نقلیه در اثر تصادف توانایی اجرای مقررات مندرج در مواد (۹۲) و (۹۳) اسن آیین نامه را نداشته باشد موظف است در اولین فرصت مراتب را به ماموران مربوط اعلام دارد . اگر مالک وسیله نقلیه فردی غیر از راننده باشد پس از آگاهی از واقعه و در صورتی که راننده مراتب را به ماموران اطلاع نداده باشد ، مالک موظف است در اسرع وقت ماموران مربوط را از واقعه
    آگاه سازد .
    ماده ۹۵- تعمیر گاه ها و توقفگاه ها موظفند ظرف ۲۴ ساعت پس از دیدن وسیله نقلیه ای که آثار تصادف یا جای گلوله در آن وجود دارد مراتب را با ذکر مشخصات وسیله نقلیه و در صورت امکان با ذکر نام ونشانی راننده به واحد انتظامی محل اعلام دارند .
فصل هشتم = علائم راهنمایی و رانندگی ( ماده ۹۶ تا ۱۰۰ )‌
ماده ۹۶ ـ علایم راهنمایی ورانندگی مانند انواع چراغ ها ، تابلو ها ، خط کشی ها ، نوشته ها ، ترسیم ها و نیز علایم تعیین سمت عبور که باید روی راه ها کشیده شود ، بر اساس قانون الحاق ایران به کنوانسیون عبور و مرور در جاده ها و کنوانسیون مربوط به علایم راه ها مصوب ۱۳۵۴، تهیه شده اند و همچنین رنگ زمینه و شکل علایم و تابلوها ، مطابق نمونه های ( پیوست شماره ۴) این آئین نامه است .
    ماده ۹۷ ـ تشخیص ، انتخاب ، تهیه ، جانمایی ، نصب ، ترسیم و نگهداری علایم عمودی و وافقی راهنمایی ورانندگی در شهرها بر اساس دستورالعملی خواهد بود که به پیشنهاد شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور به تصویب وزیر کشور می رسد و در جاده ها به عهده وزارت راه وترابری می باشد. در مواقع اضطراری راهنمایی ورانندگی و پلیس راه میتوانند خود اقدام به انتخاب نوع علایم و محل استفاده و در صورت لزوم تهیه و نصب آنها به طور موقت نموده و مراتب را بر حسب مورد ، به شهرداری و یا وزارت راه و ترابری اعلام نمایند .
    تبصره ـ مفاهیم رنگ و شکل علایم و تابلوها و چگونگی رفتار رانندگان پس از دیدن آنها ، که در کتاب های آموزشی باید ارائه شود، از سوی کار گروهی متشکل از نمایندگان وزارت کشور ، وزارت راه وترابری وراهنمایی و رانندگی تهیه و همراه این آئین نامه برای اطلاع عمومی در ختیار مراجع صلاحیت دار و با همکاری شوراهای اسلامی شهرها در اختیار عموم مردم قرار می گیرد .
    ماده ۹۸ ـ رانندگان تمام وسایل نقلیه و اشخاص اعم از پیاده یا سوار بر حیوانات و یا اشخاصی که مسئول هدایت انفرادی و یا دسته جمعی پیادگان و یا حیوانات در راه ها می باشند موظفند از علایم و مقررات مربوط تبعیت نمایند ، مگر این که ماموران راهنمایی ورانندگی و پلیس راه به دلایلی رعایت نکردن آنها در محل ، مجاز اعلام کنند .
    ماده ۹۹ ـ کنترل و تنظیم عبور و مرور ممکن است به وسیله چراغ ها یا خط کشی یا تابلوها ، نوشته ها وترسیم ها ، یا ماموران راهنمایی ورانندگی و پلیس راه و یا به هر وسیله دیگری که برحسب مورد لازم باشد ، به عمل آید . در هر حال، فرمان پلیس راهنما که ممکن است مغایر با پیام علایم یا مقررات در محل باشد مقدم خواهد بود .
    ماده ۱۰۰ ـ دردو طرف عقب وسایل نقلیه طویل باید دو عدد علامت نشان دهنده وسیله نقلیه طویل ( مستطیل زرد یا سفید رنگ که دارای حاشیه قرمزاست ) الصاق گردد تا رانندگان وسایل نقلیه پشت سر را از طویل بودن آنها آگاه گرداند .
     ماده ۱۰۱ ـ در محل هایی که عبور و مرور به وسیله چراغ راهنمایی ورانندگی کنترل می شود ، رنگ های زیر برای مقاصدی که معین شده است به کار میرود :
    الف ـ چراغ سبز برای حرکت ـ رانندگان وسایل نقلیه ای که با چراغ سبز روبرو می شوند حق عبور یا گردش دارند ، مگر آنکه گردش به وسیله علامت دیگری ممنوع شده باشد .در هر حال وسایل نقلیه در حال گردش، باید حق تقدم عبور وسایل نقلیه ای را که در مسیر مجاز خود مستقیم می روند و حق تقدم پیادگانی را که از گذرگاه پیاده در حرکتند رعایت نمایند .با وجود این اگر ترافیک در جهتی که آنها در حال پیش رفتن هستند آنچنان متراکم باشد که چنانچه وارد تقاطع گردند با تغییر و تبدیل بعدی رنگ چراغ نتوانند از آن خارج شوند ، چراغ سبز در تقاطع ، رانندگان را برای ادامه حرکت مجاز نخواهد ساخت .
    ب ـ چراغ زرد برای احتیاط ـ رانندگان وسایل نقلیه ای که با این چراغ روبه رو می گردند نباید از خط ایست یا از تراز چراغ راهنمایی ورانندگی عبور کنند ، مگر آنکه آنچنان به خط ایست تقاطع و یا چراغ راهنمایی و رانندگی نزدیک شده باشند که پیش از عبور از خط ایست یا از تراز چراغ راهنمایی ورانندگی نتوانند به آسانی توقف نمایند .در هر حال در صورت ورود قبلی به تقاطع موظفند به حرکت خود ادامه داده و با رعایت مقررات دیگر از تقاطع یا گذرگاه عبور کنند .
    پ ـ چراغ قرمز برای ایست ـ رانندگان وسایل نقلیه ای که باچراغ قرمز برخورد میکنند باید پیش از خط ویژه ایست ، توقف کامل نمایند و در صورت نبودن خط ایست در فاصله ۵ متری چراغ راهنمایی ورانندگی بایستند و تا روشن شدن چراغ سبز و تخلیه تقاطع از وسایل نقلیه منتظر بمانند .
    ت ـ‌چراغ چشمک زن زرد برای عبور با احتیاط ـ رانندگان وسایل نقلیه مکلفند با دیدن این چراغ از تقاطع و گذرگاه پیاده با احتیاط و سرعت کم عبور نمایند .
    ث ـ چراغ چشمک زن قرمز برای ایست و عبور ـ رانندگان وسایل نقلیه در صورت برخورد با این چراغ نباید از خط ایست و یا در صورت نبودن خط ایست از تراز چراغ راهنمایی ورانندگی فراتر روند و باید توقف نموده و پس از اطمینان از نبودن خطر تصادف ، حرکت و عبور نمایند . همین اقدامات هنگام دیدن تابلوی ایست باید انجام شود .
    ماده ۱۰۲- در تقاطع هایی که مسیر جداگانه گردش به راست به وسیله جدول یا خط کشی تعبیه نشده است ، در هنگامی که چراغ راهنمایی و رانندگی قرمز است ، رانندگانی که قصد گردش به راست داشته باشند در صورت نصب تابلوی ویژه ای که گردش به راست را مجاز اعلام می نماید ، می توانند از منتهی الیه سمت راست و با رعایت احتیاط و حق تقدم عبور وسایل نقلیه و پیادگانی که با چراغ سبز در حال عبور می باشند ، وارد راه مجاور سمت راست شوند .
    ماده ۱۰۳ـ در چراغ هایی که به عنوان چراغ راهنمای عابر پیاده مورد استفاده قرار می گیرند ، رنگ ها دارای معانی زیر است :
    چراغ سبز : پیادگان مجاز به عبور از عرض راه میباشند .
    چراغ قرمز : عبور پیادگان از عرض راه ممنوع است .
    ماده ۱۰۴- هدایت و کنترل ترافیک از سوی ماموران صلاحیت دار با فرمان های زیر انجام می گیرد :
    الف : بلند کردن دست به طور عمودی ـ مفهوم این حرکت برای تمام استفاده کنندگان از راه به معنای ( توجه توقف ) خواهد بود . اما، رانندگانی که توقف وسایل نقلیه آنها ایمنی کافی ندارند مستثنی هستند . این علامت ، رانندگانی را که پیشتر وارد محوطه تقاطع شده اند ملزم به توقف نمی سازد .
    ب : بلند کردن دست یا دست های مامور به دو طرف و به طور افقی ـ مفهوم این حرکت برای کلیه استفاده کنندگان از راه که جهت حرکت آنها در امتداد جهت نشان داده شده با دست یا دست های مامور صلاحیت دار میباشد ، به معنای ایست خواهد بود ممکن است مامور پس از دادن این علامت دست یا دست های خود را پایین بیاورد . این حرکت نیز برای رانندگانی که در سمت جلو و عقب مامور قرار دارند به منزله علامت ایست میباشد .
    ماده ۱۰۵ ـ درخیابان ها و یا تقاطع هایی که سطح آنها به شکل شطرنجی و به رنگ زرد و سیاه نقاشی شده ، هنگامی که تراکم خودروها زیاد است و امکان تخلیه به هنگام تقاطع وجود ندارد ، رانندگان موظفند پیش از محل نقاشی شده متوقف شوند و مسیر حرکت دیگر خودروها را باز نگه دارند .
    ماده ۱۰۶ ـ نصب آگهی یا علامت یا تابلو یا وسایلی که دارای شباهت با علایم و یا تابلوهای راهنمایی و رانندگی باشد یا ازآنها تقلید شود و یا منظور از آن هدایت و کنترل وسایل نقلیه باشد و یا به طریقی باعث جلوگیری از دیدن علایم و تابلوهای راهنمایی ورانندگی گردد و همچنین، نصب چراغ های رنگی تبلیغاتی در کنار چراغ های راهنمایی ورانندگی به طوری که موجب اشتباه رانندگان گردد ممنوع است مقامات صلاحیت دار میتوانند در صورت دیدن چنین اشیایی برای رفع آنها اقدام نمایند .
    تبصره ۱ ـ ممکن است از طرف موسسات یا اشخاص با اجازه مراجع صلاحیت دار علایمی برای هدایت مراجعه کنندگان به مکان های اطراف راه نصب گردد ، مشروط به این که تابلوها مانع دیدن تابلوهای راهنمایی و رانندگی نشوند و ایمنی راه را به خطر نیندازند .
    تبصره ۲ ـ ضوابط و چگونگی تهیه ، نصب و یا الصاق آگهی های تبلیغاتی و تابلوهای هدایت به مکان ها در شهر ها و جاده ها ، بر حسب مورد ، به وسیله شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور در شهرها و وزارت راه و ترابری در جاده ها تعیین خواهد شد.
    ماده ۱۰۷- هیچکس حق ندارد بدون اجازه راهنمایی و رانندگی و پلیس راه در علایم راهنمایی ورانندگی و دیگر وسایل تنظیم عبور و مرور وسایل نقلیه تغییراتی بدهد و یا در متن آن تصرفاتی نماید ، مگر اشخاصی که در دستورالعمل های موضوع ماده ( ۹۷ ) این آئین نامه مشخص شده اند .
    ماده ۱۰۸- رانندگانی که قصد گردش به راست یا به چپ یا توقف یا تغییر مسیر را دارند مکلفند از فاصله حدودی ۱۰۰ متر به محل گردش یا توقف به وسیله چراغ راهنما به ترتیب زیر علامت دهند :
    الف : برای گردش به راست ، چراغ راهنمایی سمت راست وسیله نقلیه را روشن کنند .
    ب : برای گردش به چپ ، چراغ راهنمای سمت چپ را روشن نمایند .
    پ : برای توقف ، چراغ راهنمای سمت راست را روشن نمایند .
    ت : برای تغییر مسیر و یا تغییر خط حرکت ، در فاصله مناسب ، چراغ راهنمایی سمت راست یا چپ را برحسب مورد ، روشن کنند .
    ماده ۱۰۹- رانندگان وسایل نقلیه موتوری که چراغ راهنما نداشته و همچنین، وسایل نقلیه غیر موتوری و موتورسیکلت ها و دوچرخه ها باید با دست به شرح زیر علامت بدهند :
    الف : برای گردش یا تغییر مسیر به راست ، دست چپ را به طرف بالا نگهدارند .
    ب : برای گردش یا تغییر مسیر به سمت چپ ، دست چپ را به طور افقی نگهدارند .
    پ : برای توقف ، دست چپ را به طرف پایین نگهدارند .
    ت : برای کاستن سرعت ، دست چپ را به طور افقی از بالا به پایین به طور متناوب حرکت دهند .
    ماده ۱۱۰- علایم آگاه سازی ( اخبار ) و همچنین علایم لازم برای سبقت به شرح زیر میباشد :
    الف : در روز بوق کوتاه
    ب: در شب چند بار تبدیل و تعویض نور چراغ بالا و پایین
    پ : هنگام سبقت گرفتن اعم از این که روز باشد یا شب ، برای جلب توجه وسایل نقلیه پشت سر ، استفاده از چراغ راهنما ضروری است .
     ماده ۱۱۱ـ وسایل نقلیه امدادی ، بازرسی ، انتظامی ، سازمان های خدمات رسانی ومدارس باید دارای دستگاه آگاه سازی شنیداری ودیداری مندرج درماه (۶۰) این آیین نامه وتجهیزات ایمنی باشند و روی بدنه وسیله نقلیه هم عبارات وعلائم مشخص کننده نقش ویانصب نمایند .
    ماده ۱۱۲ ـ رانندگان وسایل نقلیه که مواد خطرناک حمل می کنند باید در دو طرف و عقب وسیله نقلیه تابلویی که روی آن کلمه (خطر) باحروف درشت وبه دو زبان فارسی وانگلیسی وبه رنگ قرمز نوشته شده باشد نصب کنند. مسئولان شرکت ها وموسسات حمل بار ورانندگان وسایل نقلیه مکلفند مقررات خاص حمل مواد خطرناک رارعایت نمایند .
    ماده ۱۱۳ـ هرگاه وسیله نقلیه ای شب درکنار و بیرون سطح راه توقف نماید به طوری که کناره وسیله نقلیه متوقف مماس برحاشیه سواره رو باشد ونورکافی درآن محل برای تشخیص اشیاء یااشخاص از فاصله ۱۵۰متری وجود نداشته باشد ، راننده یامتصدی وسیله نقلیه ( اعم از این که درون وسیله نقلیه باشد یا بیرون آن ) مکلف است چراغ های کوچک جلو و خطرعقب وسیله نقلیه راروشن نگهدارد . چنانچه چراغ کوچک خراب شده باشد ، چراغهای بزرگ را با نور پایین روشن سازد .
 

ماده ۱۱۴ ـ هرگاه در راه ها خرابی ونقص پیش بینی نشده برای وسیله نقلیه موتوری ایجاد شود ، راننده مکلف است آن را ازمسیر عبور ومرور بیرون برده ودرمحل مناسبی که موجب سد راه ومزاحمت برای وسایل نقلیه دیگر وپیادگان نباشد متوقف سازد . دراین مورد ودر موارد دیگری که وسیله یاد شده قادر به حرکت نباشد وانتقال آن به محل مناسبی مقدور نگردد، درصورت نبودن نور کافی در راه باید به منظور آگاه ساختن رانندگان دیگر، علائم ایمنی به ترتیب زیر درمحل قراردهد .
    الف ـ در وسط راه چراغ الکتریکی ویا مشعل نورانی قرمز درفاصله های ۷۰ متری جلو وعقب ویکی دیگر در پهلوی وسیله نقلیه از کارافتاده بگذارد . درراه هایی که به وسیله موانع فیزیکی مسیر رفت و برگشت وسایل نقلیه از هم جدا شده است قراردادن علائم مندرج درفوق درعقب و پهلوی وسایل متوقف کافی خواهد بود .
    ب ـ هرگاه وسیله نقلیه سرپیچ یاتپه ای از کاربیفتد علائم باید درفاصله های مناسبی قرارداده شود تا رانندگان وسایل نقلیه دیگر، از فاصله ۲۰۰متری متوجه خطر شوند .
    ماده۱۱۵ ـ هرگاه وسیله نقلیه موتوری در راه ها ازکاربیفتد وبه علت کافی بودن روشنایی محل احتیاجی به استفاده از چراغ یامشعل نباشد، راننده باید دروسط جاده مثلت های شبرنگ متساوی الاضلع دارای زمینه سفید یا زرد با حاشیه قرمز از نوع علامت احتیاط به ابعاد حداقل ۳۰ سانتیمتر درفاصله ۷۰ متری جلو وعقب آن به نحوی که قابل دیدن باشد قراردهد .
    ماده ۱۱۶ ـ اگر وسیله نقلیه حامل مواد خطرناک درساعات وشرایط مندرج درمواد ( ۱۱۳) و (۱۱۴) در راه هاازکاربیفتد ، راننده یامتصدی وسیله نقلیه موظف است که دروسط جاده چراغ های الکتریکی به رنگ قرمزباباتریدرفاصله های ۷۰متری جلو وعقب ودیگری درپهلوی وسیله ازکارافتاده بگذارد . استفاده از فانوس یاچراغ یا مشعل وهرگونه علامت آتش زا برای این گونه وسایل نقلیه ممنوع است .
    ماده ۱۱۷ ـ روی یدک وهرنوع وسیله نقلیه ای که وسیله نقلیه دیگری آن را می کشد باید یک پرچم سفید به ابعاد حداقل ۵۰ سانتیمتری طوری نصب شود تا رانندگان دیگر از فاصله دور واز دوطرف جاده آن راببینند .
    فصل نهم = مقررات رانندگی ـ بخش اول ـ مسیر وجهت عبور ( ماده ۱۱۸ تا ۱۲۵ )
   ماده۱۱۸ـ رانندگان کلیه وسایل نقلیه موظفند ازخط عبور یا مسیر عبوری سمت راست راه حرکت نمایند ، مگر درموارد زیر:
    الف ـ هنگام سبقت گرفتن از وسیله نقلیه جلو
    ب ـ هنگامی که سمت راست راه به هرعلتی بسته شده وامکان عبور نباشد
    پ ـ هنگام گردش به چپ
    ماده ۱۱۹ ـ در راه هایی که خط کشی شده ، وسایل نقلیه باید درمسیر بین خطوط حرکت کنند وازآن خارج نشوند ودرصورت نیاز به خروج وتغییر خط حرکت ، احتیاط کامل رانموده وابتدا با استفاده از چراغ راهنما و یابادادن علامت ، رانندگان وسایل نقلیه دیگر رااز قصد خود آگاه سازند وسپس بارعایت حق تقدم عبور وسایل نقلیه ای که درخطوط کناری درحرکت هستند وارد خط های عبور دیگر شوند، در راه هایی که خط کشی ندارند، هرگونه تغییر مسیرحرکت به چپ وراست ممنوع است ، مگربارعایت احتیاط ودادن علامت ورعایت حق تقدم عبور وسایل نقلیه هم مسیرو مجاور . همچنین، انحراف وتجاوز وسایل نقلیه به مسیرمقابل (مخالف ) ممنوع است ، مگر در موارد سبقت مجاز وبارعایت ضوابط سبقت .
    ماده ۱۲۰ـ رانندگی دربخش وسط راه هایی که به وسیله خط کشی یاعلائم دیگر به سه بخش تقسیم شده اند، به جزبرای سبقت گرفتن یاگردش به چپ ، برحسب مورد بارعایت علائم و مقررات مربوط ، ممنوع است .
    ماده ۱۲۱ ـ در راه هایی که به وسیله علائم ، مانند خط کشی های یک خط ممتد ویا دوخط ممتد ویا موانع فیزیکی به دوبخش تقسیم شده اند ، رانندگان موظفند از بخش راست راه حرکت کنند وحق ندارند از روی آنها بگذرند ، دربرخی از بخش های راه که یاخط از دوخط ممتد به خط بریده تبدیل شده است ، رانندگانی که درسمت خط بریده درحرکتند مجاز به سبقت گرفتن و یاگردش به چپ ، برحسب مورد وباتوجه به طول خط بریده وبارعایت مقررات بخش های سبقت وگردش ، می باشند .
    ماده ۱۲۲ ـ در راه های یک طرفه رانندگان وسیله نقلیه باید درجهت ومسیر مجاز عبورکنند وحرکت برخلاف مسیر تعیین شده به هرشکل ممنوع است.
    ماده ۱۲۳ ـ درمیدان هایی که به وسیله علائم ، مانند خط کشی ویاموانع فیزیکی مشخص شده اند رانندگان وسایل نقلیه موظفند ازسمت راست آنها گردش نمایند وحرکت درخلاف جهت تعیین شده ممنوع است ، مگر آنکه به وسیله علائم دیگر، عبور ازسمت چپ مجاز اعلام شود.
    ماده۱۲۴ ـ در راه هایی که عبوروسایل نقلیه کند رو مجاز اعلام گردیده ، رانندگان این گونه وسایل نقلیه درهرحال مکلفند از اولین خط عبور سمت راست یا محل هایی که برای عبور آنها تعیین شده حرکت نمایند .
    ماده۱۲۵ ـ هنگامی که وسیله نقلیه ای از روبروی وسیله نقلیه دیگری درجهت مخالف حرکت می کند، راننده هریک از انها بایستی تا حدامکان درطرف راست خود حرکت نماید ودرصورت لزوم به حاشین بخش سواره رو درجهت حرکت خود نزدیک شود. اگر درانجام این عمل مانع وجود داشته باشد و یا وسیله نقلیه دیگری مانع حرکت او شود، باید ازسرعت خود کاسته و درصورت لزوم توقف نماید تابه وسایل نقلیه جهت مقابل اجازه عبور دهد.
 

 

فصل نهم = مقررات رانندگی ـ بخش دوم سرعت ( ماده ۱۲۶ تا ۱۳۱ )‌
   ماده ۱۲۶ ـ در را ه ها و مناطقی که میزان سرعت رانندگی به وسیله تابلو یا علایم دیگر راهنمایی ورانندگی معین نگردیده است ، سرعت مجاز برای رانندگان وسایل نقلیه به قرار زیر می باشد :
    اول : در شهر ها و مناطق مسکونی
    الف : معابر شریانی درجه یک
    1- آزاد راه ها حداقل ۷۰ و حداکثر ۱۲۵ کیلومتر در ساعت
    2- بزرگراه ها حداکثر ۱۰۰ کیلومتر در ساعت
    ب : معابر شریانی درجه دو
    1- خیابان های شریانی اصلی حداکثر ۶۰ کیلومتر در ساعت
    2- خیابان های شریانی فرعی حداکثر ۵۰ کیلومتر در ساعت
    پ : معابر محلی ـ در این معابر و میدان ها حداکثر ۳۰ کیلومتر در ساعت
    دوم ـ در راه های بیرون شهر و مناطق غیر مسکونی
    الف : آزادراه ها ـ حداقل ۷۰ و حداکثر ۱۲۵ کیلومتر در ساعت .
    ب : بزرگراه ها ـ حداکثر ۱۱۵ کیلومتر در ساعت
    پ : جاده ها ـ روزها حداکثر ۱۰۰ و شب ها حداکثر ۹۰ کیلومتر در ساعت .
    تبصره۱ ـ تردد اتوبوس ، مینی بوس و انواع بارکش ها به استثناء وانت ها در خط سوم ( سرعت ) آزاد راه های شهری و بین شهری ممنوع است .
    تبصره ۲ ـ حداکثر سرعت مجاز برای وسایل نقلیه موتوری در هر یک از خط های عبوری آزاد راه ها با توجه به شرایط محل به وسیله علایم تعیین میگردد .
    تبصره ۳ ـ تغییرات بعدی در میزان سرعت های قید شده در راه های بیرون شهر و مناطق غیر مسکونی از سوی وزرت راه و ترابری تعیین واعلام میگردد .
    ماده ۱۲۷- علاوه بر آزاد راه ها در محل هایی که بر حسب ضرورت با نصب تابلو یا علایم دیگر حداقل سرعت نیز معین گردیده است ، رانندگی باسرعت کمتر از حداقل مجاز نخواهد بود .
    ماده ۱۲۸- رانندگان حق ندارند در راه ها آن قدر با سرعت کم حرکت نمایند که باعث کندی عبور و مرور یا نابسامانی آن بشوند مگر آنکه برای پرهیز از خطر وتصادف ضروری باشد .
    ماده ۱۲۹- رانندگان وسایل نقلیه موظفند در تقاطع هایی که چراغ راهنمایی ورانندگی یا مامور راهنمایی ورانندگی یا تابلوی ایست وجود ندارد ، در سرپیچ ها ، جاده های تنگ و تپه ها و به طور کلی در محل هایی که موانعی در مسیر حرکت آنان وجود داشته باشد و همچنین، هنگام بارندگی یا مه یا کولاک و مانند آنها از سرعت وسیله نقلیه تا حدی که برحسب مورد برای پرهیز از خطر یا تصادف ضرورت دارد ، بکاهند و با سرعت مطمئن حرکت نمایند .
    ماده ۱۳۰- رانندگان وسایل نقلیه هنگام عبور از معابر و گذرگاه های تنگ یا پرجمعیت و یا هنگامی که بیشتر از ۵۰ متر مقابل آنها دیده نمی شود ، ‌مکلفند آهسته و با سرعت مطمئن حرکت کنند و در صورت احتمال وقوع حادثه یا اخلال در نظم و مزاحمت برای پیادگان ،‌برحسب مورد ،‌حرکت وسیله نقلیه را کند یا آن را متوقف سازند .
    ماده ۱۳۱- رانندگی با انواع دوچرخه های موتور دار در شب با سرعتی بیش از ۴۰ کیلومتر در ساعت مجاز نیست ، مگر این که نور چراغ جلوی آنها برای تشخیص اشیا و انسان از فاصله ۱۰۰ متری کافی باشد که در این صورت هم نمی توانند از حداکثر سرعت مقرر تجاوز نمایند .
     ماده ۱۳۲ ـ رانندگانی که قصد سبقت گرفتن از وسایل نقلیه ای را که در جهت آنان حرکت می نمایند دارند ، در محل های مجاز و در صورت لزوم پس از روشن کردن چراغ راهنما و یا با دادن علامت لازم تنها از سمت چپ آنها سبقت گیرند و پس از سبقت و طی مسافت کافی ، بار دیگر با روشن کردن چراغ راهنما و یا با دادن علامت به طرف راست راه متوجه و در مسیر قبلی خود قرار گیرند به نحوی که راه وسیله نقلیه ای که از آن سبقت گرفته شده بسته نشود یا موجب تصادف نشود . با وجود این سبقت گرفتن از طرف راست وسیله نقلیه ای که در حال گردش به چپ می باشد مجاز خواهد بود .
    ماده ۱۳۳ ـ مسیری که راننده می خواهد برای سبقت گرفتن وارد آن شود باید تا فاصله دور و مطمئنی از طرف مقابل خالی از هر گونه وسیله نقلیه بوده و تفاوت سرعت بین وسیله نقلیه او و وسیله نقلیه جلویی برای سبقت کافی باشد تا به این ترتیب موجب به خطر انداختن خود و ترافیک سمت مقابل نشده باشد .
    ماده ۱۳۴- رانندگان وسایل نقلیه ای که از آنها سبقت گرفته می شود باید راه را برای وسیله نقلیه ای که در حال سبقت گرفتن است باز کنند و بر سرعت خود نیفزایند .
    ماده ۱۳۵- سبقت گرفتن در موارد زیر ممنوع است :
    الف : در سرپیچ های تند و سربالایی که میدان دید راننده کم است .
    ب : از ۵۰ متر مانده به پیچ ها تا ۵۰ متر پس از آن یا در تقاطع راه ها یا در تقاطع راه اهن ، ‌مگر آنکه به وسیله علایم ،‌ سبقت مجاز شناخته شده باشد .
    پ : هنگامی که روشنایی و میدان دید به هر علت کافی نباشد .
    ت : سبقت از وسیله نقلیه که خود در حال سبقت گرفتن است ، مگر در راهی که به دلیل وجود سه خط عبور یا بیشتر ، این عمل مجاز باشد .
    ث : برای اتوبوس ها و کامیون ها در معابر شهری .
    ج : از ۱۰۰ متر مانده به ورودی تونل ها و پل ها تا انتهای آنها ،‌مگر آنکه به وسیله علایم ،‌سبقت مجاز شناخته شده باشد .
    چ : در نقاطی که با نصب علایم ویژه سبقت گرفتن ممنوع اعلام شده باشد .
    ح : هنگامی که وسیله نقلیه ای در فاصله ای نزدیک و غیر ایمن از روبرو در حال حرکت می باشد .
    
    ماده ۱۳۶ ـ رعایت مقررات مربوط به حق تقدم عبور برای همه اجباری است مگر در مواردی که به موجب مقررات خاص یا علایم ویژه راهنمایی ورانندگی خلاف این حکم داده شده باشد .
    ماده۱۳۷- حق تقدم عبور وسایل نقلیه در تقاطع ها و میدان هایی که هیچگونه علامت و چراغ راهنمایی ورانندگی وجود نداشته باشد به ترتیب زیر است :
    الف : در تقاطع هم عرض اگر دو وسیله نقلیه ای که روبروی یکدیگر در حرکتند بخواهند با هم وارد خیابان مجاور واحدی شوند ،‌حق تقدم عبور با وسیله ای است که به سمت راست گردش میکند .
    ب: هر گاه دو یا چند وسیله نقلیه از دو یا چند راه مختلف به تقاطع هم عرض برسند ، حق تقدم عبور با وسیله نقلیه ای است که در طرف راست وسیله نقلیه دیگر قرار دارد .
    پ : هنگام ورود به میدان ها حق تقدم عبور با وسایل نقلیه ای است که در درون میدان در حال حرکت هستند .
    ت : در سه راه ها حق تقدم عبور با وسیله نقلیه ای است که به طور مستقیم ودر سمت و مسیر مجاز حرکت می کند حتی اگر عرض خیابانی که مسیر آن است از عرض راه تلاقی کننده کمتر باشد .
    ماده ۱۳۸- ، در برخورد راه اصلی با راه فرعی حق تقدم با وسیله ای است که از راه اصلی عبور می کند . رانندگانی که از راه فرعی وارد راه اصلی می شوند باید بیش از ورود به راه اصلی ، در صورت لزوم توقف نموده و پس از رعایت حق تقدم عبور وسایل نقلیه ای که در مسیر مجاز خود در راه اصلی و با سرعت مجاز عبور می کنند ، وارد این راه بشوند .
    ماده ۱۳۹- رعایت مقررات ماده ( ۱۳۸) برای وسیله نقلیه ای که از راه خصوصی یا شانه راه یا گاراژ یا کوچه یا تعمیرگاه و مانند آنها به معابر عمومی وارد می شود نیز لازم است .
    ماده ۱۴۰- وسیله نقلیه ای که در مسیر مجاز در حال حرکت است بر وسایل نقلیه متوقفی که در حال شروع حرکت به جلو یا عقب ، گردش و یا دور زدن هستند حق تقدم عبور دارد .
    ماده ۱۴۱- در گذرگاه پیاده که چراغ راهنمایی و رانندگی نداشته باشد ، حق تقدم عبور با پیادگان است .
    ماده ۱۴۲- در خیابان یا در تقاطعی که وسایل نقلیه روبه روی یکدیگر حرکت می کنند ، هر گاه وسیله ای بخواهد گردش به چپ کند حق تقدم با وسیله ای است که مستقیم و در مسیر مجاز عبور می نماید . در محل توقف ( پارک )‌کنار خیابان حق تقدم با وسیله ای است که ضمن حرکت به عقب مشغول توقف یا پارک کردن است .
    ماده ۱۴۳- در راه هایی که مسیر حرکت وسایل نقلیه به علت وجود موانع ثابت اعم از از وسایل نقلیه پارک شده ، مصالح ساختمانی ، اشیاء ، عملیات عمرانی ، حفاری و خرابی راه بسته و یا برای عبور از مسیر مجاز کافی نباشد ، حق تقدم عبور با وسایل نقلیه ای است که مسیر عبور آنها باز یا سهم عبور بیشتری را دارا می باشد .
    ماده ۱۴۴- در راه های کوهستانی یا راه های شیب دار با ویژگی های مشابه راه های کوهستانی که درآنها عبور از کنار وسایل نقلیه طرف مقابل غیر ممکن و یا مشکل می باشد راننده ای که در جهت سرازیری در حرکت است باید به کنار راه رفته و به راننده ای که در جهت سربالایی در حرکت است تقدم عبور بدهد .
    تبصره : در راه های مسطح که دو طرف راه منتهی به کوه و پرتگاه میباشد حق تقدم عبور با وسایل نقلیه ای است که در طرف پرتگاه قرار دارند .
    ماده ۱۴۵- در راه های مندرج در ماده (۱۴۴) که درکنارآن جای توقف ( پارک ) یا شانه کافی وجود دارد به نحوی که راننده می تواند بااستفاده از آن به کنار برود و با استفاده از آن عقب رفتن یکی از وسایل نقلیه جلوگیری کند ، ‌راننده واقع در جهت سربالایی باید با استفاده از آن راننده واقع در جهت سرازیری اجازه عبور دهد چنانچه یکی از دو وسیله ای که میخواهند از کنار یکدیگر عبور کنند ، به منظور امکان عبور ، مجبور به عقب رفتن بشود ، این عمل را باید وسیله ای که در جهت سرازیری قرار دارد انجام دهد ، مگرآنکه به طور آشکار انجام آن از سوی راننده واقع در جهت سربالایی آسان تر باشد .
    ماده ۱۴۶ ـ راننده وسیله نقلیه ای که شب درحرکت است و همچنین ، در هرمحل یازمان دیگری که به علت نبودن نورکافی ناشی از ابری بودن هوا، وجود مه ، باران ، برف ، عبور از تونل ومانند آنها دید کافی وجود ندارد، باید چراغ های وسایل نقلیه رابه ترتیب مقرردرمواد بعدی روشن نماید .
    ماده ۱۴۷ ـ درخیابان ها وجاده هایی که نورکافی وجود دارد باید تنها از چراغ های جانبی جلو وعقب ودرصورت خرابی ناگهانی چراغ های جانبی جلو از چراغ عبور ( نورپایین ) استفاده شود.
    ماده ۱۴۸ ـ هنگامی که چراغ ها باید روشن باشند ، اگر چند وسیله نقلیه متصل به هم حرکت کنند ، روشن کردن چراغ هایی که باتوجه به محل نصبشان پوشیده می شوند ضرورت ندارد ولی درهرحال چراغ های جلوی وسیله اولی وچراغ های عقب وسیله آخری باید روشن باشند .
    ماده ۱۴۹ ـ رانندگان وسایل نقلیه موتوری موظفند که درجاده ها از چراغ رانندگی (نوربالا) استفاده کنند تا بتوانند تمام اشیاء و اشخاص را درفاصله دور ببینند، مگر درموارد زیر که باید از چراغ عبور ( نور پایین ) استفاده نمایند :
    الف ـ هنگام روبه روشدن باوسیله نقلیه ای که از جهت مخالف حرکت می کند، دراین صورت راننده باید از فاصله حداقل ۱۵۰متری از چراغ عبور(نورپایین) استفاده نماید تا راننده طرف مقابل بتواند به راحتی وبدون خطر به راه خود ادامه دهد. درعین حال برای جلوگیری از تابش خیره کننده نور به چشم رانندگان دیگر، می توان برحسب مورد از چراغ های کوچک یاچراغ های مه شکن استفاده نمود .
    ب ـ هنگامی که وسیله نقلیه از فاصله نزدیک عقب وسیله نقلیه دیگری که درحال حرکت است عبورمی کند، مگر وقتی که درحال سبقت گرفتن باشد .
    ماده ۱۵۰ ـ چراغ های جلو وسایل نقلیه ای که درشانه راه ها ( به استثنای آزاد راه ها وبزرگراه ها) توقف می نمایند بادیدن حرکت وسایل نقلیه ای که از مقابل درحرکتند باید خاموش شود وبرای تشخیص وجود وابعاد وسیله نقلیه ، چراغ های کوچک وجانبی را روشن نمایند .
    ماده ۱۵۱ ـ استفاده از چراغ های چشمک زن ورنگارنگ در وسایل نقلیه ممنوع است ، مگر درمواردی که به موجب این آیین نامه مجاز باشد .
    ماده ۱۵۲ ـ قواعد گردش در تقاطع ها به شرح زیراست :
    الف : برای گردش به راست باید با توجه به سرعت و جهت و موقعیت وسایل نقلیه ای که در جلو و عقب حرکت می کنند با فاصله کافی و مناسب و با استفاده از چراغ راهنما و یا با دادن علامت ، وارد خط عبور سمت راست شده و به طور کامل از کنار تقاطع بگذرند .
    ب : برای گردش به چپ باید با توجه به سرعت و جهت و موقعیت وسایل نقلیه ای که در جلو و عقب حرکت می کنند از فاصله کافی و مناسب چراغ راهنما استفاده نموده و یا با دادن علامت وارد مسیر مجاز سمت چپ شده به طوری که پس از ورود به تقاطع ، وسیله نقلیه در حدود مرکز تقاطع قرار گیرد سپس با رعایت حق تقدم عبور وسایل نقلیه ای که مستقیم و در مسیر و محل مجاز در حرکتند با حداقل سرعت به چپ گردش نماید به نحوی که پس از ورود به خیابان مورد نظر در مجاورت محور وسط آن خیابان قرار گیرد .
    پ : برای گردش به چپ در راه های بیرون شهر که منحصر به دو خط عبور رفت و برگشت بوده و مانع فیزیکی وسط جاده وجود نداشته باشد رانندگان وسایل نقلیه موظفند وسیله نقلیه را در شانه راه و در صورت نبودن آن ، در منتهی الیه سمت راست راه متوقف نموده و سپس با توجه به سرعت و جهت و موقعیت وسایل نقلیه ای که به طور مستقیم در حال حرکت می باشند و با استفاده از چراغ راهنما و یا با دادن علامت اقدام به گردش نمایند .
    ماده ۱۵۳ – در راه های یک طرفه برای گردش به چپ ، رانندگان موظفند وسیله نقلیه را به منتهی الیه طرف چپ خیابان هدایت و سپس به چپ گردش کنند .
    ماده ۱۵۴ – دور زدن در فاصله ۱۵۰ متری پیچ ها و سربالایی ها و تونل ها که میدان دید کافی نیست و همچنین از روی خط پر یا ممتد
    ( یک خطه ممتد یا دو خطه ممتد )ممنوع است .
    ماده ۱۵۵- به عقب راندن وسیله نقلیه در آزاد راه ها و بزرگراه ها و ورودی و خروجی آنها ممنوع میباشد . در راه های دیگر به هنگام ضرورت ، با احتیاط کامل برای پرهیز از وقوع هر گونه حادثه و بسته شدن راه عبور وسایل دیگر ، مجاز است .
    ماده ۱۵۶- درتقاطع هایی که با ترسیم جهت نما بر سطح آنها مسیر حرکت مشخص شده ، رانندگان موظفند تنها در همان جهت ترسیم شده بر سطح تقاطع به حرکت خود ادامه دهند .در معابری که با ترسیم جهت نما بر سطح آن مسیر حرکت مشخص شده ، رانندگان تا حد امکان مسیر مشخص شده بر سطح معبر را دنبال میکنند ، مگر اینکه قصد تغییر خط یا توقف یا گردش داشته باشند که در این صورت با رعایت کامل مقررات ، از مسیر مشخص شده خارج می شوند .
    ماده ۱۵۷ ـ رانندگان تاکسی های خطی وبیسیم دار هنگامی که مسافرندارند باید درایستگاه های تعیین توقف کنند .
    ماده ۱۵۸ ـتمامی رانندگان وسایل نقلیه برای سواروپیاده کردن مسافران ویا سرنشنیان خود باید فقط درمحل های مجاز ویا درمنتهی الهی سمت راست سواره رو توقف نمایند .
     تبصره ـ سوار ویا پیاده کردن مسافران وسایل نقلیه عمومی بین شهری درصورت وجود پایانه مسافربری درشهر، تنها درپایانه یاد شده مجاز است ماده ۱۵۹ـ هرگونه توقف کوتاه یا طولانی وسایل نقلیه درخط های عبور یامسیر وسایل نقلیه وپیادگان وهمچنین توقف وسایل نقلیه درحاشیه راه ها برای عرضه وخرید وفروش کالاکه موجب تجمع اشخاص ویا وسایل نقلیه درمحل یا انحراف دید و یاکاهش توجه رانندگان از رانندگی واحتمال وقوع تصادف گردد ممنوع است . رانندگان وسایل نقلیه درصورت توقف اضطراری که امکان انتقال وسیله نقلیه به بیرون خط و یامسیرعبوری وجود نداشته باشد، موظفند بانصب علائم ، از فاصله ۷۰ متری رانندگان وسایل نقلیه دیگر وپیادگان را آگاه سازند .
    ماده ۱۶۰ ـ هیچ راننده ای مجاز نیست وسیله نقلیه ای راکه موتورآن روشن است حتی درمحل مجازمتوقف سازد وخود ازآن پیاده و دور گردد. درمعابر شیب دار پس از توقف ، رانندگان باید چرخ های جلو وسیله نقلیه رابه سمت کناره راه بپیچانند وسپس بارعایت دیگر نکات ایمنی ، موتور راخاموش وپیاده شوند، مگر در راه هایی که کناره آنها منتهی به پرتگاه باشد .
    ماده ۱۶۱ ـ رانندگان وسایل نقلیه درموارد زیر موظفند به ترتیبی که مقرر می شود توقف نمایند :
    الف ـ هنگام برخورد باوسایل نقلیه امدادی که دستگاه های آگاه سازی شنیداری یا دیداری خود را به کار اندخته باشند تاحدامکان وسیله نقلیه را در مسیرمجاز خود به سمت راست راه هدایت وراه رابرای آنها بازکنند ودرصورت لزوم تاگذشتن وسایل نقلیه امدادی متوقف شوند .
    ب ـ پیش از ورود به تقاطعی که علایم یا مامور راهنمایی ورانندگی ندارند، باید بایستند وسپس با احتیاط کامل از تقاطع بگذرند .
    پ ـ پیش از رسیدن به گذرگاه پیاده ودرصورت حضور یاعبور اشخاص باید وسیله نقلیه خود را متوقف سازند و همچنین با دادن علامت رانندگان پشت سر رانیز به توقف دعوت نمایند تا پیادگان با آرامش عبورکنند .
    ت ـ هنگام برخورد با اتومبیل های مدارس که برای سوار وپیاده کردن دانش آموزان درحال توقف می باشند، توقف نمایند تادانش آموزان با ایمنی کامل از عرض راه عبورکنند .
    ث ـ درتقاطع های همسطح راه آهن ویا راه آهن شهری ، هنگامی که علایم الکتریکی یامکانیکی یاپرچم قرمز یاسوت قطار نزدیک شدن آن را اعلام می دارد یا دروازه عبوربسته شده یادرحال بازوبسته شدن است ویا مسیرعبوری از روی ریل متراکم باشد، باید لااقل در۵ متری علامت یا دروازه توقف کامل کنند تاقطار بگذرد وتقاطع برای عبور آزاد گردد .
    تبصره ۱ـ حرکت در پوشش وسایل نقلیه امدادی برای وسایل نقلیه دیگر ممنوع است .
    تبصره ۲ ـ درمعابر متقاطع باراه آهن ، حسب مورد، شهرداری ها یاوزارت راه وترابری موظف به ایجاد گذرگاه غیرهمسطح می باشند .
    ماده۱۶۲ ـ رانندگان وسایل نقلیه موتوری به ویژه اتومبیل های مدارس و و سایل نقلیه ای که حامل مواد خطرناک می باشند، درمحل تقاطع راه آهن هرچند علامتی وجود نداشته باشد باید به طور کامل توقف کنند و پس از اطمینان از بی خطربودن معبر، ازتقاطع بگذرند . درهرحال هنگام عبوراز روی ریل ها ، مجاز به تعویض دنده نمی باشند .
    ماده ۱۶۳ ـ ایستادن یا توقف وسایل نقلیه در محل های زیر ممنوع است :‌
    الف : پیاده روو گذرگاه پیاده
    ب: مقابل ورودی خیابان ها و جاده ها و کوچه ها یا ورودی و خروجی اتومبیل رو ساختمان ها .
    پ : داخل تقاطع .
    ت : در فاصله ۱۵ متری میدان یا تقاطع یا سه راه ها یا تقاطع راه آهن .
    ث : در فاصله ۱۵ متری شیرهای آب آتش نشانی و شیرهای آب نصب شده در راه ها .
    ج : در فاصله ۱۵ متری اطراف چراغ های راهنمایی ورانندگی و یا محل هایی که توقف وسایل نقلیه مانع دید علایم راهنمایی ورانندگی بشود .
    چ : از ابتدا تا انتها پیچ ها .
    ح : در فاصله ۱۵ متری ورودی و خروجی مراکز آتش نشانی ، پلیس و بیمارستانها و فوریت های پزشکی .
    خ : کنار وسایل نقلیه ی که خود متوقف میباشند ( توقف دوبله )‌.
    د : روی پل ها و درون تونل ها و معابر در ارتفاع .
    ذ : در خیابان هایی که پیاده رو آن قابل عبور نبوده و پیادگان مجبورند از بخشی از سواره رو عبور کنند .
    ر : در ایستگاه های وسایل نقلیه همگانی وحریم آنها با علایم راهنمایی و رانندگی مشخص است .
    ز: در محل هایی که علایم راهنمایی ورانندگی مانند تابلوهای توقف ممنوع و یا ایستادن ممنوع و یا خط کشی های شطرنجی در سطح تقاطع و یا معابر نیز دلالت بر ممنوعیت توقف نماید .
    ژ : در هر نقطه ا زمعابر در حال تعمیر ، شستشو و تعویض روغن و نیز در طول مسیر های ویژه اتوبوس و دوچرخه و همچنین در طول مسیر و خطای عبور آزاد راه ها
    س :‌در جاهایی که دستگاه توقف سنج (پارکومتر )نصب شده و یا توقف با کارت پارک یا انواع دیگر تجهیزات توقف سنج با علایم مشخص کننده مجاز میباشد ،‌به علت پرداخت نکردن هزینه توقف و یا نداشتن کارت پارک مجاز و یا پایان زمان توقف .
    تبصره : مراجع مسئول موظفند هنگام استفاده از پارکومتر ، کارت پارک ومشابه آنها و همچنین، در محل هایی که تابلوهای ایستادن ممنوع ، توقف ممنوع ،‌و حمل با جرثقیل و مانندآن نصب می نمایند ، به وسیله تابلو مستطیل شکلی در زیر تابلوهای یاد شده زمان های ممنوعیت توقف و حمل با جرثقیل را اعلان کنند .
    بخش هشتم – مقررات اختصاصی موتورسیکلت و دو چرخه
    ماده ۱۶۴- رانندگان و سرنشینان هر نوع موتورسیکلت و دوچرخه موتوردار باید به کلاه ایمنی مجهز باشند و در طول حرکت ازآن استفاده نمایند .
    ماده ۱۶۵- رانندگان موتورسیکلت نباید در یک خط عبور به موازات و در کنار خودروها حرکت کنند .
    ماده ۱۶۶- رانندگان موتورسیکلت باید هنگام رانندگی تنها روی زین موتورسیکلت بنشینند و حق ندارند شخص دیگری رابر ترک سوار کنند ، مگر آنکه در ترک نیز یک زین کامل برابر استاندارد ساخت موتورسیکلت نصب شده یا موتورسیکلت دارای یدک پهلو ( ساید کار) باشد .
    ماده ۱۶۷- عبور موتورسیکلت و موتور گازی و دوچرخه سوار از پیاده رور و وسط دستجات ، بازار و نقاط شلوغ ممنوع است .
    ماده ۱۶۸- موتورسیکلت سواران و دوچرخه سواران حق ندارند هنگام رانندگی بار نامتعارف و اشیای دیگری حمل کنند یا حرکت نمایشی یا اعمالی انجام دهند که نیازمند برداشتن دست های آنان از روی فرمان باشد .
    ماده ۱۶۹- راندن موتورسیکلت ، موتور گازی و دوچرخه هنگام لغزنده بودن راه ها ممنوع است .
    ماده ۱۷۰- رانندگی با دوچرخه فاقد زین ممنوع است .
    ماده ۱۷۱- دوترکه سوار کردن اشخاص روی دوچرخه ممنوع است ، مگر آنکه زین اضافی استاندارد برای کار داشته باشد .
    ماده ۱۷۲- دوچرخه سواران مکلفند :
    الف : هنگام حرکت به طور کامل از طرف راست راه عبور نمایند و برای گذشتن از وسایل نقلیه ای که در کنار راه توقف کرده اند منتهای احتیاط را به عمل آورند .
    ب : در صورت زیاد بودن تعداد دوچرخه سواران ، باید در یک ردیف حرکت کنند ، مگر آنکه معبر ویژه ای بر آنها اختصاص داده شده باشد در این صورت حق ندارند بیرون معبر ویژه عبور و مرور نمایند
فصل دهم = مقررات مختلف ( ماده ۱۷۳ تا ۱۸۱)
ماده ۱۷۳ ـ رانندگان وسایل نقلیه ای که درپشت سر وسیله نقلیه دیگر حرکت می کنند، موظفند فاصله مناسبی رابرای جلوگیری از تصادف حفظ کنند . چگونگی رعایت فاصله مناسب به وسیله متن های آموزشی تهیه شده وبا روش قاعده دوثانیه ازطریق کتاب های آموزشی موضوع تبصره ماده (۹۷) این آیین نامه ، به درخواست کنندگان گواهی نامه آموزش داده می شود .
 

ماده ۱۷۴ ـ کامیون های بزرگ ووسایل نقلیه دیگری که دارای یدک های طویل هستند وهمچنین وسایل نقلیه ای که به صورت کاروان ودسته جمعی دریک ستون درجاده ها حرکت می کنند، هنگام عبور باید فاصله بیشتری باوسایل نقلیه جلوی خود داشته باشند به طوری که وسیله نقلیه دیگری که از آنها سبقت می گیرد، بتواند پس از سبقت باردیگردرجلوآنها وارد مسیر مجاز عبورخود شوند.
    ماده ۱۷۵ ـ سوار کردن بیش از ظرفیت مجاز تعیین شده در وسیله نقلیه و همچنین گذاشتن بار یا اشیاء دیگر درقسمت جلو یا عقب آن اعم از درون یا بیرون که مانع دید راننده گردد ممنوع است .
    ماده۱۷۶ ـ رانندگان وسایل نقلیه سنگین هنگام عبور ازجاده های کم عرض و باریک یاعقب راندن ، باید یک نفر کمک راننده برای پرهیز از هرگونه خطری همراه داشته باشند .
    ماده ۱۷۷ـ حرکت بادنده خلاص درسرازیری ها ممنوع است .
    ماده ۱۷۸ـ وسایل نقلیه نباید از روی لوله های آب آتش نشانی که برای خاموش کردن آتش در خیابان قرارگرفته اند، عبور نمایند، مگر بااجازه متصدیان آتش نشانی .
    ماده ۱۷۹ـ رانندگان تاکسی ها ووسایل نقلیه مسافربری موظفند موارد زیر رارعایت نمایند :
    الف ـ سوارکردن مسافر باداشتن مسافرقبلی درتاکسی های تلفنی ، بی سیم ویا موسسات و یاشرکت های تاکسی رانی دربست ، ممنوع است .
    ب ـ رانندگان تاکسی ها موظفند پس ازسوارشدن مسافروهنگام شروع به حرکت ، تاکسیمتر را به کاراندازند . درصورت نداشتن یاخرابی تاکسیمتر حق کارکردن ندارند، مگر درنقاطی که شهرداری نصب تاکسیمتر راضروری اعلام نکرده باشد .
    پ ـ رانندگان وسایل نقلیه عمومی دیگر که دربست کرایه داده می شوند نباید بدون رضایت کرایه کننده شخص دیگری راسوارکنند.
    ت ـ خودداری از بردن مسافر برای وسایل نقلیه عمومی وهمچنین نرساندن مسافر به مقصد ممنوع است ، مگر اینکه براساس ضوابط مربوط خارج از خدمت ( سرویس ) باشند .
    ث ـ رانندگان وسایل نقلیه عمومی وکمک رانندگان آنها نباید بامسافران با خشونت وبی احترامی رفتارنمایند.
    ماده ۱۸۰ـ رانندگان حق ندارند ضمن رانندگی ، دخانیات استعمال نمایند یاخوراکی یا آشامیدنی میل کنند واستفاده از هرگونه وسایل وتجهیزات مانند تلفن همراه که باعث انحراف ذهنی ورفتاری راننده گردد ممنوع است . رانندگان موظفند درهرحال به طورکامل به جلوتوجه داشته باشند .
    ماده ۱۸۱ـ رانندگی برای کسی که نوشابه الکلی یامواد مخدر وداروهای خواب آور مصرف کرده تا رفع کامل آثار آن ممنوع است .
    تبصره ـ درمواردی که ماموران راهنمایی ورانندگی وپلیس راه به وجود حالت مستی ویا حالت غیرعادی ناشی از مصرف مواد یاد شده به راننده ای ظنین شوند، موظفند وسیله نقلیه رامتوقف ساخته وبلافاصله میزان الکل خون راننده ومانند آن را ازطریق آزمایش های لازم تعیین و از رانندگی وی جلوگیری نموده ومتخلف را برای تعیین تکلیف به مراجع مربوط معرفی نمایند.
    ماده ۱۸۲ ـ سوار کردن اشخاص آلوده به کثافات در وسایل نقلیه عمومی مسافر بری مجاز نیست .
    ماده ۱۸۳- راننده موظف است هنگام رانندگی ، گواهی نامه رانندگی خویش ، بیمه نامه شخص ثالث خودرو و کارت شناسایی خودرو را همراه داشته باشد و در صورت درخواست ماموران راهنمایی ورانندگی و یا پلیس راه ، آنها را تسلیم نماید . مامور موظف است پس از ملاحظه و بررسی مدارک آنها را بازگرداند ، مگر در مواردی که به موجب قانون یا آئین نامه ، اخذ گواهی نامه به منظور درج تخلف در آن ضرورت داشته باشد در این صورت در برابر دادن رسید ، گواهی نامه اخذ میگردد .
    ماده ۱۸۴ – استفاده از بوق های شیپوری ،‌ سوت بلبلی و به طور کلی هر نوع وسیله آگاه سازی صوتی با صدای ناهنجار و غیر عادی در مناطق مسکونی و همچنین، زدن بوق ممتد یا غیر ضروری یا مکرر ویا زدن بوق در محل هایی که این عمل به وسیله علایم منع شده است ، ممنوع است . استفاده از بوق برای مقاصدی مانند صدا زدن افراد ، جلب توجه مسافر ، ‌اعلام حضورو بازکردن در منزل ، خداحافظی و مانند آنها ممنوع است .
    ماده ۱۸۵- وسایل نقلیه امدادی که مجاز به داشتن چراغ گردان یا آژیر خطر ویژه میباشند تنها هنگامی که برای انجام ماموریت های مهم و فوری در حرکتند ،‌باید از آنها استفاده نمایند .
    ماده ۱۸۶- وسیله نقلیه انتظامی و امدادی ،‌هنگامی که برای انجام ماموریت فوری در حرکتند در صورت به کار بردن چراغ گردان ویژه اعلام خطر یا آژیر ، تا حدودی که موجب بروز تصادف نشود ،‌ مجاز به انجام اعمال زیر میباشند :
    الف : توقف در محل ممنوعه
    ب : تجاوز از سرعت مجاز و سبقت از سمت راست وسیله نقلیه دیگر
    پ : عبور از طرف چپ راه و همچنین دور زدن در نقاط ممنوعه
    ت : گذشتن ا زچراغ قرمز یا رعایت نکردن علایم دیگر ایست ، ‌مشروط به این که از سرعت وسیله نقلیه در این گونه محل ها تا حداقل امکان کاسته شود .
    ماده ۱۸۷- درهای وسایل نقلیه در حال حرکت باید به طور کامل بسته باشد و باز کردن آنها پیش از توقف کامل مجاز نیست .
    ماده ۱۸۸- اتومبیل های مدارس تنها هنگام سوار و پیاده کردن دانش آموزان حق استفاده از علایم دیداری یاد شده در ماده (۶۰) را دارند .
    ماده ۱۸۹- استفاده از لاستیک های فرسوده و غیر استاندارد در وسایل نقلیه ممنوع است هنگام برف و یخبندان و به طور کلی در صورت اعلام مقامات مرتبط و یا ماموران راهنمایی ورانندگی و یا پلیس راه ، رانندگی با وسیله نقلیه ای که چرخ های آن به زنجیر و یا لاستیک یخ شکن مجهز نباشد ممنوع است .
    ماده ۱۹۰- راندن وسیله نقلیه ای که بیش از ظرفیت مندرج در کارت مشخصات ،‌ بار یا مسافر گرفته ممنوع است .
    ماده ۱۹۱- عبور وسایل نقلیه از میان دستجات ارتش یا ماموران انتظامی یا دانش آموزان یا تشییع کنندگان جنازه ها یا دیگر دستجات تشریفاتی و بوق زدن در این گونه موارد مجاز نیست .
    ماده ۱۹۲- عبور وسایل نقلیه از پیاده روها و توقف آنها روی پیاده رو ممنوع است .
    ماده ۱۹۳- سوار شدن و سوار کردن اشخاص روی گلگیر یا رکاب یا سایر قسمتهای بیرونی وسایل نقلیه ممنوع است
    ماده ۱۹۴- راندن و یا حرکت با اسکیت و اسکوتر و مانند آنها در معابر عمومی ممنوع است ،‌مگر در مسیرهایی که از سوی راهنمایی ورانندگی با نصب تابلو ویژه ،‌مجاز اعلام شده باشد .
    ماده ۱۹۵ـ عبور وسایل نقلیه سنگین که حداکثر سرعت آنها از ۱۵ کیلومتر درساعت تجاوز نمی کند مانند تراکتورهای زنجیری وغلطک های جاده کوبی وغیره باید پیش ازرسیدن آنها به اولین پست راه آهن یا ایستگاه ، خبر داده شود تا تدارک احتیاطی لازم برای عبور بی خطرآنها از تقاطع راه آهن فراهم گردد .
    ماده ۱۹۶ـ رانندگان این گونه وسایل نقلیه موظفند هنگامی که عبور آنها از تقاطع راه آهن مجاز است پیش از رسیدن به آن توقف کامل کنند وپس از دیدن دو طرف واطمینان ازنبودن خطر احتمالی از آنجا بگذرند . هنگامی که نزدیک شدن قطار به وسیله علایم یا صدای لکوموتیو اعلام میشود ، تاعبور قطار نباید از تقاطع عبور نمایند .
    ماده ۱۹۷ ـ هرگاه مامور راهنما درمحل تقاطع راه آهن حضور داشته باشد ، عبور از تقاطع باید با فرمان او انجام گیرد .
    ماده۱۹۸ ـ هیچکس حق ندارد وسیله نقلیه ای را که متعلق به اونیست یا راننده آن نمی باشد، بدون اجازه کسی که آن را دراختیار دارد ازمحل خود حرکت دهد یا با آن رانندگی کند، مگر ماموران انتظامی با رعایت قوانین ومقررات ودرچارچوب وظایف قانونی .
    ماده ۱۹۹ـ هیچکس حق ندارد به شخصی که گواهی نامه رانندگی ندارد اجازه رانندگی باوسیله نقلیه خود رابدهد . بامتخلف برابر مقررات کیفری رفتار خواهد شد.
    ماده ۲۰۰ـ هیچکس حق ندارد وسیله نقلیه ای راکه طبق نظر کارشناس راهنمایی ورانندگی و یا پلیس راه دارای عیب ونقص فنی بوده یا وسایل ایمنی کامل مقرر دراین آیین نامه رانداشته باشد ، در راه ها براند .
    ماده ۲۰۱ـ ماموران راهنمایی ورانندگی یا پلیس راه ، حسب مورد، پس از اعلام مراجع صلاحیت دار به منظور پیشگیری از حوادث مکلفند از عبور و مرور در
    راه هایی که به علت خرابی ، جاری شدن سیل ، ریزش کوه وبهمن ویاعلت های دیگر خطرناک می باشند تاتعمیر ورفع علت های خطر، جلوگیری به عمل آورده و یا از حرکت وسایل نقلیه غیرمجهز به تجهیزات لازم ممانعت به عمل آورند .
    ماده ۲۰۲ـ صدور مجوز جابه جایی مسافر درشهرها وحومه آنها با شهرداری محل می باشد .
    ماده ۲۰۳ـ حمل مسافر باوسایل نقلیه باربری ممنوع است . همچنین، حمل مسافر باوسایل نقلیه ای که دارای پلاک شخصی بوده و پیشتر مجوز لازم برای جابه جایی مسافر از وزارت راه وترابری و یاشهرداری دریافت ننموده باشند ، ممنوع می باشد ، مگر در شرایط اضطراری و با اجازه پلیس راه ویا راهنمایی ورانندگی ماده ۲۰۴ ـ درصورت نبود امکانات لازم برای رساندن مجروحان به مراکز درمانی ، تمام رانندگان مکلفند همکاری لازم را برای رساندن مصدومان تصادفات رانندگی به اولیه مرکز درمانی انجام دهند .
    ماده ۲۰۵ ـ هیچکس حق ندارد درحالی که سوار دوچرخه یا کفش های چرخ دار یاسه چرخ های بدون رکاب مانند اسکیت واسکوتر یا اتومبیل های اسباب بازی است به وسایل نقلیه درحال حرکت تکیه نماید و آنها را وسیله حرکت خود یاحرکت وسیله ای که بر آن سوار است قراردهد . تکیه نمودن وآویزان شدن اشخاص نیز به وسایل نقلیه ممنوع است .
    ماده ۲۰۶ ـ ریختن شیشه ، بطری ، میخ ، سیم ، حلبی ، مایعات لزج و چرب ، نخاله های ساختمانی و زباله ، مصالح ساختمانی ، شستشوی وسایل نقلیه ، ایجاد موانع و به طور کلی هر عملی که باعث سد راه و ایجاد خطر و انحراف وسایل نقلیه از مسیر حرکت باشد بر روی راه ها ، شانه جاده ها و حریم قانونی آنها ممنوع است . همچنین ، ریختن هر گونه زباله ، ضایعات و اشیاء و آب دهان و مانند آن از درون خودرو به وسیله راننده و یا سرنشینان ممنوع است .
    ماده ۲۰۷- نصب هر نوع علایم و پلاک های متفرقه و همچنین الصاق یا نصب یانقش هر نوع آگهی نوشته ، عکس و نوشتن عبارات و ترسیم نقوش روی شیشه ها یا بدنه درونی یا بیرونی وسایل نقلیه به منظور تجارت ، تبلیغ ، نمایش و مانند آن ممنوع است ، مگر بر اساس ضوابطی که به پیشنهاد شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور به تصویب وزیر کشور خواهد رسید . در مورد جاده ها با تصویب وزارت راه و ترابری اقدام میشود.
    ماده ۲۰۸- حرکت وسایل نقلیه دارای چرخ فلزی در معابر شهری مجاز نیست .
    ماده ۲۰۹- اعمال زیر در خیابان ها و معابر شهری ممنوع است :
    الف : ورزش و مسابقه های ورزشی ، مسابقه با اسب یا حیوانات دیگر و وسایل نقلیه ، بدون کسب مجوز از مقامات صلاحیت دار
    ب : بستن ، خوراک دادن و رها کردن دام ها و پرندگان
    پ : انجام هر گونه حرکات پرشی ، نمایشی ، تک چرخ ، دور زدن درجا ، رانندگی همراه صدای ناهنجار و ممتد بوق یا صدای اگزوز و اصطکاک
    چرخ ها و مانند آنها .
    ماده ۲۱۰- هر کس که مسئول حرکت و هدایت حیوانات است ، هنگام عبور ازعرض یا طول معابر در شب باید از علایم سیار مانند ( فانوس ،
    چراغ های الکتریکی ، دستانه یا راکت شبرنگ دار ) استفاده نماید . رانندگان موظفند با دیدن حرکت گله و رمه از سرعت خود کاسته و در صورت لزوم تا عبور احشام توقف نمایند . به هر حال عبور دادن حیوانات از نقاط مشخص شده و تا حد امکان دارای روشنایی ضرورت دارد .
    ماده ۲۱۱- دستگاه های مسئول موظفند پیش از بسته شدن تمام یا بخشی از راه برای انجام هر نوع عملیات اجرایی اعم از تعریض ، تعمیر ، نگهداری ، حفاری و مانند آنها ،‌هماهنگی های لازم را انجام داده و با اطلاع ادارات راهنمایی ورانندگی و یا پلیس راه اقدام و مراتب را به آگاهی مردم برسانند .
    ماده ۲۱۲- اشخاصی که به هر عنوان روی راه های عمومی کار می کنند ، موظفند پیش از شروع به کار ، علایم ایمنی عبور و مرور را براساس ضوابط و استاندارد های ایمنی درعملیات اجرایی راه ها که به تایید مسئولین مرتبط می رسد در محل نصب و همچنین لوازم کار ، لباس های کارگران و وسایل نقلیه خود را به علایم هشدار دهنده مجهز نمایند درغیر اینصورت ماموران راهنمایی ورانندگی وپلیس راه موظفند از کار آنان جلوگیری به عمل آورند .
    ماده ۲۱۳- شهرداری و ماموران متصدی ایجاد فضای سبز نصب کننده اتاقک ( کیوسک ) تلفن و مانند آنها موظفند مثلث دید رانندگان را در تقاطع ها باز نگهدارند .
    ماده ۲۱۴- جز ماموران صلاحیت دار هیچکس حق ندارد برای هدایت ،‌حفاظت و کنترل وسایل نقلیه در سواره رو خیابان بایستد یا قدم بزند .
    
    ماده ۲۱۵ـ پیاد گان موظفند که :
    الف ـ درمحل هایی که پیاده رو وجود دارد ازسطح سواره رو استفاده نکنند.
    ب ـ درمحل هایی که پیاده رو وجود ندارد یا درصورت وجود به دلایلی غیرقابل تردد باشد باید از منتهی الیه سمت چپ سواره رو وعکس جهت حرکت وسایل نقلیه عبورنمایند .
    پ ـ برای گذشتن از عرض راه ، تنها از گذرگاه های پیاده ، پل های هوایی وگذرگاه های زیرزمینی مجاز عبور نمایند .
    ت ـ از دویدن ، پریدن و ورود ناگهانی به سطح سواره رو خود داری کرده ومراقب حرکت وسایل نقلیه باشند .
    ث ـ از حصار آزاد راه ها نگذرند ودر بزرگراه ها وخیابان ها از لابلای درختان وگل بوته های حاشیه ومیانه راه عبور نکنند .
    ج ـ درتقاطع ها باروشن شدن چراغ سبز مقابل خود ( چراغ عابر) حرکت نمایند وهنگامی که چراغ عابر قرمز بود عبور نکنند .
    چ ـ ازموانع وخط کشی خطوط ویژه ، سواره رو خیابان ها ومیدان ها عبور نکنند .
    ح ـ دربزرگراه ها وخیابان های اصلی ، از خارج از گذرگاه های تعیین شده عبور نکنند .
    خ ـ درسواره روخیابان برای سوار شدن به وسیله نقلیه و همچنین ، صحبت کردن یا خرید وفروش با راننده یاسرنشینان وسایل نقلیه ، توقف نکنند .
    ماده ۲۱۶ـ رانندگی با وسایل نقلیه دارای پلاک دولتی که علامت مشخص کننده روی شیشه یا دیگر قسمت های تعیین شده آن الصاق یا نصب نشده باشد ، ممنوع است .
    ماده ۲۱۷ـ رانندگانی که دچار معلولیت ویا ناشنوایی هستند باید باعلامت ویژه ای که روی شیشه عقب وسیله نقلیه الصاق میشود ، دیگر رانندگان را از وضعیت خود آگاه سازند تا رانندگان با دیدن آن علامت ، علاوه بر رعایت مقررات این آیین نامه ، احتیاط لازم رابنمایند .
    ماده۲۱۸ ـ شهرداری ها موظفند پیاده روهای استاندارد، هموار و ایمن با درنظرگرفتن عبور سالخوردگان ومعلولان باصندلی چرخ دار ویا بدون آن ، درحاشیه معابر شهری ایجاد کنند و باتوجه به موقعیت جغرافیایی شهر ، درمحل های مناسب نیز مسیر عبور دوچرخه سواران را تاحد امکان وبه صورت جداگانه ایجاد نمایند.
    ماده ۲۱۹ـ شهرداری ها موظفند به منظور افزایش ایمنی عبور ومرور ، با همکاری زیر مجموعه های وزارت نیرو، برای تامین روشنایی معابر شهرها اقدام نمایند.
    ماده ۲۲۰ـ رانندگان وسرنشینان وسایل نقلیه موظفند هنگام حرکت وسیله نقلیه کمربندهای ایمنی خود رابسته نگاه دارند .
    تبصره ـ سوارکردن کودکان کمتر از ۱۲ سال درصندلی جلو وسیله نقلیه وهمچنین درآغوش داشتن کودک هنگام رانندگی ممنوع است .
    ماده ۲۲۱ـ بازگذاشتن درصندوق عقب وسیله نقلیه درحال حرکت ، یانصب پرده یا کرکره یاهر چیز دیگری که مانع دید عقب وسیله نقلیه شود ممنوع است .
    ماده ۲۲۲ـ ریزش روغن ، نفت گاز، بنزین ومایعات آلوده وتخریب کننده دیگر در راه ها ممنوع است .
    ماده ۲۲۳ ـ زمان لازم الاجرا شدن آن دسته از احکام این آیین نامه که اجرای آنها مستلزم آموزش ، اطلاع رسانی عمومی یاکسب مهارت های خاص باشد ، اول مهرماه سال ۱۳۸۴ ، تعیین میشود .
توجه : برای کسب اطلاعات بیشتر به لینک معاونت راهنمایی و رانندگی مراجعه نمایید.

فصل سوم قانون راهنمائی و رانندگی در مورد گرفتن گواهینامه و کارت شهری رانندگان تاکسی

ماده ۲۱ : هرکس بخواهد با هرنوع وسیله نقلیه موتوری زمینی رانندگی کند باید دارای گواهینامه رانندگی مربوط به آن نوع وسیله نقلیه باشد.

ماده ۲۲ : شرائط لازم برای صدور انواع گواهینامه های رانندگی بشرح زیر است:

الف- گواهینامه رانندگی موتور سیکلت.

۱- سن ۱۸ سال تمام

۲- قبول شدن در آزمایشهای آئین نامه راهنمائی و رانندگی با اتومبیلهای سواری  : استیشن ، وانت ، آمبولانس و مینی بوس بظرفیت با بار تا ۳۵۰۰ کیلوگرم

ب- گواهینامه رانندگی پایه ۲ برای رانندگی با وانت و کامیونت تا ظرفیت ۳۵۰۰ کیلوگرم و اتومبیلهای سواری و استیشن:

۱- سن ۱۸ سال تمام

۲- قبولشدن در آزمایشهای آئین نامه راهنمائی و رانندگی با اتومبیل سواری

ج- گواهینامه رانندگی پایه ۱ برای رانندگی با کلیه وسائل نقلیه موتوری زمینی باستثناء موتور سیکلت.

۱- سن ۲۳ سال تمام

۲- قبول شدن در آزمایشهای آئین نامه راهنمائی و رانندگی و رانندگی با اتومبیلهای بزرگ اعم از کامیون بظرفیت بیش از ۳۵۰۰ گیلوگرم و اتوبوس.

۳- داشتن اطلاعات فنی لازم

۴- گذشتن ۲ سال تمام از تاریخ اخذ گواهینامه رانندگی پایه ۲

د- گواهینامه رانندگی ویژه برای رانندگی با وسائل نقلیه سنگین ، جاده سازی و ساختمانی و مخصوص حمل اشیاء سنگین و جراثقال اسکله ها

۱- سن ۲۳ سال تمام

۲- قبول شدن در آزمایشهای آئین نامه راهنمائی و رانندگی و روشن کردن موتور و راندن وسائل نقلیه مورد نظر در جهات مختلف – ترمز کردن و دور زدن با آنها در گواهینامه رانندگی ویژه نوع وسیله نقلیه ای که دارنده میتواند با آن رانندگی کند قید میشود. برای رانندگی با وسائل نقلیه ویژه ای که سرعت آنها از  30 کیلومتر در ساعت تجاوز میکند در شهرها و راههای عمومی علاوه بر داشتن گواهینامه ویژه داشتن گواهینامه پایه ۱ نیز ضروری است.

ه- گواهینامه رانندگی با تراکتور چرخ لاستیکی در مزارع

۱- سن ۱۸ سال تمام

۲- قبول شدن در آزمایش آئین نامه راهنمائی و رانندگی

۳- قبول دشن در امتحان رانندگی با تراکتور

۴- گواهی صلاحیت استفاده از ماشینهای کشاورزی از طرف وزارت کشاورزی و منابع طبیعی

و- گواهینامه رانندگی دوچرخه موتوردار (گازی):

۱- سن ۱۵ سال تمام

۲- قبول شدن در آزمایش شفاهی آئین نامه راهنمائی و رانندگی

۳- قبولشدن در امتحان رانندگی با دوچرخه موتوردار (گازی)

تبصره ۱ : کسانیکه سن آنان از ۲۵ سال تمام کمتر نباشد برای اخذ هر گونه گواهینامه رانندگی از شرط سواد معاف میباشند .

تبصره ۲ : دارندگان گواهینامه رانندگی پایه ۲ درصورتی میتوانند با وسائل نقلیه عمومی باری که ظرفیت بارگیری آن مطابق مشخصات ساخت کارخانه سازنده بیش از ۳۵۰۰ کیلوگرم نباشد همچنین با اتومبیلهای سواری عمومی و استیشن عمومی و مینی بوس و آمبولانس رانندگی نمایند که سن آنان از ۲۳ سال تمام کمتر نباشد و یکسال تمام از تاریخ اخذ گواهینامه گذشته باشد.

تبصره ۳ : کلیه گواهینامه های رانندگی با تراکتورهای زراعتی که تا تاریخ ۲۴/۱۱/۱۳۵۱ از طرف شهربانی صادر شده است همچنان معتبر میباشد.

ماده ۲۳ : در موارد زیر صدور گواهینامه رانندگی ممنوع است :

۱- هر گاه متقاضی به بیماری صرع یا جنون مبتلا باشد

۲- در صورتیکه متقاضی کور باشد مگر برای متقاضیان گواهینامه های موتور سیکلت و تراکتور زراعی و پایه دوم اتومبیل (بدون آنکه اجازه رانندگی وسایل نقلیه عمومی و اتومبیلهای آموزشگاههای رانندگی را داشته باشد) که فاقد یک چشم بوده و میزان دید چشم سالم آنان نیز کمتر از نباشد و بعلاوه دارندگان گواهینامه پایه دوم اتومبیل فاقد یک چشم باید نقص میدان دید خود را با نصب آینه مخصوص در اتومبیل جبران نماید.

۳- هر گاه میزان دید متقاضیان گواهینامه ها کمتر از حد مقرر بوده و با استفاده از عینک قابل جبران نباشد. حد مقرر میزان دید بر حسب موارد بشرح زیر است :

الف- برای گواهینامه های پایه دوم اتومبیل و تراکتور و ویژه و موتورسیکلت با یک چشم و یا چشم دیگر با میدان دید طبیعی یا در صورتیکه میزان دید یک چشم کمتر از باشد مجموع دید دو چشم با میدان دید طبیعی

ب- برای گواهینامه پایه یک و کارت مخصوص رانندگی با وسایل نقلیه عمومی و اتومبیلهای آموزشگاههای رانندگی با یک چشم و چشم دیگر با میدان دید طبیعی یا در صورتیکه میدان دید یک چشم کمتر از باشد مجموع دید دو چشم با میدان دید طبیعی

۴- برای کر مطلق و گوژپشت بجز گواهینامه پایه دوم رانندگی بدون آنکه اجازه رانندگی با وسایل نقلیه عمومی و اتومبیلهای آموزشگاههای رانندگی را داشته باشد

۵- هر گاه متقاضی فاقد انگشتان دست یا پا باشد بنحوی که فقدان انگشتان مانع انجام اعمال طبیعی و لازم برای رانندگی باشد.

۶- اگر متقاضی بعلت فقدان دست یا پا و یا ضعف بعضی از عضلات دست یا پا که بمناسبت ابتلا به فلج یا امراض دیگری حاصل شده نتواند مستقلا" یا با استفاده از دست و پای مصنوعی و یا بکمک ماشینهائی که وسائل مخصوص برای تسهیل رانندگی در آنجا تعبیه شده براحتی از عهده رانندگی برآید.

ماده ۲۴ : هر گاه پزشک و افسر کاردان فنی شهربانی تشخیص دهد که اشخاص مبتلا به ضعف بینائی یا شنوائی و همچنین اشخاص مذکور در بندهای ۵ و ۶ ماده قبل به کمک عینک یا سمعک یا سایر وسائل مصنوعی به طور طبیعی قادر به رانندگی می باشند صدور گواهی نامه به نام آنان در صورت جمع شرایط لازم دیگر مانعی ندارد . لکن در متن گواهی نامه باید تصریح شود که فقط با عینک یا سمعک یا چه نوع وسیله ای می تواند رانندگی نمایند.

آزمایش از داوطلبان نامبرده در بندهای ۵و ۶ بایدمنحصرا" در پایتخت و وسیله سه نفر افسر کاردان فنی آزمایش رانندگی با وسیله نقلیه مخصوص انجام گیرد.

ماده ۲۵ : درخواست کننده هرنوع گواهینامه رانندگی باید مدارکی را که ازطرف راهنمائی و رانندگی اعلام میشود بمراجع آگهی شده ارائه کند.

ماده ۲۶ : از متقاضی اخذ گواهی نامه رانندگی قبل از سایر آزمایشها باید آزمایش پزشکی به وسیله پزشکانیکه شهربانی معرفی می نماید یا افسر انیکه با وسائل و تجهیزات فنی مخصوص آزمایش مزبور مجهز خواهند بود به عمل آید.

ماده ۲۷ : هرگاه درخواست کننده گواهینامه رانندگی در آزمایشهای مربوط موفق گردد گواهینامه رانندگی پس از مشاهده مدارک لازم صادر و باو تسلیم خواهد شد.

ماده ۲۷ : هرگاه در خواست کننده به تصدیق آزمایش کنندگان در کلیه آزمایشها موفق شود گواهی نامه مورد تقاضا پس از اخذ مدارک مقرر به نام او صادر و تسلیم میگردد.

ماده ۲۸ : مدت اعتبار هر گواهی نامه در متتن آن درج میشود. دارنده آن ملزم است که ظرف یکماه پس از پایان مدت مقرر برای تمدید مدت اعتبار یا تعویض آن به گواهینامه هم ارز به شهربانی مراجعه نماید . شهربانی می تواند هنگام تمدید یا تعویض گواهی نامه از متقاضی آزمایش پزشکی مجددی بعمل آورد. هرگاه کسانیکه مدت اعتبار گواهی نامه آنان منقضی شده قبل از اخطار مأمورین برای تمدید یا تعویض آن به شهربانی مراجعه نمایند از پرداخت جریمه معاف خواهند بود.

تبصره  : گواهی نامه های رانندگی سیاسی احتیاج به تمدید مدت اعتبار ندارد.

ماده ۲۹ : رانندگی با هرنوع تاکسی علاوه بر گواهینامه رانندگی (اعم از پایه ۱ یا ۲) مستلزم داشتن کارت مخصوص رانندگی تاکسی است که ازطرف راهنمائی و رانندگی صادر میشود. برای صدور این کارت راننده باید دارای شرایط زیر باشد :

۱- داشتن حداقل ۲۳ سال تمام

۲- انقضای ۱ سال تمام از تاریخ اخذگواهینامه رانندگی (درمورد گواهینامه رانندگی پایه ۲)

۳- داشتن سواد خواندن و نوشتن

۴- قبول شدن در آزمایش شهرشناسی

۵- نداشتن سابقه محکومیت از حیث ارتکاب جنایات عمدی ، سرقت ، خیانت درامانت ، اخذ مال بعنف و جنحه های مربوط به منافیات عفت

ماده ۳۰ : اگر گواهی نامه رانندگی یا کارت شهری مفقود شود یا از بین برود دارنده آن میتواند تقاضای صدور المثنی کند. شهربانی پس از احراز صحت ادعای درخواست کننده با دریافت مدارک لازم المثنی صادر و بوی تسلیم خواهد نمود .

ماده ۳۱ : افراد زیر از داشتن گواهینامه رانندگی ایرانی معاف می باشند:

۱- خارجیانیکه گواهی نامه رانندگی کشورهای خارجی دارندبه شرط معامله متقابله .

۲- دارندگان گواهینامه بین المللی در صورتی که مدت اعتبار آن نگذاشته باشد.

ماده ۳۲ : تبدیل گواهینامه رانندگی صادرشده از کشورهای خارج به گواهینامه رانندگی ایرانی منوط به مشاهده گواهینامه رانندگی خارجی و ترجمه رسمی آن و سایر مدارک لازم با توجه بکیفیت و نحوه صدور گواهینامه خارجی در کشور صادر کننده آن خواهد بود.

ماده ۳۳ : ایرانیانیکه از کشورهای خارجی گواهی نامه رانندگی گرفته اند در صورتی که بخواهند درایران رانندگی کنند باید ظرف سه ماه پس از ورود به ایران با تسلیم مدارک لازم و گذراندن آزمایش کتبی آئین نامه گواهی نامه خارجی خود را به گواهی نامه ایرانی تبدیل نمایند . هرگاه کشور صاد ر کننده گواهی نامه خارجی نسبت به گواهی نامه های صادره از ایران معامله متقابل ننماید در این صورت گواهی نامه مزبور در ایران اعتبار ندارد.

ماده ۳۴ : برای کسانی که گواهینامه رانندگی آنان توقیف شده نباید مجددا" گواهی نامه صادر شود و به فرض صدور از درجه اعتبار ساقط است و وسیله شهربانی اخذ و ابطال خواهد شد.

ماده ۳۵ : شهربانی میتواند :

۱- در صورتی که گواهی نامه رانندگی اشتباها" یا ناقص صادر شده باشد آنرا مسترد دارد و پس از رفع اشتباه یا نقص گواهی نامه صحیح صادر و تسلیم کند.

۲- هرگاه گواهینامه های متعددی جهت رانندگی یکنوع وسیله نقلیه بنام یکنفر صادر شود یکی از آنها را بانتخاب او بوی تسلیم و بقیه را اخذ و ابطال نماید . هرگاه صاحب گواهی نامه مشمول تبصره ماده ۱۹۳ این آئین نامه باشد تمام محکومیتها و تخلفات مورد نظر که در گواهی مأخوذ ثبت بوده باید در گواهینامه ای که بوی تسلیم میشود درج گردد.

ماده ۳۶ : هرگاه دارنده گواهی نامه یکی از شرایط پزشکی مذکور در این آئین نامه را از دست بدهد شهربانی می تواند از او دعوت نماید که ظرف یکماه برای انجام آزمایشهای ضروری حاضر شود. درصورتی که فقدان شرط و صلاحیت رانندگی ضمن آزمایش جدید محرز گردد گواهینامه از وی اخذ و ابطال خواهد شد . اگر نقضی درشرایط مذکور وجود داشته باشد گواهی نامه تا تکمیل شرایط توقیف و سپس به صاحب آن مسترد خواهد گردید. 

 

 

 

آئین نامه در انتهای همین صفحه علائم خطر

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

محل عبور
پیاده
 

 

محل عبور
حیوانت اهلی
 

 

محل عبور
دوچرخه
 

 

محل عبور
حیوانات وحشی
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

خطر گردش به
چپ
 

 

خطر گردش به
 چپ و راست
 

 

پیچ خطرناک
 

 

محل عبور
اطفال
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

تقاطع جاده با
راه آهن با مستحفظ
 نصب در ۳۰۰ متری
 

 

تقاطع جاده با
راه آهن نصب
در ۲۰۰ متری
 

 

خطر گردش به
راست و چپ
 

 

خطر گردش به
راست
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

ورود فرعی به
اصلی از راست
 

 

رعیت حق تقدم
 

 

تقاطع جاده با
راه آهن نصب
در ۱۰۰ متری
 

 

تقاطع جاده با
راه آهن بدون مستحفظ
نصب در ۳۰۰ متری
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

جاده دوطرفه
 

 

تقاطع فرعی
و اصلی
 

 

جاده باریک
می شود
 

 

ورود فرعی به
اصلی از چپ
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

سربالایی

 

خطرناک
 

 

پرتاب سنگ
 

 

تقاطع جاده و
راه آهن بدون مستحفظ
نصب در محل تقاطع
 

 

جاده لغزنده
 

 

 


 

 


 

 

 

 

 


 

 

 

ریزش کوه
 

 

دست انداز
 

 

تقاطع جاده و
راه آهن با مستحفظ
نصب در محل تقاطع
 

 

خطر سقوط
در آب
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

شیب خطرناک
 

 

تقاطع جاده و
راه آهن با مستحفظ
نصب در محل تقاطع
 

 

پل متحرک
 

 

جاده در دست
 تعمیر
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

تقاطع خطوط آهن
بدون مستحفظ
 

 

300 متر به محل
رعیت حق تقدم
 

 

تقاطع خطوط آهن
با مستحفظ
 

 

شیب خطرناک
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

تقاطع
 

 

باند فرودگاه
 

 

خطر کولاک
و مه
 

 

میدان
 

 

 
 

 


 

 

 

خطر
 
 

 

به چراغ راهنما
نزدیک می شوید
 

علایم اخباری 
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

راه سمت راست

 

بن بست است
 

 

عبور از مقابل
ممنوع
 

 

راه سمت چپ
بن بست است
 

 

عبور از دو طرف را
آزاد است
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

تعیین سمت عبور
به چپ
 

 

منطقه مخصوص
عابرین پیاده
 

 

تعیین جهت حرکت
 در میدان
 

 

راه سمت چپ
 بن بست است
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

تعمیرگاه
 

 

کمپینگ چادر
 اتو کاروان
 

 

منطقه مخصوص
عبور دوچرخه
 

 

تعیین سمت عبور
 به راست
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

به طرف فرودگاه
در راه اصلی
 

 

تلفن عمومی
 

 

متل
 

 

پمپ بنزین
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

تعیین سمت حرکت
و فاصله
 

 

ابتدای ورود به
شهر در راه اصلی
 

 

خیابان یک طرفه
 

 

تعیین فاصله با شهر
 در راه اصلی
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

راه اصلی
 

 

انتهی راه اصلی
 

 

جهت نما در
راه اصلی
 

 

پیان راه
اتومبیل رو
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

پایان تمام
محدودیت ها
 

 

استفاده اجباری
از زنجیر چرخ
 

 

حداقل سرعت
۳۰ کیلومتر
 

 

راه اتومبیل رو
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

انتهای بوق زدن
 ممنوع
 

 

تابلوهای فانوسی جهت نما در راه اصلی
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

پارکینگ
 

 

شماره خیابان
 

 

انتهی محدودیت
سرعت ۴۰ کیلومتر
 

 

انتهای سبقت
ممنوع
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

پست امداد
هلال احمر
 

 

بیمارستان
 

 

پست امداد
صلیب سرخ
 

 

ایستگاه تاکسی
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

300 متر به
محل دور زدن
 

 

راهنما در راه
اصلی
 

 

ابتدی ورود به
شهر در جاده
 

 

عبور کامیون و
اتوبوس از خط سوم
 ممنوع است
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

پاساژ مخصوص
عابرین پیاده
 

 

پل هوایی و تونل
زیرزمینی مخصوص
عابرین پیاده
 

 

کمپینگ
اتو کاروان
 

 

راهنمی ورود به
شهر و تعیین فاصله
با شهر بعدی
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

به طرف فرودگاه
در جاده
 

 

تعیین جهت
وزش باد
 

 

فرعی به اصلی
در راه اصلی
 

 

کمپینگ
چادر
 

 

 


 

 

 

 

 


 

 


 

 

 

200 متر به
خیابان اصلی
 

 

به طرف کمپینگ
با تعیین فاصله
 

 

شماره راه
اروپایی
 

 

به طرف متل
با تعیین فاصله
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

ایستگاه اتوبوس
 

 

خیابان اصلی
 

 

ایستگاه تاکسی
 

 

پایان خیابان
اصلی
 

 

 

 

 

علایم بازدانده و حکم کننده

 

 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

گردش به چپ
 ممنوع
 

 

توقف روزهای
زوج سمت چپ
 ممنوع
 

 

حق تقدم عبور
با وسیله نقلیه
مقابل است
 

 

توقف روزهای
زوج سمت راست
ممنوع
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

عبور با تریلی
ممنوع
 

 

عبور کامیون
با تریلی ممنوع
 

 

عبور موتورسیکلت
ممنوع
 

 

گردش به راست
ممنوع
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

عبور وسیل نقلیه
 با ارتفاع بیش از
 5/3 متر ممنوع
 

 

عبور وسیل نقلیه
با وزن بیش از
۵/۵ تن ممنوع
 

 

عبور تراکتور
ممنوع
 

 

عبور کامیون
ممنوع
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

سرعت بیش از ۳۰
کیلومتر برای کامیون
و بیش از ۵۰ کیلومتر
 برای سواری ممنوع
 

 

عبور با تریلی و
 بدون تریلی با طول
 بیش از ۱۰ متر ممنوع
 

 

عبور با بار بیش
از ۴/۲ تن بر
هر اهرم ممنوع
 

 

عبور وسیل نقلیه
با عرض بیش از
 2 متر ممنوع
 

 

 

 
 

 


 

 


 

 


 

 

 

عبور وسیل نقلیه
 موتوری ممنوع
 

 

حداکثر سرعت با
بار بیش از ۵/۳ تن
، ۳۰ کیلومتر
 

 

عبور اتومبیل
 ممنوع
 

 

عبور کامیون با
وزن بیش از ۵/۵ تن
ممنوع
 

 

 


 

 


 

 


 

 


 

 

 

عبور پیاده
ممنوع
 

 

سبقت اتوبوس
از سواری ممنوع
 

 

توقف مطلقا
ممنوع
 

 

سبقت ممنوع
 

 

 

 
 

 


 

 


 

 


 

 

 

پارک ممنوع
 

 

عبور دوچرخه
ممنوع
 

 

بوق زدن ممنوع
 

 

عبور دادن حیوانات
 ممنوع
 

 

 

 
 

 


 

 


 

 


 

 

 

سرعت بیش از
۳۰ کیلومتر ممنوع
 

 

ایست
 

 

عبور دوچرخه
موتوردار ممنوع
 

 

دور زدن ممنوع
 

 

 

 
 

 


 

 


 

 


 

 

 

عبور از دو طرف ممنوع
 

 

عبور ممنوع
 

 

ایست
 

 

گمرک ایست
بازرسی
 

 

 

 

 

خط کشی خیابان ها

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 


 

 

 

راننده می تواند به منظور
دور زدن و یا سبقت گرفتن
از روی آن عبور کند
 

 

فقط راننده های اتومبیل
اول و دوم می توانند به منظور
دور زدن و یا سبقت گرفتن
از روی  آن عبور کنند
 

 

راننده به هیچ وجه نمی تواند
از روی آن عبور کند
 

 

 

 

 

 

 

 


 

 


 

 

 

پارکینگ افقی است
 

 

پارکینگ عمودی است
 

 

پارکینگ مورب است
 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 


 

 

 

خط کشی در وسط جاده های
 عریضی که مانع وسط جاده
وجود دارد ، وسایل نقلیه باید
از سمت راست جاده عبور کنند
 

 

این خطوط عابر پیاده خوانده می شود و راننده باید پیش از رسیدن به آن توقف کامل نموده ، سپس با رعایت حق تقدم عبور عابر پیاده ، حرکت کند
 

 

خط کشی در جاده های عریضی که باید وسایل نقلیه در
یک جهت از دو طرف مانع
 

 

 

 

 

حق تقدم وسیل نقلیه در چهارراه

 

 

 

 


 

 


 

 

 

آبی ، قرمز
 

 

زرد ، قرمز ، آبی
 

 

 


 

 


 

 

 

قرمز ، آبی ، زرد
 

 

قرمز ، آبی
 

 

 


 

 


 

 

 

سواری ، موتور سیکلت
 

 

سواری ، دوچرخه ، اتوبوس
 

 

 


 

 


 

 

 

قرمز ، زرد ، آبی
 

 

قرمز ، آبی ، زرد
 

 

 


 

 


 

 

 

کامیونت ، دوچرخه ، سواری
 

 

قرمز ، آبی ، زرد
 

 

 


 

 


 

 

 

زرد ، آبی ، قرمز
 

 

زرد ، آبی ، قرمز
 

 

 


 

 


 

 

 

سواری ، دوچرخه ، اتوبوس
 

 

سواری ، دوچرخه ، کامیونت
 

 

 


 

 


 

 

 

آبی ، زرد ، قرمز یا سبز
 

 

دوچرخه ، کامیونت ، گاری ، سواری
 

 

 


 

 


 

 

 

آتش نشانی ، گاری ، دوچرخه ، سواری
 

 

سواری ، دوچرخه ، موتور سیکلت ، استیشن

                   
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تعمیر و نگهداری وسیله نقلیه

چگونه خودرو خودر خود را سالم نگهداریم:

*- از رانندگی با سرعت زیاد در جاده های ناهموار یا دارای سنگ ریزه خودداری کنید.
*- بدنه خودرو خودر را همیشه تمییز نگه دارید و از آلوده شدن به مواد روغنی ،جلوگیری نمایید.
*- از پارک کردن خودرو در فضاهای آلوده، محیط های صنعتی ،کارگاههای ساختمانی،زیر درختان ،انبارهای دارای رطوبت و زیر نور شدید آفتاب خودداری کنید.درصورتضرورت حتما از چادر خودرو استفاده کنید.بهترین مکان پارک (توقف)خودرو فضاهای سرپوشیده با جریان هوای آزاد است.
*- لکه های احتمالی، رنگهای مزاحم، قیر و ….. را قبل از شست و شوی ، با حلالهای مناسب که به رنگ اصلی خودرو،آسیبی وارد نمیکنند پاک کنید.
*- نقاطی از خودرو که قابل رویت نیستند مثل زیر گلگیرها را همیشه از رسوبات تمییز کنید تا باعث پوسیدگی بدنه خودرو نشوند.
*- بعد از انجام رانندگی بعلت وجود نمک و سنگ ریزه در گل ولای و برف ،خودرو را بشوئید
*- در صورت نشت آب به صندوق عقب و قسمتهای داخلی ،خودرو آن را حتما خشک کنید.
*- اگر قسمتهای مختلف متصل به خودرو،در هنگام رانندگی شل شده و باعث ایجاد لرزش و سر و صدا میشود آنهارا محکم کنید.

 

*-تنظیم مداوم درهاو راحت باز و بسته شدن آنها باعث سالم ماندن ستونهای خودرو میشود.
*- روغن کاری لولای مختلف خودرو قفل در پوش موتورو صندوق عقب رابطور مرتب انجام دهید.
*- از محکم بودن اتصالات موتور بر روی شاسی خودرو (دسته موتور)اطمینان حاصل کنید.
*- از حمل و نقل اجسام فلزی حجیم مثل کپسول گاز ، در صندوق عقب بدون اطمینان از ثابت ماندن آن و همچنین از حمل سوخت اضافی،در خارج از باک جدا خودداری نمائید.
*- از حمل بارهای حجیم که مانع بسته شدن در صندوق عقب خودرو میشوند جدا خودداری نمائید.
انجام موارد زیر برای مراعات مقررات ایمنی ضرورت دارد.
 *- یک دستگاه اطفاء حریق و جعبه کمکهای اولیه پزشکی را در دسترس داشته باشید.
*- باطریها  محتوی مایع اسید سولفوریک هستند که در صورت تماس آن با پوست بدن و یا چشمهاباعث ایجاد صدمات جدی میشود .در چنین مواردی نقاط آغشته به اسید را با آب کاملا بشوئید و یا در صورت لزوم برای پیشگیری از ضایعات به پزشک مراجعه نمائید.
*- برای کار در زیر خودرو از پایه های مطمئن و با ایمنی کامل استفاده نمائید.جکها فقط برای بالا بردن خودرو مورد استفاده قرار میگیرند.برای مراعات موارد ایمنی در هنگام کار در زیر خودرو آنرا در روی پایه های مطمئن قرار دهید.قبل از بالا بردن خودرو توسط جک ،ترمز دستی را بکشید و جلوی چرخ هایی را که در روی زمین قرار خواهند داشت با موانعی مسدود نمائید.
*- در هنگام استفاده از روغن ترمز ضدیخ،رنگها و حلالها به دستورات کارخانجات سازنده جهت طریقه استفاده صحیح از آنها با ایمنی لازم توجه نمائید.مایعات مذکور سمی و خطرمرگ را بهمراه دارند.همیشه پس از استفاده،در پوش ظرف محتوی آنها را کاملا بسته،آب بندی کنیدوآنها را در جای امن و دور از دسترس کودکان نگهداری نمائید.
*- از ابزارها بطور مناسب استفاده کرده و نگهداری و مراقبتهای لازم را در مورد آنها بعمل آورید. لقی دسته چکش ،عدم اتصال بدنه در مدارهای الکتریکی، خوردگی بیش از حد در سنبه ها ،دم باریک و پیچ گوشتیها،سائیدگی و ترک در آچار بکس هاو نیز آچارهای معمولی ،خرابی دسته جغجغه و اتصال غلط در مدارهای الکتریکی میتواند بنوبه خود خطر آفرین باشد.
*- در هنگام استفاده از آچار قابل تنظیم(انبرقفلی)،فکهای آن کاملا باید با مهره یا سر پیچ در گیر شوندونیروی وارد بر آن در هنگام محکم کردن باید بر روی فک ثابت اعمال گردد.
از آچار بکس و آچارهای دو سر با اندازه مناسب با سر پیچ یا مهره استفاده نمائید.آچارها در هنگام استفاده برای باز و بستن پیچ و مهره ها باید کاملا بطور صحیح در روی آنها قرارداده شوند.
در بعضی موارد برای درگیر نمودن آچار با پیچ و مهره ،میتوان از ضربات آرام چکش که در جهت عمود بر آنها نواخته میشود استفاده نمود.
*- قبل از شروع بکار بر روی موتور روشن ،ترمز دستی را بکشیدو جلوی چرخها ی محرک خودرو را با موانعی مسدود نمائید.
مواردی که در هنگام تعمیر و نگهداری خودرو باید از آن جدا خودداری کرد:
موتور خودرو را در محلهایی که فاقد تهویه مناسب است به حالت در جا نگذارید زیرا تنفس گازهای خروجی از لوله اگزوز مانند گاز منواکسید کربن برای سلامتی افراد بسیار مضر میباشد.این گاز سمی پس از ورود به ریه در مجاری تنفسی رسوب و در اثر ادامه تنفس در هوای آلوده به چنین گازی بتدرج مسمومیت های شدیدی در بدن ایجاد مینمایند. برای جلو گیری از این پیامد در محیطهای سربسته و گاراژها باید از تهویه مناسب استفاده شود.
*-در هنگام کار با وسایل و قطعات متحرک ،از لباس کار گشاد استفاده نموده و از بستن کراوات جدا خودداری نمائید. ضمنا لباس کارهای آستین کوتاه ایمنی بیشتری دارند.برای محافظت انگشتان پا از صدمات احتمالی و جلوگیری از لغزیدن در سطوح لغزان محیطهای کار ،از کفشهای ایمنی مناسب استفاده نمائید. ساعتهای مچی ،دستبندفسگک های تزئینی کمربند،زنجیر گردن و وسایلی از این قبیل نیز میتواند در هنگام کار باعث صدمات و ضایعات زیادی شوند. موهای بلند سر را مهار کردهو یا آنها را در زیر کلاه جمع کنید.
*- از جیبهای لباس کار خود بعنوان جعبه ابزار استفاده نکنید. احتمال فرورفتن ابزارهایی مانند پیچ گوشتی به بدن در اثر وارد آمدن ضربه یا لغزیدن و افتادن برروی زمین وجود دارد. حتی یک دستمال آویزان از جیب لباس کار میتواند در بین قسمتهای محرک خودرو درگیر شده و خطراتی ایجاد نماید.
*- از استعمال دخانیات در هنگام کار در محیطهایی که مایعات قابل اشتعال وجود دارد،جدا خودداری نمائید.
*- از استعمال دخانیات در هنگام کار با باطری جدا خودداری نمائید.زیرا در هنگام شارژباطری گاز هیدروژن از آن متصاعد شده که در اثر بی احتیاطی میتواند باعث انفجار باطری گردد.
*-دستهای خود را با بنزینتمییز نکنید.برای این کار از صابون و مایعات پاک کننده مناسب استفاده نمائیدسرب موجود در بنزین میتواند از طریق بریدگیهای دست وارد بدن شده و باعث ایجاد امراض گوناگون میگردد.بنزین همچنین چربی های طبیعی پوست دست را از بین برده و پوست را برای جذب روغن و گریس آماده مینماید.
باطری خودرو
*-بررسی ارتفاع سطح مایع (باستثنای باتریهایی که نیاز به سرویس  و نگهداری ندارند)حداقل یکبار در ماه و در مناطق گرمسیر با فواصل زمانی کوتاهتر از یک ماه بررسی نمائید.
در باتریهایی که دارای پوسته نیمه شفاف هستند .سطح آب باتری را میتوان ازبیرون مورد بررسی قرار داد.در سایر باتری ها برای این کار باید درپوش خانه های باتری را از روی آن باز نموده و سطح آب باطری در هر یک از خانه ها  باید تا ارتفاع پائین  حلقه شکاف دار داخلی یا ارتفاع علامت بر روی پوسته باتری در نظر گرفته شود را مورد بررسی قرار داد. در صورت پایین بودن سطح مایع ،فقط آب مقطر به آن اضافه نمائید.
*- خانه های باطری کاملا جدا از هم ساخته شده اند ،لذا بررسی ارتفاع سطح آب باتری در هر یک از آنها باید بطور جداگانه صورت گیرد .در هنگام برودت زیاد هوا بهتر است ÷س از اضافه نمودن آب مقطر به باطری ،مسافت مناسبی را با خودرو طی کرد تا بدین وسیله آب با آب باطری مخلوط شده و از انجماد آن جلوگیری شود.
مخزن روغن ترمز خودرو
نکته : هر روز یکبار باید سطح روغن در مخزن روغن ترمز بازدید گردد.
*- خودرو را در روی یک سطح صاف پارک نمائید.
*- در پوش منبع روغن ترمز را قبل از باز کردن آن تمیز کنید.بعضی از درپوشها به وسیله پیچ درجای خود بسته میشوند.در بعضی از مدلهای جدید مخزن روغن ترمز از مواد پلاستیکی ساخته شده و دارای در پوش پیچی میباشد.در پوش را باز کنید.در انجام این کار دقت نمائید باعث افتادن و یا پاره شدن لاستیک دیافراگم زیر آن نشود.از ریختن و یا تماس روغن ترمز با قسمت های رنگ شده بدنه خودرو نیز جلوگیری کنید،زیرا این روغن باعث خوردگی رنگ میشود.
*- ارتفاع سطح روغن ترمز در سیلندر اصلی باید در حدود ۶ میلی متر پائین تر از لبه بالای آن باشد.
*- در صورت نیاز به افزودن روغن ،فقط از روغن ترمزهای مرغوب استفاده نمائید.روغن ترمز باید تازه باشد. زیرا روغن ترمز فاسد و کهنه باعث خوردگی و تخریب سیستم مدار ترمز میگردد.
*- اطمینان از صحت قرار گرفتن درپوش سیلندر ترمز و لاستیک دیافراگم ،در محل مناسب خود .در صورت پائین رفتن ارتفاع سطح روغن در سیلندر ترمز ،باید سیستم ترمز را از نظر نشتی مورد بررسی قرار داد. لازم به ذکر است که پائین رفتن سطح روغن در سیلندر ترمز در نتیجه سائیده شدن تدریجی لنت های ترمز میباشد . نزول سطح روغن به مقدار ۳ میلی متر پس از طی حدود ۱۷۰۰ کیلومتر قابل پیش بینی میباشد.
نکته: روغن ترمز میتواند رطوبت هوا را جذب نماید. در اثر این کار میزان کیفیت و کارایی آن کاهش یافته و باعث زنگ زدگی سیلندر ترمز در مدار داخلی سیستم ترمز میگردد.برای جلوگیری از این کار در پوش سیلندر اصلی ترمز را بلافاصله پس از بررسی های لازم در جای خود قرار دهید.
میزان کشش تسمه های خودرو (تنظیم تسمه)
*- هر ماه یکبار و یا پس از طی ۲۰۰۰ کیلومتر ، باید کشش تسمه های پمپ آب ، دینام (مولد برق خودرو)،پمپ فرمان هیدرولیکی ، پمپ هوا و کمپرسور دستگاه تهویه مطبوع و نیز شرایط آنها بررسی نمود. در صورت سایش و یا نخ نما شدن ،حتما آنها را تعویض نمائید.
*- کشش تسمه بوسیله ابزار مخصوص که به همین منظور در نظر گرفته شده بررسی میگردد.در صورت مهیا نبودن چنین ابزاری ،این کار را میتوان با فشار دادن انگشت شست در نقطه ای از وسط تسمه انجام داد.در صورتی که طول تسمه در بین دو فولی کمتر از۳۰ سانتی متر باشد مقدار خلاصی آن باید بین ۳ تا ۶ میلیمتر و طویلتر از ۳۰ سانتی متر بین ۳ تا ۱۰ میلی متر باشد.
نکاتی در مورد یخ و ضد جوش
تاپنجا سال پیش از آب به عنوان مایع خنک کننده خودروها ، باموفقیت استفاده میشد اما آب در عین حال که از لحاظ خواص انتقال حرارت بسیار خوب است  از برخی لحاظ آب دارای نقایص زیادی میباشد بویژه در سیستمهای خنک کننده موتورهای جدید که در شرایط سخت تری باید کار کنند لذا سازندگان خودرو، مخلوطی از آب و ضد یخ به نسبت ۵۰ به ۵۰ راتوصیه میکننددلایل چنین توصیه ای هم این است که:
آب به تنهایی نقطه جوش پائینی داردیعنی در دمای بالای کارکرد موتور به نقطه جوش میرسد.
*- نقطه انجماد بالایی دارد یعنی در سرما زود یخ میبندد.از همه مهمتر باعث پوسیدگی و زنگ زدگی قطعات رادیاتور و بدنه موتور میشود.
ضد یخهای مرغوب، حاوی اتیلن گلیکول و مواد افزودنی ضد یخ در سیستم خنک کننده مصرف میشود نقطه جوش مایع ،بالاتر از آب خالص خواهد بود و نقطه انجماد مایع کاهش میابد همچنین قطعات سیستم خنک کننده از زنگ زدگی و پوسیدگی مصون میمانند.
وایر شمع خودرو
*- با وجودی که علائم خرابی در وایر شمع ها معمولا قابل رویت نمیباشند ولی باید آنها را هر بار هنگام تنظیم موتور مورد بررسی قرار داده و پس از ۸۰۰۰ کیلومتر تعویض گردند.
*- ترک و بریدن در وایرها قابل رویت میباشد ولی بعضی از آنها دارای عایق سیلیکونی میباشند که وجود عیوب یاد شده در آنها را نمیتوان روئیت نمود.
*- همه وایر شمع ها باید یکجا تعویض گرددو وایرهای تعویضی بهتر است از همان جنس قبلی انتخاب شوند.
سطح روغن در موتور خودرو
*- ارتفاع سطح روغن موتور باید بطور مرتب هر هفته یک بار و یا در هر توقف برای شوخت گیری بررسی گردد . این کار بهتر است در هنگامی که درجه حرارت موتور در حد عادی میباشد انجام گیرد.
*-بررسی ارتفاع سطح روغن در موتور بلافاصله پس از خاموش کردن آن ، مقدار حقیقی روغن داخل آنرا مشخص نمیکنند چون هنوز همه روغنها از قسمت های مختلف به داخل مخزن برگشت داده نشده اند.برای تشخیص ارتفاع صحیح روغن خودرو را در سطحی تراز پارک نمائید:
۱ – میله عمق سنج را از جای خود خارج نموده وپس از تمییز کردن،مجدداآنرا در جای خودقرار دهید.
۲- میله عمق سنج (گیج)رامجددا از جای خود خارج نمائید و با جلوگیری از ریزش روغن آنرا به حالت افقی نگهدارید.سطح روغن باید بین علائم add (اضافه) و یا full (پر) برروی میله عمق سنج باشد.
۳- در صورت پایین تر بودن ارتفاع روغن از علامت سطح پائین میبایست مقدار کافی روغن در موتور بریزید تا ارتفاع آن برابر با علامت با علامت  بالائی میله عمق سنج گردد . فواصل علائم روی میله در حدی است که با ریختن کمتر از یک لیتر روغن به داخل موتور ارتفاع سطح آن از علامت add به علامت fullصعود خواهد کرد. روغن از مجرای در پوش دار واقع در روی درب سوپاپ ها به داخل موتور ریخته میشود . فقط از روغن های مرغوب توصیه شده از طرف کارخانه سازنده خودرو استفاده نمائید.
۴_از ریختن روغن اضافی در داخل موتور خودداری شود.زیرا این کار باعث نشت از شمعها و نیز خرابی کاسه نمد میگردد.
مایع شستشوی شیشه خودرو
سطح آب مخزن شستشو شیشه خودرو باید هرهفته مورد بازدید قرار گیرد.

 

برای شستشوی بهتر ،مایع داخل مخزن را میتوان به نسبت ۵۰ – 50 با مواد تمییزکننده مخلوط نمود. هرگز از محلول ضد یخ استفاده نکنید.زیرا این محلول به رنگ خودرو صدمه میرساند.
برف پاکن و شستشو دهنده شیشه
برای استفاده مفید و موثر و نیز دوام عمر برف پاک کن و تیغه های آن باید آنها را تمییز نگهدارید.شیره های گیاهی گزدوخاک و گل و لای جاده ها در صورت باقی ماندن در روی شیشه باعث خرابی تیغه برف پاک کن میشود.
توصیه میگردد که شیشه جلو را حداقل هر هفته یکبار با مواد پاک کننده شیشه به دقت شستشو نموده و لاستیک تیغه برف پاکن را با پارچه مرطوب و تمییز خشک کنید.در صورت ترک یا بریدگی در لاستیک و نیز مشاهده خرابی در تیغه ها آنها را تعویض نمائید.
تایر (لاستیک) خودرو
فشار هوای داخلی لاستیکها باید یکبار در هفته بازدید گردد.در این رابطه ممکن است جدولی جهت توصیه فشار مناسب هوای داخل لاستیکها ارائه شده باشد.تنظیم دقیق فشار هوای داخل لاستیکها ،تنظیم سوخت و نیز دوام عمر لاستیک را به همراه خواهد داشت.معمولا فشار هوای لاستیک زاپاس به مراتب بیشتر از بقیه آنها در نظر گرفته میشور.
همزمان با تنظیم فشار،آج لاستیک را از نظر بریدگی ،سائیدگی و سایر صدمات احتمالی بررسی نمائید.سروالف (روزنه ورودی باد لاستیکها )را از نظر نشتی آزمایش شده.
لاستیکها را همچنین از نظر سایش غیر یکنواخت بررسی نمائیدو در صورت لزوم زوایای چرخهای جلو راتنظیم نمودهو یا لاستیکها را مطابق با جهت و دستورالعمل داده شده از طرف کارخانه سازنده جابجا نمائید.
قبل از خرید لاستیک به خصوص از نظر نوع،اندازه و کیفیت و موارد زیر مورد توجه قرار دهید:
۱- کیفیت و ظاهر هر چهار لاستیک باید مانند هم باشد.
۲- ابعاد لاستیکها باید متناسب با رینگ چرخها باشد.در این رابطه فروشندگان لاستیک جداول راهنمائی را در اختیار دارند،عدم تناسب اندازه های لاستیکبا رینگ چرخ باعث فرسایش سریع آن میگردد.
۳- قطر خارجی بزرگتر از اندازه معمول رینگ و لاستیک باعث از بین رفتن دقت سرعت سنج ،برهم خوردن تناسب ساعت دورانی موتور نسبت به سرعت خودرو،بالا رفتن مصرف سوخت و کم شدن شتاب اولیه خودرو میگردد.سازندگان لاستیک کلیه ابعاد آنها را برای جلوگیری از موارد ذکر شده دقیقا مورد بررسی قرار میدهند.
۴- لاستیک یدک (زاپاس) خودرو باید برای استفاده د رمسافتهای کوتاه و همراه با سرعت متوسط خودرو باشد.
۵- لاستیکها نباید د رهنگام دور زدن خودرو یا عبور از موانع و نیز در هنگام اعمال بار با بدنه قسمتهای اطراف خود(گلگیر) تماس پیدا نماید.
جابجایی لاستیکها:
برای سایش یکنواخت کلیه لاستیکها باید آنها را ÷س از طی (حدود ۱۰۰۰۰ کیلو متر) جابجا نمود.
و تایرهای کم باد در خودرو
پنچر شدن در واقع خروج هوای داخل لاستیکها میباشد که این امر میتواند در اثر وارد شدن میخ یا یک شی تیز به داخل تایر ،اتفاق بیفتدحتی اگر تایر نو باشد. لاستیکهایی که دارای بافت فولادی هستند در مقابل عوامل موجود درراه باعث بروز پنچری میشوند،مقاومت بیشتری از خود نشان خواهند داد.
اکثر مواقع پنچر شدن باعث کاهش فشار هوای داخل تایرها شده و آنها را از رینگ جدا می کند. میانگین عمر لاستیکها معمولا ۹۶۰۰۰ کیلومتر است ،ولی تحت شرایط زیر کاهش میابد،ترمزهای شدید،رانندگی در هوای گرم، رانندگی با سرعتهای زیاد،باشتاب زیاد شروع به حرکت کردن،رانندگی در راههای با شرایط بد.
هرگز زمان تعویض تایر را تا موقعی که کاملا سائیده و سطح آنها صاف شده و یا رویه آنها ترک خورده باشد به تعویق نیندازید.همواره با کنترل فشار هوای داخل لاستیکها، بالانس کردن لاستیکها و میزان کردن فرمان میتوان عمر لاستیکها را افزایش داده و از پنچر شدن آنها جلوگیری کرد.
برای تعویض لاستیک از روش زیر استفاده کنید:
۱- اگر خودروی شما دنده اتوماتیک است،دنده را در حالت پارک قرار دهید و اگر سیستم دنده دستی است،آنرا در وضعیت دنده عقب قرار دهید.فلاشر های عقب را روشن کرده و ترمز دستی رانیز بکشید.مطمئن شوید که همه سرنشینان از خودرو پیاده شده اندپس از آن در پست خودرو مثلث خطر و یااشیاء منعکس کننده نور قررار دهید بطوری که حداقل از ۴۵ متری قابل روئیت باشد.
برای آنکه مطمئن شوید که ماشین سر نخورده یا از روی جک نخواهد غلطید،یک تکه آجر سنگ یا چوب یا چوب چرخ به عنوان مانع در جلو یا عقب تایر ماشین بصورت مورب قرار دهید.گذاشتن مانع برای جلوگیری از حرکت در شیب است.در سطح صاف تفاوتی ندارد ولی بهتر است اگر چرخ عقب نیاز به تعویض دارد زیر چرخ جلو و اگر چرخ جلو نیاز به تعویض دارد زیر چرخ عقب گذاشته شود.
۳- جک را در محل مناسب خود که در راهنما خودرو مشخص کرده ، در زیر ماشین قرار دهید.به آرامی جک بزنید تا ماشین بلند شود. مطمئن شوید که جک به خوبی با ماشین در گیر شده است . جک زدن را تا جایی ادامه دهید که ماشین به اندازه کافی از زمین بلند شود و بتوان پیچهای لاستیکرا که در تماس با زمین است را باز کرد مراقب باشید در چنین وضعیتی هیچ قسمتی از بدن شما زیر خودرو قرار نگیرد.
اگر رینگ دارای قالپاق میباشد برای دسترسی به پیچها آنرا بردارید.همه ی پیچها را شل کنیدولی بطور کامل در نیاورید.اگر پیچها مدت زیادی است که باز نشده اند ممکن است باز نمودن آنها مشکل باشد.اگر روغن ترمز همراه خود دارید کمی از آنرا در روی پیچها (محل رزوه)بریزید و چند دقیقه صبر کنید.حتی اگر لازم باشد میتوان از فشار بدن و پاها نیز برای باز کردن پیچها و یا لوله ای به اندازه نیم متر که بتوان آنرا در داخل دسته آچار چرخ وارد نمود و استفاده کرد.پیچها را به صورت متقاطع و دایرهای باز کنید.
۵- جک زدن را ادامه دهید تا چرخ بطور کامل از روی زمین بلند شود. مهره ها را از روی پیچها باز کنید . لاستیک را بطوز کامل از محل خود در آورید و در محل امنی قرار دهید که در صورت در رفتن جک آسیبی به ماشین نرسد. سوراخهای رینگ زاپاس را در امتداد پیچها قرار داده و با کمی فشار و بهآرامی لاستیک را جا بزنید. پس از جا زدن لاستیکها مهره ها را ابتدا چند رزوه با دست ببندید که این کار باعث جلوگیری از هرز شدن رزوها میشود را با همان روش در جای خود قرار داده و بصورت یکی در میان و ضربدری با استفاده از آچار سفت کنید.
۶- برای سفت نمودن مهره ها ،اهرم جک را در جهت مخالف پیچانده و خودرو را پائئی بیاورید . مطمئن شوید که خودرو بطور کامل روی زمین قرار گرفته است.لاستیک پنچر را در پوشش زاپاس قرار دهید. پس از اتمام کار اشیائی را که محض اطمینان در جلویا عقب خودرو قرار داده اید بردارید.
*- اکثر لاستیکها ی زاپاس برای حداکثر سرعت ۸۰ کیلومتر در ساعت طراحی شدهاند و حرکت با سرعتی بیش از آن میتواند خطر آفرین باشد و به هیچ عنوان توصیه نمیشود. 
نکات مهم هنگام آتش سوزی خودرو
هر نوع بوی دود که از زیر در پوش موتور و قسمت موتور یا از قسمت سرنشینان به مشام برسد میتواند نشانه ای ازآتش سوزی باشد.
- اگر در حین حرکت هستید و چنین اتفاقی بیافتد سریعا در محل امن و بازی که خالی از مردم باشد کناری بکشید و توقف کنید.موتور را خاموش کرده و همه سرنشینان را از اتومبیل خارج کنید،مخصوصا اطفال و افرادی که محدودیت، حرکت دارند.
- در صورتیکه آتش سوزی نزدیک مخزن سوخت ماشین است به اندازه کافی از ماشین فاصله بگیرید و آتش نشانی را خبر کنیدو اگر آتش سوزی از باک ماشین فاصله دارد یا سرنشینی در خودروبه دام افتاده باید سعی کنید تا آتش را کنترل کنید.
هرگز برای ماشینی که دچار آتش سوزی شده است از آب استفاده نکنید .در صورتیکه که آتش سوزی در اثر سوختن گازوئیل یا روغن باشد آتش در روی آب شناور شده و گسترش خواهد یافت.
- اگر کپسول آتش نشانی شیمیایی خشک در ماشین ندارید میتوانید با پرتاب کردن،خاک،ماسه،برف یا پتوی بزرگ یا لباس در روی آتش آنرا خاموش کنید.
نکته:

افراد غیر متبحر نبایدسعی در خاموش کردن آتش داشته باشند و باید منتظر افراد ماهر و حرفه ای بود مگر آنکه شخص در داخل آتش به دام افتاده باشد. بع یاد داشته باشید آتش سوزی میتواند جراحات عمیقی به انسان وارد کند و آنرا نمیتوان عوض کرد در حالی که ماشین را میتوان تعویض نمود.

 

نکات مهم در حین تصادف
هنگامیکه دچار یک تصادف شدید و آسیب جدی شدید ،لازم است اقداماتی را به منظور جلوگیری از بروز آسیب بیشتر انجام دهید مراحل اساسی که در هر مرحله باید اتخاذ شوند عبارتند از:

 

1- حفظ صحنه تصادف
۲- آگاه کردن مراجع ذیصلاح
۳- مراقبت نمودن از مجروحین
 اولین اقدامی که باید در یک صحنه تصادف انجام گیرد جلوگیری از وقوع تصادف دیگر در همان محل است. برای محافظت نمودن از منطقه تصادف به موارد زیر توجه کامل نمائید:
- اگر وسیله نقلیه شما دچار تصادف شد سعی کنید آنرا به منتهی الیه سمت راست انتقال دهید.این امر به جلوگیری از وقوع تصادف دیگر کمک خواهدنمود و اجازه خواهد داد تا ترافیک روان شود.
- اگر شما در حال توقف کردن برای کمک هستید در محلی دور از تصادف پارک کنید .منطقه حوالی نزدیک تصادف برای وسایل نقلیه امدادی مورد نیاز خواهد بود.
- فلاشرهای خودرو خود را روشن کنید.
- مثلثهای باز تابنده هشدار را برای هشدار دادن به سایرین در جاده مستقر کنید. اطمینان حاصل کنید که این علائم توسط رانندگان دیگر برای جلوگیری از تصادف قابل رویت هستند.
- در صورتیکه تلفن همراه در اختیار دارید قبل از پیاده شدن از وسیله نقلیه با وسایل نقلیه امدادی تماس بگیرید و در غیر اینصورت تا زمانیکه صحنه بعد از تصادف به طور مناسب محافظت شده باشد منتظر بمانید. سپس با پلیس تماس گرفته و یا شخصی را برای تلفن زدن بفرستید،سعی کنید موقعیت دقیق خودرا مشخص کنید بطوریکه بتوانید نشانی دقیق خود را بطور دقیق ارائه کنید.
- اگر یک شخص متخصص امداد در تصادف باشد و به مجروحین کمک کند وظیفه شماست که در کناری بایستید مگر اینکه از شما خواسته شود تا به او کمک کنید در غیر اینصورت هر کاری را که میتواند برای کمک کردن به اشخاص مجروح انجام دهید.بطور مثال در صورت بر خورد با فردی که با شدت مجروح شده سعی کنید او را حرکت ندهید مگر اینکه خطر آتش گرفتگی یا خودروهای در حال تردد این کار را ایجاب کند.خونریزی شدید فرد مصدوم را بوسیله واردکردن فشار بر زخم متوقف کنید و در نهایت بدن فرد مجروح را گرم نگه دارید.
بررسی مساله الودگی هوا

تعریف محیط زیست بر اساس ماده ۲ کنوانسیون مسئولیت مدنی خسارات ناشی از اعمال خطرناک در آن به شرح زیرمیباشد:
۱- منابع طبیعی اعم از تجدیدپذیر و غیرقابل تجدید مانند هوا آب خاک و کلیه جانوران و گیاهان و تاثیر متقابل این عوامل بر یکدیگر
۲- اموال و دارایهایی که جزء میراث فرهنگی میباشد
۳- مناظر و چشم اندازهای ویژه
اصل پنجاهم قانون اساسی
در جمهوری اسلامی ،حفاظت محیط زیست که نسل امروز و نسل های بعد باید در آن حیات اجتماعی رو به رشدی داشته باشند وضیفه عمومی تلقی میگردد .از اینرو فعالیتهای اقتصادی و غیر آن که با آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران آن ملازمه پیدا کند، ممنوع است.
قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا مصوب ۳/۱۱/۱۳۷۴
ماده یک: جهت تحقق اصل پنجاهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و به منظور پاک سازی و حفاظت هوا از آلودگیها ،کلیه دستگاهها و موسسات و کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی موظفند که سیاستهای در این قانون را رعایت کنند.
ماده دو: اقدام به هر عملی که موجبات آلودگی هوا عبارت است از:
وجود و پخش یک یا چند آلوده کننده اعم از جامد،مایع،گاز، تشعشع پرتوزا و غیر پرتو زا در هوای آزادبه مقدار و مدتی که کیفیت آن را به طوریکه زیان آور برای انسان و سایر موجودات زنده و یا گیاهان و یا آثار و ابنیه باشد تغییر دهد.

 

ماده ۳:
منابع آلوده کننده هوا که تحت مقررات این قانون قرار دارند به سه دسته زیر طبقه بندی می شوند:
الف – وسایل نقلیه موتوری .
ب – کارخانجات و کارکاهها و نیروگاهها.
ج – منابع تجاری و خانگی و منابع متفرقه.
 

ماده ۴:
استفاده از وسایل نقلیه موتوری که بیش از حد مجاز مقرر دود وآلوده کننده های دیگری وارد هوای آزاد نمایند ممنوع است حد مجاز خروجی وسایل نقلیه موتوری توسط سازمان محیط زیست با همکاری وزارت صنایع تعیین و به تصویب شورای عالی حفاظت محیط زیست میرسد.
ماده ۵ :

 

هر وسیله نقلیه موتوری که به کار گرفته میشود باید دارای گواهینامه مخصوص مبنی بر رعایت حد مجاز خروجی آلوده کنند های هوا باشد.دارندگان وسیله نقلیه موتوری مکلفند همه ساله وسایل نقلیه خود رادر مراکز مورد تائید سازمان محیط زیست که توسط شهرداریها ایجاد میگردد تحت آزمایش و معاینه قرار داده و گواهینامه مبنی بر رعایت حد مجازآلودگی را دریافت نمایند. در غیراین صورت از تردد وسلیل نقلیه فاقد گواهینامه مذکور به ترتیبی که در آیین نامه اجرائی این قانون تعیین میشود جلوگیری خواهد شد.
ماده ۶ :

شهرداری ها ، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، وزارتخانه ها و سازمانهای ذی ربط موظفند نحوه تردد وسایل نقلیه موتوری و سیستم حمل و نقل شهری را به صورتی طراحی و سازمان دهند که ضمن کاهش آلودگی هوا جوابگوی سفرهای روزانه شهری باشد.
ماده ۷:
در مواقع اضطراری که بعلت کیفیت خاص جوی، آلودگی هوای شهرها به حدی برسد که به تشخیص وزارت بهداشت،سازمان حفاظت محیط زیست با همکاری وزارت کشور (شهرداری ها و نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران)ممنوعیت ها یا محدودیت های موقت زمانی،مکانی و نوعی رابرای منابع آلوده کننده برقرار نموده و بلافاصله مراتب را از طریق رسانه های همگانی به اطلاع عموم خواهد رسانید.
با بر طرف شدن وضعیت اضطراری و کاهش آلودگی هوا، سازمان نیبت به رفع ممنوعیت و محدودیت با احتراق وسایل نقلیه از قبیل کاربراتور و فیلتر مستلزم رعایت استانداردهای حفاظت محیط زیست میباشد.
ماده۸:
ساخت و تولید و ورود وسایل نقلیه موتوری و همچنین موتور و سایر قطعات مرتبط با احتراق وسایل نقلیه از قبیل کاربراتور و فیلتر مستلزم رعایت استانداردهای حفاظت محیط زیست می باشد.
ماده ۹:
وزارت صنایع موظف است سیاستها و برنامه های تولیدی واحدها و شرکتهای تابعه تولید وسایل نقلیه موتوری خود را به نحوی تنظیم نماید که اولا تولید وسایل تولید با موتورها و قطعات غیر استاندارد صورت نپذیرد.ثانیاًدر برنامه تولید وسایل نقلیه و حمل ونقل عمومی را در اولویت قرار دهد.ثالثاً طراحی و ساخت اتومبیل ها به نحوی صورت گیرد که حتی المقدور امکان استفاده از گاز هم وجود داشته باشد.
ماده ۱۰:
شماره گذاری هر نوع وسیله نقلیه موتوری مستلزم رعایت استانداردهای موضوع ماده ۸ این قانون میباشد.
ماده ۱۱:
استانداردهای موضوع مواد۸ و۹ این قانون توسط سازمان حفاظت محیت زیست با همکاری وزارت صنایع ،وزارت نفت وموسسات تحقیقاتی ذیصلاح تهیه و به تصویب هیات وزیران خواهد رسید.

آلودگی ترافیک

منظور از آلودگی ترافیک لطمات و خساراتی است که ترافیک وسایل نقلیه بخصوص در شهرها و مناطق شهری ،بر پیکر محیط زیست وموجودات زنده وارد میسازد.
آلودگی ترافیکی در چهار دسته قابل بررسی است:

آلودگی هوا:

آلودگی هوا آلودگی هوای ناشی از وسایل نقلیه موتوری،سهم زیادی از آلودگی ترافیک شهری را تشکیل میدهد.که در شهر تهران عمده آلودگی هوا ناشی از تردد وسایل نقلیه است.
ترافیک جاده ای علاوه بر ایجاد آلودگی هوا در سطح یک منطقه باعث افزایش آلوده سازی هوا در سطح جهانی میشود.دود ناشی از تحرک اتومبیلهایی که سیستم موتور آنها از نوع احتراقی داخلی است شامل شیمیایی متعددی است.مهمترین آنهاکه در زمره آلاینده های محلی طبقه بندی میشوند میتوان از عناصر زیرنام برد:
منواکسید کربنco :
منو اکسید کربن یک گاز بیرنگ و بدون بو است که میتوان اثرات زیان آور جدی بر سلامتی انسان داشته باشد.اثر مسموم کندگی این گاز به حدی است که بسهولت با هموگلوبین خون در مقایسه با اکسیژن ترکیب میشود.
دی اکسید ازت NO2 :
این گاز به رنگ قرمز – قهوه ای با بوی زننده است که میتواند به بروز ناراحتی های تنفسی منجر گردد. کودکان و مبتلایان به ناراحتی های تنفسی،بیشتر در معرض آسیب پذیری هستند.گردو غباری که در سطح راه وجود دارد،به خودی خود ،در بروز سرطان تاثیر زیادی ندارد،ولی هنگامیکه با مواد خروجی از اگزوز ترکیب میشود،این احتمال افزایش میابد.لاستیک های یخ شکن ،میزان غبار آغشته به خروجی های اگزوز را ۵ الی ۶ مرتبه افزایش میدهد.
آلودگی شنیداری:
منظور از آلودگی شنیداری،آلودگی ناشی از سروصدا میباشد.به طور کلی،صدارایک صوت ناخوشایند تلقی کرده اند.
بوق اتومبیل ، صدای حرکت اتومبیل در بزرگراه ، صدای هواپیما و  صدای حرکت قطار نمونه ای از صدای ناشی ازترافیک میباشد.واحد اندازه گیری شدت صدا دسی بل db(A) میباشد.کارشناسان معتقدند که حداکثر شدت قابل برای گوش انسان ۶۵ دسی بل است. 
آلودگی دیداری:
در بافت ترافیک مقصود از اصطلاح آلودگی دیداری عموما یک تاثیر عینی نامطلوب است که ناشی از حضور وسایل نقلیه میباشد.اتومبیل و راه به خودی خود آلاینده دیداری محسوب نمیشوند ولی در شرایطی که مجموعه وسایل نقلیه و راهها به عنوان صحنه یا منظره،با معیارهای بیننده ادغام میشودو قضاوت وی را در قالب یک تاثیر نامطلوب شکل میبخشد،به آن آلودگی اطلاق می شود.
موانع :
منظور از موانع مجموعهای از عوامل است که بر تجربه افراد در رابطه با راهها و ترافیک تاثیر میگذارد و سبب نگرش آنها نسبت به راه و ترافیک به صورت مانع تلقی گردد.
مثال:
در شرایطی که یک راه حجم ترافیک بالایی را از خود عبور میدهد و یا هنگامی که وضعیت ترافیک پیچیده است،برای تعدادی از مردم مشکل است که ÷یاده جابجا شوند،این امر به عنوان یک مانع شناخته میشود.
جهت بهبود کیفیت هوا و کاهش میزان آلایندهای ناشی از سیستم حمل ونقل موارد ذیل پیشنهاد میگردد:
۱- گسترش حمل و نقل ریلی
۲- بهبود وضعیت فنی شبکه و ناوگان ترابری
۳- حذف سفرهای زاید از طریق رشد فرهنگ عمومی و تبلیغات رسانه های گروهی
۴- استفاده از استاندارهای جدید
۵- جایگزین کردن انرژیهای پاک در حمل و نقل نظیر پیل سوختی و گاز طبیعی و انرژیهای تجدید شونده.
نکته:

تاکید بر این نکته ضروری است که اقدام در جهت کاهش ضایعات ترافیک مربوط به تندرستی انسان و موجودات زنده از آنچنان اهمیتی برخوردار است که تحقیقات گئناگونی در کشورهای پیشرفته در این زمینه در جریان است.
حوادث‌ رانندگی‌
شدت‌ حوادث‌ رانندگی‌ از سقوط‌ دوچرخه‌ تا تصادف‌ شدید با اتومبیل‌، متفاوت‌ است‌. محل‌ حادثه‌ اغلب‌ به‌ دلیل‌ ترافیک‌ در حال‌ حرکت‌، پر از خطرهای‌ جدی‌ است‌. بی‌خطر کردن‌ محل‌ حادثه‌ قبل‌ از حاضر شدن‌ بر سر مصدومان‌، بسیار حیاتی‌ است‌. این‌ اقدام‌ به‌ شما امکان‌ می‌دهد که‌ از خود، مصدوم‌ و سایر افراد عبورکننده‌ از جاده‌، حفاظت‌ کنید. به‌ محض‌ بی‌خطر شدن‌ محل‌، به‌ سرعت‌ وضعیت‌ مصدومان‌ را ارزیابی‌ کرده‌، درمان‌ را اولویت‌بندی‌ کنید. به‌ مصدومانی‌ که‌ به‌ کمک‌های‌ اورژانس‌ نیاز دارند، قبل‌ از دیگران‌ رسیدگی‌ کنید.
بی‌خطر کردن‌ محل‌
- ابتدا از امنیت‌ خود مطمئن‌ شوید و از انجام‌ کاری‌ که‌ ممکن‌ است‌ شما را به‌ مخاطره‌ بیندازد، پرهیز کنید.
-
اتومبیل‌ خود را در محلی‌ امن‌ و کاملاً با فاصله‌ نسبت‌ به‌ محل‌ حادثه‌ پارک‌ کنید و چراغ‌های‌ خطر آن‌ را به‌ حالت‌ چشمک‌زن‌ قرار دهید.
-
هرگز در عرض‌ یک‌ جاده‌ عریض‌ ندوید.
-
در شب‌، لباسی‌ بپوشید یا چیزی‌ حمل‌ کنید که‌ روشن‌ یا منعکس‌کننده‌ نور باشد و از چراغ‌قوه‌ استفاده‌ کنید. پس‌ از انجام‌ موارد فوق‌، احتیاط‌های‌ کلی‌ زیر را رعایت‌ کنید:
-
چند ناظر را برای‌ هشدار دادن‌ به‌ سایر رانندگان‌ و کاستن‌ از سرعت‌ آنها روانه‌ کنید.
-
حداقل‌ به‌ فاصله‌ 45 متر از محل‌ حادثه‌ در هر دو طرف‌ آن‌، مثلث‌ یا چراغ‌ هشداردهنده‌ قرار دهید.
موتور تمام‌ وسایل‌ نقلیه‌ آسیب‌دیده‌ را خاموش‌ کرده‌، در صورت‌ امکان‌، مخزن‌ سوخت‌ را در ماشین‌های‌ دیزلی‌ و موتور سیکلت‌ها خاموش‌ کنید.
-
وسیله‌ نقلیه‌ را بی‌حرکت‌ کنید. اگر وسیله‌ نقلیه‌ روی‌ چهارچرخ‌ است‌، ترمز دستی‌ را کشیده‌، اتومبیل‌ را در دنده‌ قرار دهید و یا چند قطعه‌ سنگ‌ بزرگ‌ را درست‌ در جلوی‌ چرخ‌ها بگذارید. اگر وسیله‌ نقلیه‌ چپ‌ کرده‌ است‌، سعی‌ نکنید آن‌ را برگردانید اما از واژگون‌ شدن‌ آن‌ پیشگیری‌ کنید.
-
مراقب‌ خطرهای‌ فیزیکی‌ باشید. اطمینان‌ حاصل‌ کنید کسی‌ سیگار نمی‌کشد. گروه‌ خدمات‌ اورژانس‌ را از وجود خطوط‌ نیروی‌ آسیب‌دیده‌، سوخت‌ پخش‌ شده‌ و هرگونه‌ وسیله‌ نقلیه‌ای‌ که‌ نشانه‌ «خطر شیمیایی‌» دارد، آگاه‌ سازید.
                    
نشانه‌های‌ خطر شیمیایی‌ پلاک‌ خطر شیمیایی‌ (شکل‌ زیر) نشان‌ می‌دهد که‌ وسیله‌ نقلیه‌ در حال‌ حمل‌ یک‌ ماده‌ خطرناک‌ است‌. ماهیت‌ این‌ خطر بالقوه‌ با یک‌ نشانه‌ (شکل‌های‌ سمت‌ راست‌) مشخص‌ می‌شود. خدمات‌ اورژانس‌ قادر به‌ تفسیر این‌ اطلاعات‌ خواهد بود.
مواد خطرناک‌
در هر حادثه‌ (رانندگی‌) ممکن‌ است‌ عوارضی‌ مثل‌ ریزش‌ مواد خطرناک‌ یا فرار گازهای‌ سمی‌ رخ‌ دهد. ناظران‌ را از صحنه‌ حادثه‌ دور کرده‌، موافق‌ جریان‌ باد بایستید. به‌ علامت‌های‌ «خطر شیمیایی‌» روی‌ وسایل‌ نقلیه‌ توجه‌ کرده‌، گروه‌ خدمات‌ اورژانس‌ را در جریان‌ قرار دهید. اگر در مورد امنیت‌ خود یا مفهوم‌ یک‌ نشانه‌ مشکوک‌ هستید، از محل‌ فاصله‌ بگیرید. در صورتی‌ که‌ ریزش‌ مواد وجود دارد و یا روی‌ نوار بالا و چپ‌ علامت‌ «خطر شیمیایی‌» حرف‌ « E » به‌ چشم‌ می‌خورد (حرف‌ « E » به‌ معنای‌ خطر امنیت‌ عمومی‌ است‌)، به‌ دقت‌ مراقب‌ اوضاع‌ باشید.
بررسی‌ وضعیت‌ مصدومان‌
به‌ سرعت‌ تمام‌ مصدومان‌ را ارزیابی‌ کنید. اگر بیش‌ از یک‌ مصدوم‌ وجود دارد، ابتدا به‌ آنهایی‌ که‌ ممکن‌ است‌ آسیب‌های‌ تهدیدکننده‌ حیات‌ (مثل‌ سوختگی‌ یا زخم‌ شدید) داشته‌ باشند، رسیدگی‌ کنید. در صورت‌ امکان‌، مصدومان‌ را در همان‌ وضعیتی‌ که‌ با آنها مواجه‌ شدید، درمان‌ کنید؛ تنها در صورتی‌ که‌ مصدومی‌ در خطر باشد یا به‌ منظور ارایه‌ درمان‌ نجات‌بخش‌، می‌توانید وی‌ را جابه‌جا کنید. محل‌ را به‌طور کامل‌ جستجو کنید تا از مصدومانی‌ که‌ به‌ مناطق‌ دورتر پرتاب‌ شده‌اند یا از آنهایی‌ که‌ به‌ خاطر منگی‌، بی‌هدف‌ حرکت‌ کرده‌ و از محل‌ دور شده‌اند، غفلت‌ نکرده‌ باشید. اگر مصدومی‌ در داخل‌ یا زیر یک‌ وسیله‌ نقلیه‌ گیر افتاده‌ است‌، به‌ کمک‌ خدمات‌ آتش‌نشانی‌ و نجات‌ احتیاج‌ خواهید داشت‌. بنابراین‌ در اسرع‌ وقت‌ با این‌ مراکز تماس‌ بگیرید.
                                  
نحوه‌ برخورد با مصدومان‌ داخل‌ وسیله‌ نقلیه‌:
در زمانی‌ که‌ شما مصدوم‌ را از نظر وجود آسیب‌های‌ بالقوه‌ تهدیدکننده‌ حیات‌ ارزیابی‌ می‌کنید، ناظران‌ می‌توانند با نگه‌ داشتن‌ سر مصدوم‌، به‌ شما کمک‌ کنند.
در برخورد با یک‌ مصدوم‌، ابتدا یک‌ ارزیابی‌ اولیه‌ انجام‌ دهید و در صورت‌ امکان‌، به‌ آسیب‌های‌ تهدیدکننده‌ حیات‌ رسیدگی‌ کنید. در مورد هر مصدومی‌ که‌ در حوادث‌ رانندگی‌ آسیب‌ دیده‌ است‌، همیشه‌ فرض‌ کنید که‌ آسیب‌ گردن‌ (نخاع‌) وجود دارد و سر مصدوم‌ را تا رسیدن‌ نیروهای‌ کمکی‌، با دست‌ نگه‌ دارید. در مدتی‌ که‌ منتظر رسیدن‌ کمک‌های‌ تخصصی‌ هستید، علایم‌ حیاتی‌ مصدوم‌ (سطح‌ پاسخ‌دهی‌، نبض‌ و تنفس‌) را کنترل‌ و ثبت‌ کنید .
                  
نحوه‌ برخورد با مصدومان‌ روی‌ جاده‌:
پس‌ از اطمینان‌ از بی‌خطر بودن‌ اوضاع‌، مصدوم‌ را از نظر وجود آسیب‌های‌ تهدیدکننده‌ حیات‌ بررسی‌ کنید. مصدوم‌ را فقط‌ در صورتی‌ می‌توانید جابه‌جا کنید که‌ کاملاً ضرورت‌ داشته‌ باشد.
هشدار!
مصدوم‌ را حرکت‌ ندهید مگر وقتی‌ که‌ قطعاً ضرورت‌ داشته‌ باشد.
اگر لازم‌ باشد مصدوم‌ را حرکت‌ دهید، روش‌ مورد استفاده‌ برای‌ جابه‌جا کردن‌ مصدوم‌ بسته‌ به‌ وضعیت‌ وی‌ و نیز وجود یا عدم‌ وجود نیروهای‌ کمکی‌، فرق‌ می‌کند (مبحث‌ « جابه‌جا کردن‌ بیماران‌ » را ببینید).
از یک‌ ناظر بخواهید که‌ موقعیت‌ وسیله‌ نقلیه‌ و مصدوم‌ را نشانه‌گذاری‌ کند؛ این‌ اطلاعات‌ برای‌ پلیس‌ مفید است‌.
این‌ مباحث‌ را هم‌ ببینید:
‌ارزیابی‌ اولیه‌،  شکستگی استخوان ، آسیب‌ ستون‌ فقرات‌
ارزیابی اولیه
   .
 

 

شکستگی‌ استخوان‌
تورم‌ و کبودی‌ در موضع‌ آسیب‌
درد و اشکال‌ در حرکت‌ دادن‌ قسمت‌ آسیب‌دیده‌ ممکن‌ است‌ موارد زیر وجود داشته‌ باشند:
خم‌ شدن‌، پیچش‌ یا کوتاه‌ شدن‌ یک‌ اندام‌
جراحت‌ (احتمالاً همراه‌ با بیرون‌زدگی‌ دو انتهای‌ استخوانی‌)
موارد احتیاط‌
اگر نیروهای‌ امداد پزشکی‌ در راه‌ هستند، از باندپیچی‌ کردن‌ محل‌ آسیب‌ خودداری‌ کنید.
از حرکت‌ دادن‌ غیرضروری‌ اندام‌ آسیب‌ دیده‌ خودداری‌ کنید.
مصدوم‌ مشکوک‌ به‌ شکستگی‌ استخوان‌ را از خوردن‌، نوشیدن‌ یا سیگار کشیدن‌ منع‌ کنید.
عملیات
قسمت‌ آسیب‌ دیده‌ را ثابت‌ کنید و نگه‌ دارید. محل‌ آسیب‌ را به‌ کمک‌ بالشتک‌ محافظت‌ کنید. مصدوم‌ را به‌ بیمارستان‌ منتقل‌ کنید ‌
1) قسمت‌ آسیب‌ دیده‌ را ثابت‌ کنید و نگه‌ دارید.
نواحی‌ قبل‌ و بعد از موضع‌ مبتلا را در وضعیتی‌ که‌ کاملاً برای‌ بیمار راحت‌ باشد،
                                    
2)محل‌ آسیب‌ را به‌ کمک‌ بالشتک‌ محافظت‌ کنید.
بالشتک‌هایی‌ (مثل‌ چند حوله‌ و بالش‌) در اطراف‌ محل‌ آسیب‌ دیده‌ قرار دهید و آنها را در محل‌ خود نگه‌ دارید.
اگر جراحت‌ باز وجود دارد، با استفاده‌ از یک‌ پانسمان‌ استریل‌ بزرگ‌ یا یک‌ تکه‌ پارچه‌ تمیز بدون‌ کرک‌ روی‌ آن‌ را بپوشانید و به‌ کمک‌ پیچیدن‌ باند (دور این‌ لایه‌ پوششی‌) آن‌ را در محل‌ نگه‌ دارید
                                      
3) مصدوم‌ را به‌ بیمارستان‌ منتقل‌ کنید.
در صورت‌ لزوم‌، آمبولانس‌ درخواست‌ کنید.
در صورت‌ بروز شوک‌ ، به‌ درمان‌ آن‌ بپردازید.
علایم‌ حیاتی‌ (سطح‌ پاسخ‌دهی‌، نبض‌ و تنفس‌) را کنترل‌ و ثبت‌ کنید.
                                    
آسیب‌های‌ وارد بر ستون‌ فقرات‌ می‌توانند یک‌ یا چند قسمت‌ از پشت‌ و یا گردن‌ استخوان‌ها ( مهره‌ها ) ، دیسک‌های‌ جداکننده‌ مهره‌ها، عضلات‌ و رباط‌های‌ اطراف‌ یا نخاع‌ و شاخه‌های‌ عصبی‌ که‌ از آن‌ جدا می‌شوند را درگیر کنند. جدی‌ترین‌ خطر همراه‌ با آسیب‌ ستون‌ فقرات‌، صدمه‌ به‌ نخاع‌ است‌. چنین‌ آسیبی‌ ممکن‌ است‌ سبب‌ از دست‌ رفتن‌ توان‌ حرکتی‌ و یا حس‌ در نواحی‌ پایین‌تر از قسمت‌ آسیب‌دیده‌ شود. نخاع‌ یا ریشه‌های‌ عصبی‌ در صورتی‌ که‌ توسط‌ دیسک‌ دررفته‌ یا جابه‌جا شده‌ و یا در اثر قطعات‌ استخوان‌ شکسته‌ شده‌، تحت‌ فشار قرار گیرند، ممکن‌ است‌ دچار صدمات‌ موقتی‌ شوند. در صورتی‌ که‌ نخاع‌ به‌طور کامل‌ یا ناکامل‌ قطع‌ شود، صدمات‌ احتمالاً پایدار و دایمی‌ خواهند بود.
چه‌‌وقت به ‌آسیب‌ ستون‌فقرات‌ مشکوک‌می‌شویم‌؟
روش‌ ایجاد آسیب‌، مهم‌ترین‌ شاخص‌ است‌. در صورتی‌ که‌ نیروهای‌ غیرطبیعی‌ به‌ پشت‌ یا گردن‌ وارد شده‌ باشند (به‌ خصوص‌ اگر مصدوم‌ از اختلال‌ حس‌ یا حرکت‌ شاکی‌ باشد)، همواره‌ به‌ آسیب‌ ستون‌ فقرات‌ مشکوک‌ شوید. اگر در حادثه‌ موردنظر، مصدوم‌ شدیداً به‌ جلو و عقب‌ خم‌ شده‌ یا ستون‌ فقرات‌ دچار پیچش‌ شده‌ است‌، باید فرض‌ کنید که‌ او مبتلا به‌ آسیب‌ ستون‌ فقرات‌ است‌. خصوصاً باید دقت‌ کنید که‌ همواره‌ از حرکت‌ دادن‌ غیرضروری‌ سر و گردن‌، اجتناب‌ کنید. اگرچه‌ آسیب‌ نخاع‌ ممکن‌ است‌ در غیاب‌ صدمه‌ به‌ مهره‌ها روی‌ دهد، شکستگی‌ ستون‌ فقرات‌ به‌ شدت‌ این‌ خطر را افزایش‌ می‌دهد. مناطقی‌ که‌ بیش‌ از سایر نقاط‌ آسیب‌پذیر هستند، عبارتند از استخوان‌های‌ گردن‌ و کمر.
                                     
ساختار ستون‌ فقرات‌ نخاع‌ توسط‌ مهره‌ها (استخوان‌های‌ پشت‌) محافظت‌ می‌شود. وارد آمدن‌ آسیب‌ به‌ یک‌ مهره‌ یا یک‌ دیسک‌ بین‌ مهره‌ای‌ ممکن‌ است‌ به‌ ریشه‌های‌ عصبی‌ که‌ از نخاع‌ خارج‌ می‌شوند یا به‌ خود طناب‌، صدمه‌ برساند.
تشخیص
اگر مهره‌ها آسیب‌ ببیند.
ممکن‌ است‌ موارد زیر وجود داشته‌ باشند:
-
درد در گردن‌ یا پشت‌ در محل‌ آسیب‌؛ ممکن‌ است‌ سایر آسیب‌های‌ دردناک‌تر، این‌ درد را مخفی‌ کنند.
-
وجود حالت‌ پلکانی‌، نامنظمی‌ یا انحراف‌ در انحنای‌ طبیعی‌ ستون‌ فقرات‌
- حساسیت‌ در پوست‌ روی‌ ستون‌ فقرات‌ اگر نخاع‌ آسیب‌ ببیند، ممکن‌ است‌ موارد زیر وجود داشته‌ باشند:
-
از دست‌ دادن‌ حس‌ یا حس‌ غیرطبیعی‌ (مثلاً احساس‌ سوختن‌ یا گزگز و مورمور). مصدوم‌ ممکن‌ است‌ ذکر کند که‌ اندام‌هایش‌ خشک‌، سنگین‌ یا فاقد مهارت‌های‌ گذشته‌ هستند.
-
از دست‌ دادن‌ کنترل‌ مثانه‌ و یا روده‌
- مشکلات‌ تنفسی‌
برخی‌ از علل‌ آسیب‌ ستون‌ فقرات‌
هریک‌ از شرایط‌ زیر باید وجود آسیب‌ احتمالی‌ ستون‌ فقرات‌ را به‌ شما هشدار دهد:
-
سقوط‌ از ارتفاع‌
- سقوط‌ به‌ دلیل‌ عدم‌ داشتن‌ مهارت‌ حین‌ ورزش‌هایی‌ مثل‌ ژیمناستیک‌ یا آکروبات‌
- شیرجه‌ زدن‌ به‌ داخل‌ یک‌ استخر کم‌عمق‌ و برخورد با کف‌ آن‌
- پرتاب‌ شدن‌ از روی‌ اسب‌ یا موتورسیکلت‌
- کاهش‌ ناگهانی‌ سرعت‌ در داخل‌ یک‌ وسیله‌ نقلیه‌
- افتادن‌ یک‌ جسم‌ سنگین‌ به‌ روی‌ بدن‌
- آسیب‌ به‌ سر یا صورت‌
مباحث‌ زیر را هم‌ ببینید:
آسیب‌ سر ، اختلال‌ هوشیاری‌ ، روش‌های‌ ایجاد آسیب‌ .

‌اهداف‌
پیشگیری‌ از آسیب‌های‌ بیشتر
فراهم‌ کردن‌ شرایط‌ انتقال‌ فوری‌ به‌ بیمارستان‌
احتیاط‌!
موقعیت‌ مصدوم‌ را نسبت‌ به‌ حالتی‌ که‌ او را یافتید تغییر ندهید مگر آنکه‌ در معرض‌ خطر باشد.
اگر جابه‌جا کردن‌ مصدوم‌ ضروری‌ است‌، از روش‌ چرخاندن‌ مثل‌ الوار استفاده‌ کنید. روش‌ دیگر آن‌ است‌ که‌ از بیماربر ارتوپدی‌ استفاده‌ کنید.
مصدوم‌ هوشیار است‌
1)به‌ مصدوم‌ اطمینان‌ خاطر بدهید و به‌ او توصیه‌ کنید که‌ حرکت‌ نکند. با مرکز اورژانس‌ تماس‌ بگیرید و آمبولانس‌ درخواست‌ کنید.
۲)پشت‌ سر مصدوم‌ زانو بزنید. دو طرف‌ سر مصدوم‌ را محکم‌ بگیرید به‌ طوری‌ که‌ دستان‌ شما روی‌ گوش‌های‌ او قرار بگیرد. گوش‌ها را کاملاً نپوشانید (مصدوم‌ باید همچنان‌ قادر به‌ شنیدن‌ سخنان‌ شما باشد). سر مصدوم‌ را در
وضعیت‌ خنثی‌ (که‌ در آن‌، سر، گردن‌ و ستون‌ فقرات‌ همراستا هستند) ثابت‌ کنید و نگه‌ دارید. کم‌ضررترین‌ وضعیت‌ سر در یک‌ مصدوم‌ مشکوک‌ به‌ آسیب‌ ستون‌ فقرات‌، همین‌ حالت‌ است‌.
                    
هشدار!
اگر مشکوک‌ به‌ آسیب‌ گردن‌ هستید، از یک‌ امدادگر بخواهید که‌ در زمانی‌ که‌ شما سر مصدوم‌ را در وضعیت‌ خنثی‌ نگه‌ داشته‌اید، چند پتو، حوله‌ یا لباس‌ لوله‌ شده‌ را در دو طرف‌ سر او قرار دهد. تا زمانی‌ که‌ نیروهای‌ خدمات‌ پزشکی‌ اورژانس‌ مسؤولیت‌ را بر عهده‌ بگیرند، همچنان‌ سر و گردن‌ مصدوم‌ را در تمام‌ لحظات‌ ثابت‌ نگه‌ دارید.
                                      
3)همچنان‌ سر مصدوم‌ را تا رسیدن‌ نیروهای‌ خدمات‌ پزشکی‌ اورژانس‌ و قبول‌ مسؤولیت‌ توسط‌ آنها و بدون‌ توجه‌ به‌ مدت‌ زمانی‌ که‌ ممکن‌ است‌ این‌ کار طول‌ بکشد، در وضعیت‌ خنثی‌ نگه‌ دارید. از یک‌ امدادگر بخواهید که‌ علایم‌ حیاتی‌ (سطح‌ پاسخ‌دهی‌، نبض‌ و تنفس‌) را کنترل‌ و ثبت‌ کند.

 اهداف‌
باز نگه‌ داشتن‌ راه‌ تنفسی‌
در صورت‌ لزوم‌، احیای‌ مصدوم‌
پیشگیری‌ از صدمات‌ بیشتر نخاع‌
فراهم‌ کردن‌ شرایط‌ انتقال‌ فوری‌ به‌ بیمارستان‌
مصدوم‌ بی‌هوش‌ است‌
1)پشت‌ سر مصدوم‌ زانو بزنید. با قرار دادن‌ دستان‌ خود روی‌ گوش‌های‌ مصدوم‌، دو طرف‌ سر او را محکم‌ بگیرید. سر مصدوم‌ را در وضعیت‌ خنثی‌ (که‌ در آن‌، سر، گردن‌ و ستون‌ فقرات‌ همراستا هستند) ثابت‌ کنید و نگه‌ دارید.
۲)در صورت‌ لزوم‌، با استفاده‌ از روش‌ «بالا راندن‌ فک‌» راه‌ تنفسی‌ مصدوم‌ را باز کنید. دستان‌ خود را در دو طرف‌ سر طوری‌ قرار دهید که‌ نوک‌ انگشتانتان‌ روی‌ زاویه‌ فک‌ قرار بگیرید. فک‌ را به‌ آرامی‌ بالا بکشید تا راه‌ تنفسی‌ باز شود. دقت‌ کنید که‌ گردن‌ مصدوم‌ را جابه‌جا نکنید.
                                    
3) تنفس‌ مصدوم‌ را کنترل‌ کنید. اگر وی‌ نفس‌ می‌کشد، همچنان‌ سر او را نگه‌ دارید. از یک‌ امدادگر بخواهید که‌ با مرکز اورژانس‌ تماس‌ بگیرد و آمبولانس‌ درخواست‌ کند. اگر تنها هستید و مجبورید برای‌ تماس‌ با مرکز آمبولانس‌، مصدوم‌ را ترک‌ کنید و یا اگر امکان‌ بازماندن‌ راه‌ تنفسی‌ در مصدوم‌ وجود ندارد، باید قبل‌ از ترک‌ مصدوم‌، وی‌ را در وضعیت‌ بهبود قرار دهید.
مورد خاص
‌ روش‌ چرخاندن‌ مثل‌ الوار
در صورتی‌ که‌ مجبور هستید مصدوم‌ مبتلا به‌ آسیب‌ ستون‌ فقرات‌ را بچرخانید، باید از این‌ روش‌ استفاده‌ کنید. بهترین‌ حالت‌ برای‌ انجام‌ این‌ روش‌، حضور ۵ امدادگر است‌ اما این‌ حرکت‌ را ۳ نفره‌ هم‌ می‌توان‌ انجام‌ داد. در حالی‌ که‌ سر و گردن‌ مصدوم‌ را ثابت‌ نگه‌ داشته‌اید، از امدادگران‌ بخواهید که‌ به‌ آرامی‌ اندام‌های‌ او را به‌ حالت‌ مستقیم‌ درآورند. سپس‌، با اطمینان‌ از اینکه‌ همه‌ (هماهنگ‌) با هم‌ کار می‌کنند، امدادگران‌ را هدایت‌ کنید تا مصدوم‌ را بچرخانند. در تمام‌ لحظات‌، سر، تنه‌ و انگشتان‌ پای‌ مصدوم‌ را در یک‌ خط‌ مستقیم‌ نگه‌ دارید.
                                    
4)اگر مصدوم‌ نفس‌ نمی‌کشد و نشانه‌های‌ گردش‌ خون‌ وجود ندارند، احیای‌ تنفسی‌ و ماساژ قفسه‌ سینه‌ را آغاز کنید (مبحث‌ « اقدامات‌ نجات‌دهنده‌ حیات‌ » را ببینید). اگر مجبور هستید که‌ مصدوم‌ را بچرخانید، از روش‌ چرخاندن‌ مثل‌ الوار استفاده‌ کنید.
۵)تا رسیدن‌ نیروهای‌ امداد پزشکی‌، علایم‌ حیاتی‌ (سطح‌ پاسخ‌دهی‌، نبض‌ و تنفس‌) را کنترل‌ و ثبت‌ کنید.
                                            با تشکر فراوان از انجمن درمانگران ایران
توجه: پزشکی دانشی همیشه در تغییر است. در ارایه مطالب سلامتیران تلاش زیادی در جهت کامل بودن و تطابق آن با استانداردهای روز پزشکی دنیا تا زمان انتشار صورت گرفته است. اما بدلیل اینکه در علوم پزشکی وجود خطاهای پژوهشی و تغییرات روز به روز همواره متصور است، سلامتیران مطالب ارائه شده را الزاماً کامل و عاری از خطا نمی‌داند. ارجح آن‌ است که کاربران این اطلاعات را قبل از بکارگیری با رجوع به پزشکان و منابع دیگر نیز تأیید نمایند

روشهای بهینه سازی مصرف سوخت خودرو

 

1- شناسائی عوامل افزایش دهنده مصرف سوخت و اجتناب از آن
_ شیوه غلط رانندگی و حرکت خودروها (بالا رفتن دور موتور در ترافیک و یا رانندگی با سرعت زیاد با دندهای پائین)
- تنظیم نبودن موتور
- استفاده از تهویه مطبوع (کولر) و سایر تجهیزات جانبی برقی و گرمایشی خودرو
- تغییر سرعت ناگهانی خودرو
- پائین بودن شیشه های خودرو در سرعتهای بالا
- کم بودن باد لاستیکها و لاستیک سابی
- زاویه و انحراف داشتن چرخها نسبت به یکدیگر
- اضافه نمودن وزن خودرو با قرار دادن بار بر روی باربند
- استفاده از روغن موتور بجای روغن استاندارد خاص خودرو
۲- شیوه صحیح رانندگی و حرکت خودروها
روشهای بهینه کردن رانندگی و حرکت خودروها:
۱- ایجاد شرایط مناسب برای حرکت خودرو:
- حتما سعی کنید شیشه خودرو بالا باشد تا خودرو مقاومت کمتری در مقابل هواداشته باشد.
- از کولر کمتر استفاده نموده یا سعی کنید کولر در مسیرهای سربالائی خاموش نموده و بیشتر در مسیرهای سر پائینی استفاده شود ترجیحا از کولر بصورت فاصله های زمانی کوتاه و چرخشی استفاده نمائید
- از تنظیم بودن موتور خودرو خود اطمینان حاصل نمائید و برنامه ای منظم برای تنظیم موتور خودرو خود در دوره های از پیش تعیین شده داشته باشید
- باد لاستیکهای خودرو خود را بطور منظم کنترل و تنظیم نمائید
- وزن خودروی خود را با تجهیزات جانبی غیر ضروری افزایش ندهید.
۲- انتخاب زمان و مسیر مناسب برای حرکت خودرو:
- اجتناب از زمان های اوج ترافیک برای استفاده از خودرو
- همزمان کردن فعالیتهای هم مسیر
- انتخاب مسیرهای که خودرو در زمان طی آن نیاز به توقف کمتری دارد (همانند بزرگراهها  و جاده های کمربندی و مسیرهای کم ترافیک)
۳- رعایت قوانین و روشهای صحیح در رانندگی :
- رعایت حق تقدم و اصول رانندگی صحیح همراه با احترام به حقوق دیگران
- رعایت سرعت مجاز
- معمولا توسط سازندگان خودرو در دفترچه راهنما به کمترین میزان مصرف سوخت در یک سرعت معین اشاره شده است با انتخاب سرعت فوق در مسیرهایی که درل آن رانندگی انجام میشود میتوان در مصرف سوخت صرفه جوئی نمود
- رها کردن پدال گاز از فاصله معقول از تقاطعها و چراغ قرمزها
- پرهیز از تند و کند کردن بی مورد حرکت و استفاده از دنده متناسب با سرعت خودرو
- اجتناب از ترمز ناگهانی
- گاز دادن متناسب با دنده انتخاب شده در زمانی که خودرو در حال حرکت است
۴- جایگزین کردن روشهای دیگر به جای استفاده از خودرو:
- استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی
- اگر در چند مکان نزدیک به هم کارهای مختلفی داریم ابتدا خودرو خود رادر نزدیکی یکی از مکانهاپارک نموده و پیاده به مکانهای مورد نظر برویم
- استفاده از وسایل ارتباطی(تلفن.اینترنت و …..)
نکته:
اتخاذ روشهای نادرست رانندگی و عدم رعایت نکات اشاره شده حدود ۱۲ الی ۲۰ درصد به میزان سوخت خودروخواهد افزوده . به این ترتیب با فرض متوسط میزان مصرف ۵/۱۱ لیتر سوخت برای هر خودرو در روز هرخودرو روزانه بین ۴/۱ تا ۳/۲ لیتر و سالیانه ۴۹۵ تا ۸۴۰ لیتر اضافه مصرف سوخت خواهد داشت.و بطور متوسط برای هر خودرو در صورت رانندگی صحیح ۶۰۰ لیتر صرفه جویی خواهد شد.
۵- نقش ترموستات در کاهش مصرف سوخت:
- موتوری که در دمای عملکردی بهینه کار کند تا ۲ درصد صرفه جویی سوخت به همراه دارد و از لحاظ مصرف سوخت از عملکرد اقتصادی تری برخوردار میباشد.
- نگهداری روغن موتور در دمای صحیح سبب بحداقل رسیدن اصطحکاک و سایش در قطعات موتور خودرو میگردد.
- فاصله بین استارت موتور و رسیدن دمایآن به شرایط عملکردی معمولی باید کوتاهترین زمان ممکن باشد.در این صورت سایش موتور به علت انبساط نامتوازن فلزات مختلف و تشکیل بخارات خورنده و اسیدی در موتور به حداقل خود خواهد رسید.
- در خودروهای مدرن و امروزی دمای جوش مایع خنک کننده باید به اندازه کافی بالا باشد تا سیستم گرمایشی داخلی خودرو با بازده مناسب کار کند

 

 6- تهویه خودرو و مصرف سوخت:
- مطلوب بودن وضعیت هوای داخل خودرو هنگام رانندگی این امکان برای راننده فراهم می آورد که رانندگی آسوده تری داشته باشدو بتواند دقت بیشتری در این امر اعمال نماید.
- پنجره باز خودرو در حال حرکت در سرعت های بالا شدیدا در مصرف سوخت تاثیر دارد و موجب اتلاف و افزایش مصرف سوخت و در نتیجه ایجاد هزینه بیشتر خواهد شد.
۷- باد تایرها :
تایر باید دارای باد استاندارد باشد و بصورت هفتگی تنظیم کرد

 

نکته:

 

اگر تایر خودروشما در سرعت ۸۰ کیلومتردر ساعت ۱۰۰ در صد کارکرد داشته باشد در سرعت ۱۳۰ کیلومتر در ساعت عمر مفید آن به اندازه ۴۰ در صد کاهش خواهد یافت ضمن آنکه در این سرعت نسبت به سرعت ۸۰ کیلومتر در ساعت مصرف سوخت خودرو نیز به اندازه ۱۰ درصد افزایش میابد
استفاده از گاز طبیعیCNG
- در بیشتر مناطق کشوردر دسترس است.
- بسیار پاک میسوزد و کمترین آلایندگی را دارد.
- بسیار ارزان و با صرفه است.
- هزینه مصرفی کمتری بر اقتصاد کشور تحمیل میکند.
- با استفاده ازCNG امکان سوختگیری در منازل نیز برای کاربران فراهم خواهد شد.

 

مروری کلی بر روشهای کاهش مصرف سوخت:

 

- کاهش حرکات و نقل و انتقالات با تحقق مطلوب دسترسیها انسان .کالاو خدمات بین کاربریهای مختلف (هرچه تعداد دسترسی ها در یک شبکه حمل و نقل بیشتر باشد حق انتخاب بیشتر شده و تصمیم گیریا به سمت مصرف بهینه انرژی جهت خواهد گرفت).
- کاهش تعدادتقاطع ها و میادین شهر و جلوگیری از توقف های طولانی وسلیل نقلیه
- رعایت اصول آیرودینامیک در طراحی وسایل نقلیه
- کنترل جدی و مستمر معاینه فنی وسایل نقلیه موتوری
- ضریب موتوریزاسیون ومالکیت اتومبیل شخصی
- آموزش ترافیک (مدیران.برنامه ریزان.کارشناسان. کاردانان.رانندگانو عامه مردم)
- اجرای دقیق قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی
- رعایت اصول طراحی هندسی راه در طراحی شبکه
- نوع رویه راه(استفاده از رویه سیمان به جای آسفالت باعث کاهش ۱۰ درصد مصرف سوخت کامیونهای سنگین میشود).
- نگهداری و مرمت رویه راه
- خط کشی شبکه و فضاهای ارتباطی
- زمانبندی چراغهای راهنمایی و رانندگی
- رسیدگی سریع به تصادفات رانندگی و رفع سد معبر ناشی از آن
- تابلوهای راهنمایی
- کنترل ترافیک سواره و پیاده
- تغییرات سرعت در اثر قوس ها .فواصل دید عرض راه و شیب عرضی بر مصرف بهینه سوخت تاثیر میگذارد
- شیب طولی راه با ایجاد یک نیروی منفی در خلاف جهت حرکت وسیله نقلیه یک بار اضافی و در نتیجه مصرف سوخت بیشتر را به وسیله نقلیه تحمیل میکند.
- استفاده از ظرفیت استاندارد وسایل استاندارد وسایل نقلیه باری و مسافربری
- تعداد ساعات کارکرد.ماشین الات راه سازی شاخص مناسبی برای ممیزی مصرف انرژی است(عوامل سازمانی و مدیریتی).
-استفاده از خودروهای با فن آوری نوین (استفاده از ابزارهای الکترونیکی و ریزپردازندها) در صنعت خودروسازی باعث کاهش مصرف سوخت میشود.
- عوامل اجتماعی (طرح حمایت سازندگان سیستم سوخت رسانی به منظور کاهش مصرف ویژه سوخت می تواند با مقاومت سازندگانی روبرو شود که احساس کنند در بازار جدید قدرت رقابت آنها کاهش خواهد یافت.
- مدیریت ترافیک (کاهش تقاضای سفر دوم در صورت ضروری بودن سفراستفاده از وسایل نقلیه با مصرف کمتر تشویق میشود).
- افزایش خودروهای امداد و فوریت های جاده ای
- استفاده از اخذ عوارض الکترونیکی
- نوسازی ناوگان حمل و نقل بار و مسافر
- بهبود جاده ها وراههای کشور با احداث جاده های جدید .پل و حفر تونل
- نسبت طول راهها بر حسب نوع در سال ۱۳۸۱

 

 

راه اصلی ۳۵ درصد

راه فرعی ۵۸ درصد

آزاد راه ۷ درصد
- عوامل برنامه ریزی (حمل و نقل سوخت با لوله کمترین میزان مصرف سوخت را باعث میشود) حمل و نقل دریایی . زمینی و هوایی در رده های بعدی قرار دارند
توصیه به رانندگان
۱-از انتقال مسافرین مشکوک به اخاذی و سرقت به عنف خوداری نموده و موارد مشکوک را سریعا به نیروی انتظامی اعلام نمائید .
۲- شبها و صبح زود از انتقال مسافرین جوان و مشکوک که کرایه بالاتری پیشنهاد میکنند خودداری نمائید زیرا احتمال بروز اتفاقات تاگوار وجود دارد.
۳-در حین انتقال مسافرین مواظب حرکات مشکوک آنها باشید و از خود در برابر حملات احتمالی آنان مراقبت نمائید.
۴- حتی الامکان از انتقال مسافر به مناطقی که آشنائی ندارید خودداری نمائید و در صورت انتقال سعی کنید از مسیر های اصلی و پر جمعیت تردد نمائید.
۵- سارقین گاهی تحت پوشش های خانوادگی رانندگان را به مناطق خلوت و زیر پل ها هدایت کرده اقدام به اخاذی و سرقت اتومبیل می نمایند ،لذاتوصیه می گردد به محض به محض برخورد با این قبیل مسافرین هوشیارانه عمل نمائید.
۶- سارقین بعضا در مناطق خلوت و کم تردد به بهانه تمام کردن بنزین مستقر شده از رانندگان عبوری تقاضای بنزین می نمایند سپس در یک فرصت مناسب با همدستان خود که در فاصله کمتری قرار دارند به هم ملحق شده آنها را به مناطق خلوت سوق می دهند و مبادرت به سرقت به عنف می نمایند.
۷- گروهی از سارقین به منظور اغفال راننده در یک مسیر و در فواصلی اندک قرار گرفته بعنوان مسافر سوار می شوند و در فرصت مناسب با همکاری یکدیگر مبادرت به سرقت خودرو و اخاذی از راننده می نمایند.
۸- در حین مواجه با تهدید از طرف سارقین و درگیری با آنها لازم است توصیه های زیل را انجام دهید:
الف: سوئیچ را به خارج از اتومبیل و محلی که پیدا کردن آن مشکل است پرتاب کنید.
ب: در صورت داشتن سوئیچ مخفی دور از دید متجاوزین آن را بکار اندازید .
۹- به هنگام حمل مسافر از پذیرفتن هر نوع خوراکی و آشامیدنی از طرف مسافرین خودداری نمائید زیرا ممکن است با مسموم کردن شما مبادرت به سرقت خودرو نمایند.
۱۰- در نقل و انتقال مسافرین بین شهری ، علی الخصوص شبها به هیچ وجه بنا به درخواست آنان از مسیر اصلی خارج نشوید چرا که امکان دارد دامی گسترده باشند.
۱۱- رانندگان بین شهری اصلح است از طریق ترمینالها و شرکت تعاونی تاکسیرانی اقدام به پذیرش مسافر نمایند و حتی المقدور از پذیرش مسافر در بین راه خودداری کنند.

فرزندان ما پلیس های فردایند
 به فرزندان خود بیاموزیدکه:
۱- نام ، سن و شماره تلفن ، آدرس محل سکونت ، شهر و استان خود رایاد بگیرد
۲- چنانچه کودک شما دچار عقب ماندگی ذهنی است مشخصات ، آدرس محل سکونت و شماره تلفن تماس را بر روی قطعه کاغذی نوشته و در جای مناسبی همراه وی قرار دهید.
۳- هر وقتی که به تلفن جواب می دهد نگوید که در خانه تنهاست
۴- به شما بگوید که چه وقت و به کجا می رودو بدون اجازه شما به منزل کسی نرود.
۵- در مواقع اضطراری چگونه با شما یا یکی از بستگان نزدیک ، کلانتری ، آتش نشانی یا اورژانس تماس بگیرد.
۶- وقتی در خانه تنهاست غریبه ها را به خانه دعوت نکند و حتی درب را به روی آنها نگشاید.
۷- هر روز به دقت به ظاهر فرزندانتان نگاه کنید و نیز توجه کنید چه لباسی می پوشد .
۸- نسبت به موارد ترس فرزندانتان حساس بوده و از آنها بخواهید در باره موارد مزبور با شما صحبت کنند.
۹- هیچگاه سوار اتومبیل نا شناس نشوند.
۱۰- هیچگاه تنها جایی نروند و همیشه با دوستان خود بازی کنند و دعوت افراد ناشناس را را برای بازی نپذیرند.
۱۱- به فرزندان خود بیاموزید تا بتوانند به افراد بزرگتر از خود وقتی که از آنها می خواهند تا کار غلطی را انجام دهند ((نه )) بگویند.
۱۲- اگر در مجامع عمومی از شما دور افتادن فورا به مامورین انتظامی مراجعه نمایند.
۱۳- از غریبه ها هدیه قبول نکنند.
 14- به فرزندان خود بیلموزید که بزرگسالان بندرت از بچه ها تقاضای کمک می کنند در صورت برخورد با چنین وضعیتی از انجام هرگونه کمکی به آنها خودداری نمایند.
۱۵- اگر کسی از آنها خواست رازی را پیش خود نگهدارند فورا به شما اطلاع دهند.
۱۶- هرگز در خانه های خالی و متروک و یا محلهای خلوت و دور افتاده بازی نکنند.
۱۷- همیشه کارت اعتباری تلفن و یا تعدادی سکه برای تماس تلفنی همراه داشته باشند.
۱۸- از آراستن فرزندان به طلاجات در مواقع غیر ضروری خود داری نمایید و به آنها بیاموزید که هرگز پول خود را به دیگران نشان ندهند.
۱۹- به اولیا مدرسه ، مهد کودک یا محلهای مشابه آن اطلاع دهید که چه کسانی برای بردن فرزندتان به آنها مراجعه می کنند و شماره تلفن خود را جهت تماس اضطراری ، در صورت عدم مراجعه فرزندتان به مدرسه در اختیار آنها قرار دهید.
۲۰- دوستان بزرگتر از فرزند خود را خوب شناسائی کنید.
۲۱- به فرزندانتان بیاموزید که مامورین نیروی انتظامی دوست آنها هستند و در مواقع لزوم و یا وقتی که گم شده اند می توانند به مامورین مزبور مراجعه نمایند.
۲۲- در پارکها و گردشگاه ها اطفال را به حال خود رها نکنید.
۲۳- وقت شناسی را به فرزندان خود گوشزد نمایید و هرگونه تاخیر در حضور بموقع را سرسری نگیرید.
۲۴- به منظور تردد درون شهری سعی کنند از وسایل نقلیه عمومی استفاده نمایند.
۲۵-به منظور پیشگیری از انحرافات و بدام افتادن فرزندانتان به آنها بیاموزید که همواره با پوشش اسلامی در خیابانها و اماکن عمومی ظاهر شوند و به اصالتها و ارزش های اخلاقی اسلامی توجه داشته باشند.
۲۶- باید به کودکان آموخت هرنوع رفتار و گفتار سوءاخلاق از ناحیه رانندگان سرویس مدارس را بلافاصله با والدین و یا مربیان مربوط در میان گذارند.
۲۷- از سوار کردن بچه ها در قسمت عقب وانت که فاقد حفاظ لازم است بپرهیزید.دست انداز، ترمز ناگهانی و یا نیروی گریز از مرکز هنگام پیچیدن خطر پرت شدن را به همراه دارد.
۲۸- باید توجه داشت که هنگام رانندگی کودکان روی زانو ی راننده و یا کنار او ننشینند و بین دو صندلی جلو نیاستند.
۲۹- هنگام سوار شدن همیشه اول بچه ها و سپس خودتان سوار شوید و هنگام پیاده شدن اول بزرگترها و سپس بچه ها پیاده شوند.
۳۰- در حین رانندگی مراقب باشید بچه ها سر و دستان خود را از پنجره اتومبیل بیرون نیاورند.

سرعت و ایمنی رانندگی
همه ساله در بسیاری از کشورهای جهان انسانهای زیادی در ترافیک جان می بازند.گرچه تصادف های رانندگی همواره میتوانند علتهای گوناگونی چون خرابی سیستم ترمز ، فرسوده بودن ماشین ، کم نور بودن چراغها و …. داشته باشند، ولی در بسیاری از زمینه ها همواره اشتباههای انسانی از نخستین علل تصادف به شمار می آیند.
همچنین در خرابی اتومبیل (درست نکردن خرابی)نیز رانندگان سهل اغنگار قسمت بزرگی از تقصیر را به گردن دارند. برای پایین آوردنآمار مرگ و میر در ترافیک،دولت نیز با سخت گیری و به کار بستن قانون های جید تا اندازه ای این آمار را پایین می آوردولی این قانون نیز نیاز به گوش های شنوا و قانونمند شدن رانندگان دارد.
یک راننده منضبط میداند که اگر در ترافیک خطایی از وی سر بزند، از آنجا که این خطا می تواند به جان دیگران آسیب رساند ، راننده خطا کار باید تاوان اشتباه خود را بپردازد. بسیاری از خلاف های رانندگی چون پارک کردن بیش از زمان مقرر به جان کسی آسیبی نمی رساند ، ولی استفاده از اینگونه پارکینگها نیز حق تمامی رانندگان است و در غیر این صورت رانندگان خلافکار باید بهای خلاف خود را بپردازند. در بسیاری از زمینه ها راندن با سرعت های بیش از اندازه مجاز می تواند جان خود راننده ،خانواده او و دیگران را بگیرد رانندگی با سرعت های ۱۰ تا ۲۰ کیلومتر کمتر در بسیاری از زمینه ها می تواند جان بسیاری را از مرگ نجات دهد.
می پرسید چگونه؟ در نظر بگیرید که شما در یک راه بیرون شهر با سرعت ۱۰۰ کیلومتر در ساعتدر حال رانندگی هستید.در این روزها هوا بسیار خوب ،ترافیک روان و اتومبیل شما نیز از بهترین سیستم ترمز برخوردار است.جلوتر در یک راه فرعی اتومبیل دیگری در راه رسیدن به سه راهی و وارد شدن به همان راه است که شما در آن میرانید. بافاصله ۷۰ متر پیش از این که شما به این سه راهی برسید آن اتومبیل به تندی وارد راه اصلی میشود و شما با آن که دید خوبی به جلو دارید و در زمان مناسبی نیز از خود واکنش نشان می دهید ولی با این حال با ماشین جلویی برخورد سختی می کنید.در این برخورد گرچه شما به سختی آسیب می بینید ولی راننده ی ماشین جلویی بدون شک جان خواهد باخت.در این برخورد گرچه ماشین جلویی می بایست بر سر سه راهی ایست کامل می کرد ، ولی اگر شما نیز با سرعت ۸۰ کیلومتر در ساعت رانندگی می کردید ۶ متر پیش از رسیدن به ماشین جلویی (هنگام برخورد) می توانستید اتومبیل خود را به ایست کامل رسانده باشید. بدین روی خود شما از آسیب های سنگین این برخورد در امان بودید و راننده ماشین جلویی زنده بود. انسان ها معمولا حس سرعت ندارند و زمانی که تندمی رانند تنها در پی لذت راندن هستند و نه در اندیشه خطر برخورد با سرعت زیاد. بد نیست بدانید که اگر اتومبیلی با سرعت ۵۰ کیلومتر در ساعت با یک انسان پیاده برخورد نماید این درست مانند پریدن همان انسان از طبقه سوم یک ساختمان بر روی آسفالت است. اگر همان اتومبیل با سرعت ۷۰ کیلومتر در ساعت با انسان برخورد نماید، این مانند پریدن انسان از طبقه ششم یک ساختمان بر روی اسفالت است.از هر ده نفری که با اتومبیلی با سرعت ۵۰ کیلومتر در ساعت برخورد می کنند ۴ نفر آنها و از هر ۱۰ نفری که با اتومبیلی با سرعت ۷۰ کیلومتر در ساعت برخورد می نمایند، ۸ نفر آنها جان خواهند باخت.
برای یافتن نیروی نهفته در سصرعت می توانید در فاصله ی یک متری یک دیوار بایستید و به آرامی تا برخورد به دیوار راه بروید. در این برخورد شما دردی احساس نخواهید کرد. اکنون در فاصله ۱۰ متری از همان دیوار بایستیدو به تندی تا برخورد با دیوار بدوید. در این برخورد شما به درستی درد را در بدن خود حس خواهید کرد. این قانون فیزیکی در ترافیک هم همین کار کرد را دارد و نکته آن آمیختگی وزن و سرعت است.
در این زمینه هر چه سرعت بیشتر باشد آسیب هم گسترده تر و دردناک تر خواهد بود. از این گذشته هرگاه که شما سرعت اتومبیل خود را دو برابر می کنید، در ازای خط ترمز اتومبیل شما به ۴ برابر افزایش می یابد . برای دریافت بهتر این مطلب در نظر بگیرید که در راهی درون شهر با سرعت ۵۰ کیلومتر در ساعت در حال رانندگی هستید، با این سرعت اگر کودکی به ناگاه در چند متری ماشین شما بدود زمان کافی برای ترمز کردن خواهید داشت . حال اگر سرعت شما به ۶۰ کیلومتر افزایش یلبد بدون شک با سرعت ۴۴ کیلومتر در ساعت با آن کودک برخورد خواهید کرد. بدین روی خواهید دید که ۱۰ کیلومتر افزایش سرعت شما ، در هنگام ایست کامل به ۴۴ کیلومتر در ساعت افزایش پیدا کرده است. در برخورد با این سرعت ، ۳۰ درصد از عابرین پیاده جان می بازند . همان گونه که می بینید با کم کردن تنها ۱۰ کیلومتر سرعت می توان جان یک انسان را از مرگ نجات داد.

 

دریافت فایل

 

استخراج توسط اموزشگاه رانندگی فردوسی اصفهان ۱-۰۳۱۱۳۳۹۰۴۹۰

www.ferdosi-sd.com      info@ferdosi-sd.com